Województwo zachodniopomorskie

Województwo zachodniopomorskie
Herb województwa Flaga województwa
Województwo zachodniopomorskie na mapie Polski
Siedziba wojewody Siedziba sejmiku	Szczecin
Urząd Wojewódzki	Szczecin, Wały Chrobrego 4
Wojewoda	Marcin Zydorowicz
Urząd Marszałkowski	Szczecin ul. Korsarzy 34 Zamek Książąt Pomorskich
Marszałek	Olgierd Geblewicz
Powierzchnia	22 892,48 km²
Ludność	1 722 739 mieszk. (2011)
Gęstość zaludnienia	75 mieszk./km²
Urbanizacja	68,9%
Tablica rejestracyjna	Z
TERYT	32
Kod ISO	PL-ZP
Podział administracyjny województwa zachodniopomorskiego miasta na prawach powiatu 3 powiaty 18 gminy miejskie 11 miejsko-wiejskie 52 wiejskie 51
Adres urzędu wojewódzkiego	Wały Chrobrego 4 70-502 Szczecin
Zachodniopomorski Urząd Wojewódzki
Oficjalna strona województwa zachodniopomorskiego

Województwo zachodniopomorskie – województwo położone w północno-zachodniej części Polski, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Graniczy na wschodzie z województwem pomorskim, na południu z województwami: wielkopolskim i lubuskim, a na zachodzie z niemieckimi krajami związkowymi: Brandenburgią i Meklemburgią-Pomorzem Przednim. Zajmuje obszar 22 892,48 km². Według danych z 31 grudnia 2011 r. miało 1,72 mln mieszkańców. Siedzibą władz województwa jest Szczecin.

Województwo zostało powołane w roku 1999 w związku z reformą administracji publicznej, w miejsce dawnych województw: szczecińskiego i koszalińskiego, a także części województw: słupskiego, pilskiego i gorzowskiego. Nazwą nawiązuje do historycznego Pomorza Zachodniego.

Położenie

Mapa fizyczna województwa zachodniopomorskiego

Województwo zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, nad Morzem Bałtyckim. Według danych z 1 stycznia 2012, powierzchnia województwa wynosi 22 892,48 km². Obszar ten obejmuje morskie wody wewnętrzne polskiej części Zalewu Szczecińskiego oraz akweny wokół cieśnin: Dziwny i Świny, które są częściami Morza Bałtyckiego. Graniczy na zachodzie z Niemcami na długości 186,6 km, z krajami związkowymi Meklemburgia-Pomorze Przednie i Brandenburgia. Północną granicę województwa stanowi wyznaczona linia brzegowa nad Zatoką Pomorską i dalszą częścią Bałtyku – długość tej granicy wynosi 185 km. Zachodniopomorskie graniczy z trzema innymi województwami – na południu z woj. lubuskim i woj. wielkopolskim, a na wschodzie z woj. pomorskim.

Region położony jest na Pobrzeżach Południowobałtyckich: Szczecińskim i Koszalińskim oraz na Pojezierzu Pomorskim (części Pojezierzy Południowobałtyckich).

Większą część województwa obejmuje historyczne Pomorze Zachodnie. Południowe części należały dawniej do Wielkopolski i Nowej Marchii, dawniej ziemi lubuskiej. Tereny województwa należały następnie do prowincji Pomorze. W 1946 roku na większości obecnego obszaru znajdowało się województwo szczecińskie, które w 1950 roku podzielono na mniejsze woj. szczecińskie i woj. koszalińskie.

Historia i powstanie

Województwo zachodniopomorskie utworzono z następujących części administracyjnych:

• województwa szczecińskiego (w całości)
• województwa koszalińskiego (w całości)
• województwa gorzowskiego (gminy powiatów choszczeńskiego i myśliborskiego)
• województwa pilskiego (gminy powiatu wałeckiego)
• województwa słupskiego (3 gminy powiatu sławieńskiego: Sławno (m), Sławno (w) i Postomino)

Powstanie województwa zachodniopomorskiego nie obyło się bez protestów mieszkańców Koszalina, którzy nie chcieli pogodzić się z utratą województwa koszalińskiego i zgłosili projekt województwa środkowopomorskiego. Podejmowano również starania o wytyczenie granic zbieżnych z historycznymi i włączenie do województwa zachodniopomorskiego Słupska. Ostatecznie do powstania województwa środkowopomorskiego nie doszło, a Słupsk został przyłączony do województwa pomorskiego.

