Województwo warmińsko-mazurskie

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
województwo warmińsko-mazurskie
Herb województwa warmińsko-mazurskiego Flaga województwa warmińsko-mazurskiego
Herb Flaga
województwo warmińsko-mazurskie na mapie Polski
Logo województwa
Logo województwa warmińsko-mazurskiego
Siedziba wojewody
Siedziba sejmiku		 POL Olsztyn COA.svg Olsztyn
Urząd Wojewódzki al. Piłsudskiego 7/9
10-575 Olsztyn
Wojewoda Marian Podziewski
Urząd Marszałkowski ul. Emilii Plater 1
10-562 Olsztyn
Marszałek Jacek Protas
Powierzchnia 24 173,17 km²
Ludność 1 426 155[1] mieszk.
(2008)
Gęstość zaludnienia 59[1] mieszk./km²
Urbanizacja 60,0%
Tablica rejestracyjna N
TERYT 28
Kod ISO PL-WN
zobacz: szczegółowy podział administracyjny
Powiaty województwa warmińsko-mazurskiego
powiaty grodzkie 2
ziemskie 19
gminy miejskie 16
miejsko-wiejskie 33
wiejskie 67
Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki

Al. J. Piłsudskiego 7/9
10-575 Olsztyn
tel.: (89) 523-22-00, fax 523-77-54
Oficjalna strona województwa warmińsko-mazurskiego
Warminsko-mazurskie mapa fizyczna.png

Województwo warmińsko-mazurskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw. Położone jest w północno-wschodniej części kraju. Stolicą województwa jest Olsztyn, w którym mieszczą się siedziby wojewody, marszałka województwa, zarządu województwa oraz sejmiku województwa.

Województwo warmińsko-mazurskie powstało w 1999 roku w wyniku regionalizacji kraju i objęło tereny dawnego województwa: olsztyńskiego oraz większe części województw elbląskiego i suwalskiego oraz fragmenty toruńskiego, ciechanowskiego i ostrołęckiego.

Spis treści

[edytuj] Władze województwa

Information icon.svg Osobny artykuł: Władze województwa warmińsko-mazurskiego.

Organ wykonawczy w województwie stanowi marszałek województwa, Jacek Protas wraz z pozostałymi członkami Zarządu Województwa: Urszulą Pasławską, Jolantą Szulc, Jarosławem Słomą i Grzegorzem Nowaczykiem.

Organem stanowiącym i kontrolnym województwa jest sejmik województwa składający się z 30 radnych na czele z przewodniczącym - Julianem Osieckim.

Terenowym organem administracji rządowej w województwie i zwierzchnikiem zespolonej administracji rządowej na terenie województwa jest wojewoda - Marian Podziewski.

[edytuj] Geografia

Województwo zajmuje 24 tys. km², co stanowi 7,7% pow. kraju. Jest czwarte pod względem wielkości. Obejmuje ono historyczne krainy Warmii, Mazur, Prus Górnych (Oberland), Ziemi Lubawskiej, południowe części Natangii i Barcji, części Powiśla i Żuław Wiślanych oraz skrawki Suwalszczyzny.

[edytuj] Położenie

Województwo warmińsko-mazurskie graniczy z:

[edytuj] Podział administracyjny

Information icon.svg Osobny artykuł: Podział administracyjny województwa warmińsko-mazurskiego.
Dane szczegółowe
Wsie 2139 9
Sołectwa 2381 6
Gminy 100 12
Miasta 49 8
Powiaty 19 11
Użytki rolne 1 305 000 ha 4
Gęstość dróg 50,6 km/100 km² 16
Dochód na
mieszkańca		 1178 zł 6
Dane z roku 2001.

W trzeciej kolumnie podano miejsce jakie zajmuje województwo wśród wszystkich województw w tej dziedzinie.

[edytuj] Nazewnictwo miejscowości i regionów

W latach 1945 - 1950 Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych ponownie nazwała niektóre miejscowości i obiekty fizjograficzne (rzeki, jeziora) na terenie polskiej części Prus Wschodnich, aby przywrócić – lecz często nadać nową – polską, nazwę. Istniejące wcześniej w polskim piśmiennictwie lub lokalnej mowie nazwy, przemianowo na nowe, wczesniej nie używane, związane m.in. z zasłużonymi dla regionu postaciami:[2][3]

Potocznie (lecz niewłaściwie ze względów etnograficznych, kulturowych, historycznych i geograficznych) wyróżnia się "Mazury właściwe" i "Mazury Zachodnie" (właściwa nazwa: Prusy Górne lub Oberland), które rozdziela Warmia. "Mazury właściwe" (dawna Galindia i Ziemia Sasinów) utożsamiane są z Krainą Wielkich Jezior Mazurskich, a "Mazury Zachodnie" (Prusy Górne) z Pojezierzem Iławskim.[4] Jest to jednak podział błędny, gdyż Mazury obejmują teren, który przed 1945 rokiem zamieszkiwała ludność polska wyznania ewangelickiego. Do Mazur zaliczamy więc: Lec, Ządzbork, Margrabową, Ełk, Jańsbork, Ryn, Szczytno, Białą Piską, Ruciane, Nibork, Mikołajki, Wielbark, Pasym, Orzysz i Olsztynek. Do Mazur nie zalicza się: Iławy, Ostródy, Pruskiego Holądu, Morąga (Prusy Górne), Barsztyna, Rastemborka (Barcja), Węgoborka, Gołdapii (część Litwy Mniejszej) oraz Górowa Iławeckiego (część Natangii)[5].

[edytuj] Demografia

Dane z 31 grudnia 2007 r.[6]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 1 426 155 100 731 116 51,3 695 039 48,7
powierzchnia 24 173,17 km²
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		 59,0 30,2 28,8

Województwo warmińsko-mazurskie zamieszkuje nieco ponad 1,4 mln osób, co stanowi 3,8% ludności Polski. Średnia gęstość zaludnienia jest najniższa w kraju i wynosi 59 osób na km² (śr. gęstość zaludnienia w Polsce - 122 os./km²), a na obszarach wiejskich wynosi około 25 osób na km².

Województwo jest najbardziej zróżnicowanym etnicznie regionem Polski. Wśród mniejszości narodowych i etnicznych wyróżnić można: Ukraińców (ok. 100 000 - 85 000 osób), Niemców (30 000 - 25 000), Mazurów (ok. 15 000), Warmiaków (ok. 4 000), Białorusinów (5 000 - 3 000), Romów (1 000), Litwinów (300 - 400), Tatarów, Rosjan i in.

Wiki letter w.svg
 Artykuł wymaga poszerzenia.
Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, czego brakuje i uzupełnij braki, jeśli to możliwe.

[edytuj] Miasta

Największymi miastami województwa są Olsztyn i Elbląg. Olsztyn jest głównym ośrodek przemysłu spożywczego, oponiarskiego i drzewnego oraz turystyki. Elbląg to ważny ośrodek przemysłu ciężkiego, port morski oraz ośrodek turystyki. Podkreślone zostały siedziby powiatów ziemskich a wytłuszczone siedziby powiatów grodzkich.

  1. POL Olsztyn COA.svg Olsztyn - 176.142 (87,89 km²)
  2. POL Elbląg COA.svg Elbląg - 126.439 (80 km²)
  3. POL Ełk COA.svg Ełk - 57.129 (21,70 km²)
  4. POL Iława COA.svg Iława - 33.775 (21,88 km²)
  5. POL Ostróda COA.svg Ostróda - 33.262 (14,15 km²)
  6. POL Giżycko COA.svg Giżycko - 29.494 (13,80 km²)
  7. POL Kętrzyn COA 1.svg Kętrzyn - 28.351 (10,34 km²)
  8. POL Szczytno COA.svg Szczytno - 25.562 (10,26 km²)
  9. POL Bartoszyce COA.svg Bartoszyce - 25.164 (11,00km²)
  10. POL Mrągowo COA.svg Mrągowo - 22.272 (14,80 km²)
  11. POL Działdowo COA.svg Działdowo - 21.644 (13,35 km²)
  12. POL Pisz COA.svg Pisz - 19.423 (10,04 km²)
  13. POL Braniewo COA.svg Braniewo - 18.068 (12,36 km²)
  14. POL Lidzbark Warmiński COA.svg Lidzbark Warmiński - 16.597 (14,34 km²)
  15. POL Olecko COA.svg Olecko - 16.022 (11,42 km²)
  16. POL Nidzica COA.svg Nidzica - 14.697 (6,86 km²)
  17. POL Morąg COA.svg Morąg - 14.147 (10,70 km²)
  18. POL Gołdap COA.svg Gołdap - 13.514 (17,20 km²)
  19. POL Pasłęk COA.svg Pasłęk - 12.195 (11,39 km²)
  20. POL gmina Węgorzewo COA.svg Węgorzewo - 11.541 (10,87 km²)
  21. POL Nowe Miasto Lubawskie COA.svg Nowe Miasto Lubawskie - 11.077 (11,61 km²)
  22. POL Dobre Miasto COA.svg Dobre Miasto - 10.579 (5,00 km²)
  23. POL Biskupiec COA.svg Biskupiec - 10.343 (4,86 km²)
  24. POL Orneta COA.svg Orneta - 9.837 (9,63 km²)
  25. POL Lubawa COA.svg Lubawa - 9.417 (16,84 km²)
  26. Herb Lidzbarski.svg Lidzbark - 9.351 (5,70 km²)
  27. POL Olsztynek COA.svg Olsztynek - 7.648 (7,69 km²)
  28. POL Barczewo COA.svg Barczewo - 7.315 (4,58 km²)
  29. POL Orzysz COA.svg Orzysz - 5.998 (8,16 km²)
  30. POL Susz COA.svg Susz - 5.600 (6,67 km²)
  31. POL Reszel COA.svg Reszel - 5.411 (3,81 km²)
  32. POL Ruciane-Nida COA.svg Ruciane-Nida - 5.013 (17,07 km²)
  33. POL Korsze COA.svg Korsze - 4.724 (4,03 km²)
  34. POL Górowo Iławeckie COA.svg Górowo Iławeckie - 4.844 (3,32 km²)
  35. POL Biała Piska COA.svg Biała Piska - 4.027 (3,24 km²)
  36. POL Mikołajki COA.svg Mikołajki - 3.851 (8,85 km²)
  37. POL Jeziorany COA.svg Jeziorany - 3.441 (3,41 km²)
  38. POL Ryn COA.svg Ryn - 3.139 (4,09 km²)
  39. POL Zalewo COA.svg Zalewo - 2.977 (8,22 km²)
  40. POL Pieniężno COA.svg Pieniężno - 2.095 (3,83 km²)
  41. POL Tolkmicko COA.svg Tolkmicko - 2.725 (2,28 km²)
  42. POL Miłakowo COA.svg Miłakowo - 2.685 (8,68 km²)
  43. POL Bisztynek COA.svg Bisztynek - 2.552 (2,16 km²)
  44. POL Pasym COA.svg Pasym - 2.552 (15,18 km²)
  45. POL Frombork COA 1.svg Frombork - 2.528 (7,59 km²)
  46. POL Miłomłyn COA.svg Miłomłyn - 2.256 (12,40 km²)
  47. POL Kisielice COA.svg Kisielice - 2.222 (3,37 km²)
  48. POL Sępopol COA.svg Sępopol - 2.201 (4,63 km²)
  49. POL Młynary COA.svg Młynary - 1.844 (2,76 km²)
Information icon.svg Zobacz też: Miasta w Polsce (statystyki).

[edytuj] Ochrona przyrody

Na terenie województwa planowane jest utworzenie Mazurskiego Parku Narodowego. Obecnie istnieje 8 parków krajobrazowych oraz 104 rezerwaty przyrody.[7]

[edytuj] Główne obszary leśne w województwie

[edytuj] Parki krajobrazowe

Park Krajobrazowy Rok powstania Powierzchnia
Brodnicki Park Krajobrazowy 1985 13 674 ha
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy 1990 27 764 ha
Mazurski Park Krajobrazowy 1977 53 655 ha
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego 1993 25 045 ha
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej 1998 14 620 ha
Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich 1994 7151 ha
Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej 1985 13 460 ha
Welski Park Krajobrazowy 1995 24 237 ha

[edytuj] Rezerwaty przyrody

[edytuj] Turystyka i wypoczynek

Wiki letter w.svg
 Artykuł wymaga poszerzenia.
Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, czego brakuje i uzupełnij braki, jeśli to możliwe.

Turystyka ma decydujące znaczenie dla bardzo wielu ludzi zamieszkujących te słabo zaludnione tereny. Wynika to z faktu, iż jest to obszar bardzo słabo uprzemysłowiony. Nie bez znaczenia jest to, iż znajduje się tu wiele uroczych, zalesionych obszarów, a także jezior (Mazury nazywane są często Krainą Tysiąca Jezior), co w sposób oczywisty sprzyja czerpaniu dochodów z wynajmu kwater prywatnych, pensjonatów, jak również agroturystyki. Bogata sieć kanałów sprzyja turystyce jachtowej i kajakowej. Od lat tereny te należą do ulubionych miejsc wypoczynku ludzi zamieszkujących duże aglomeracje - przede wszystkim mieszkańców Warszawy i Łodzi, jak również z zagranicy, głównie z Niemiec, Wielkiej Brytanii, Czech, Rosji. Swoje posiadłości ma tutaj wiele gwiazd rodzimej rozrywki.

źródło http://pl.wikipedia.org/wiki/Mazury

[edytuj] Kultura

Wiki letter w.svg
 Artykuł wymaga poszerzenia.
Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, czego brakuje i uzupełnij braki, jeśli to możliwe.

[edytuj] Nauka i oświata

[edytuj] Państwowe uczelnie wyższe

[edytuj] Niepubliczne uczelnie wyższe

[edytuj] Seminaria duchowne

[edytuj] Placówki naukowe

Instytuty naukowe:

Stacje badawcze:

Stub sekcji Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[edytuj] Gospodarka

Wiki letter w.svg
 Artykuł wymaga poszerzenia.
Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, czego brakuje i uzupełnij braki, jeśli to możliwe.

[edytuj] Transport i komunikacja

[edytuj] Transport drogowy

[edytuj] Drogi międzynarodowe

  • E77 – w województwie na odcinku drogi krajowej 7
  • E28 – w województwie na odcinku dróg krajowych 7 22 54

[edytuj] Drogi ekspresowe

Planowane drogi ekspresowe
w województwie warmińsko-mazurskim
droga ekspresowa nr S7
droga ekspresowa nr S7
droga ekspresowa nr S16
droga ekspresowa nr S16
droga ekspresowa nr S22
droga ekspresowa nr S22
droga ekspresowa nr S51
droga ekspresowa nr S51
 

[edytuj] Drogi krajowe

[edytuj] Drogi wojewódzkie

Łączna długość dróg wojewódzkich w województwie warmińsko-mazurskim wynosi 1870,250 km.

[edytuj] Drogowe przejścia graniczne

Funkcjonujące

Projektowane

[edytuj] Transport kolejowy

Wskaźnik gęstości linii kolejowych w województwie wynosi 5,5 na 100 km².

[edytuj] Kolejowe przejścia graniczne

Projektowane


Wiki letter w.svg
 Artykuł wymaga poszerzenia.
Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, czego brakuje i uzupełnij braki, jeśli to możliwe.

[edytuj] Transport wodny

Jedyny w województwie port morski znajduje się w Elblągu nad Zalewem Wiślanym. Port elbląski posiada 2,5 km nabrzeży. Obecnie realizowany jest projekt budowy kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną w oparciu o współpracę z Ukrainą.

[edytuj] Morskie przejścia graniczne


Wiki letter w.svg
 Artykuł wymaga poszerzenia.
Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, czego brakuje i uzupełnij braki, jeśli to możliwe.

[edytuj] Transport lotniczy

[edytuj] Ludzie związani z Warmią i Mazurami

Wiki letter w.svg
 Artykuł wymaga poszerzenia.
Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, czego brakuje i uzupełnij braki, jeśli to możliwe.

Maria Zientara-Malewska - urodzona w Brąswałdzie na Warmii poetka, nauczycielka i działaczka warmińska.

[edytuj] Dziennikarz roku Warmii i Mazur

Tytuł "Dziennikarza roku" przyznawany jest przez Kapitułę, w skład której wchodzą przedstawiciele olsztyńskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich i Stowarzyszenia Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej, za profesjonalizm, promowanie wysokich standardów pracy w mediach oraz za przestrzeganie etycznych kanonów zawodu.

[edytuj] Ciekawostki

Południowa i wschodnia granica województwa warmińsko-mazurskiego pokrywa się, w niemal większości miejsc, z dawnymi granicami Prus Wschodnich, Prus Książęcych i Prus Królewskich.

[edytuj] Zobacz też

Wikiprojekt
Zobacz Wikiprojekt:
Województwo warmińsko-mazurskie
Commons-logo.svg
Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Województwo warmińsko-mazurskie

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2008 r.. „Informacje i opracowania statystyczne” (2008). Ireneusz Budzyński – kierujący. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507 (pol.). [dostęp 2008-08-13]. 
  2. ↑ http://www.antoranz.net/BIBLIOTEKA/MIASTA/MIASTA-QAB08151.HTM
  3. ↑ http://www.starejuchy.pl/kolej/stat/polska.html
  4. ↑ http://www.antoranz.net/BIBLIOTEKA/MIASTA/MIASTA-text1.htm#MIASTA
  5. ↑ http://mazury.l1.pl/2009/07/wstep-do-historii-mazur-cz-2/
  6. ↑ Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (stan na 31.12.2007) gus3
  7. ↑ Liga Ochrony Przyrody, Parki Krajobrazowe. [Dostęp: 18 października 2009].

[edytuj] Linki zewnętrzne

Portal Województwo warmińsko-mazurskie
Portal:
Województwo warmińsko-mazurskie
p • d • e
Miasta województwa warmińsko-mazurskiego
Miasta powiatowe Herb województwa warmińsko-mazurskiego
Miasta gminne
p • d • e
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiaty grodzkie Herb województwa warmińsko-mazurskiego
Powiaty ziemskie
p • d • e
Województwa Polski
Wojewodztwa.svg
Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_warmi%C5%84sko-mazurskie”