Klimat

Klimat województwa charakteryzuje się dużą różnorodnością i zmiennością. Wynika to ze ścierania się na tym obszarze klimatu morskiego z klimatem lądowym oraz z wpływu czynników lokalnych na ukształtowanie się zjawisk pogodowych. Północna i zachodnia część województwa ma typowe cechy klimatu morskiego. W miarę oddalania się od morza i w kierunku wschodnim zaznaczają się stopniowo cechy klimatu kontynentalnego. Charakterystyczną cechą klimatu jest wzrost opadów w rejonach najwyższych wzniesień Pojezierza. W obrębie poszczególnych obszarów występuje duża zmienność klimatu (mikroklimat), uwarunkowana cechami środowiska jak położenie (w pobliżu morza, jeziora, dużych rzek), ukształtowanie terenu, pokrycie obszaru (lasy, łąki, zabudowa), rzeźba terenu (pradoliny, wzniesienia).

Bliskość morza, zasoby wodne oraz duża powierzchnia lasów kształtują umiarkowany klimat charakteryzujący się znaczną wilgotnością powietrza oraz przewagą wiatrów zachodnich i północno-zachodnich. Klimat nad morzem można określić jako umiarkowany ciepły morski, natomiast klimat w głębi lądu jako umiarkowany ciepły przejściowy.

Przyroda

Odra (Domiąża) w Policach i jej ujście do Roztoki Odrzańskiej (Zalew Szczeciński)

Według danych z 31 grudnia 2009 lasy obejmowały powierzchnię 803,1 tys. ha w woj. zachodniopomorskim, co stanowi 35,1% jego powierzchni. 8,9 tys. ha lasów znajdowało się w obrębie parków narodowych. Według klas wieku i składu gatunkowego drzewostanów wyliczono, że w 2009 r. powierzchnię lasów zachodniopomorskich obejmowały następujące grupy rodzajowe: sosna 62,1%, brzoza 10,0%, buk 7,5% dąb 6,3%, olsza 5,5%, świerk 5,1%.

Największym zbiornikiem wodnym jest Zalew Szczeciński, poza tym jest wiele jezior z których największe to Dąbie, Miedwie, Jamno, Drawsko, Wielimie, Bukowo, Lubie, Pile, Płoń, Woświn, Kopań oraz Ińsko. Przez województwo przepływa kilkadziesiąt rzek, w tym druga pod względem długości rzeka kraju: Odra, oraz wiele mniejszych, z których największe leżące w całości na terytorium województwa są: Rega (ok. 180 km), Parsęta (ok. 135 km), Ina (ok. 129 km) i Płonia (ok. 79 km).

Woliński Park Narodowy

Ochrona środowiska

W zachodniopomorskim 2 parki narodowe: Woliński, oraz w połowie Drawieński, 7 parków krajobrazowych: Barlinecko-Gorzowski (częściowo), Cedyński, Drawski, Iński, Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry, częściowo Park Krajobrazowy „Ujście Warty” oraz Szczeciński Park Krajobrazowy "Puszcza Bukowa". Poza tym w województwie jest 114 rezerwaty przyrody o różnej typologii, m.in. florystyczne, leśne, torfowiskowe, krajobrazowe, ptaków oraz Puszcza Wkrzańska, Puszcza Goleniowska i Puszcza Bukowa. Łączna powierzchnia obszarów tworzących krajowy system obszarów chronionych wynosi około 20% ogólnej powierzchni województwa.

Podział administracyjny

Największym powiatem województwa jest powiat gryfiński, którego powierzchnia wynosi 1869,11 km², a najmniejszym powiat policki 665,33 km². Największą gminą województwa jest gmina Wałcz 574,91 km², a najmniejszą gmina miejska Sławno 15,83 km².

Wyłączając miasta na prawie powiatu (Szczecin, Koszalin, Świnoujście) według danych z 1 stycznia 2012 r. powiatem o największej liczbie mieszkańców jest powiat stargardzki – 120,9 tys. osób, a powiatem o najmniejszej liczbie mieszkańców jest powiat łobeski – 38,4 tys. osób. Wyłączając miasta na prawach powiatu, gminą o największej liczbie mieszkańców jest gmina miejska Stargard Szczeciński – 69,8 tys. osób, a gminą o najmniejszej liczbie mieszkańców jest gmina Nowe Warpno – 1702 osób. Liczba ludności i powierzchnia według GUS z 31 grudnia 2011 roku.

Miasta na prawach powiatu

Herb	Powiat	Ludność	Pow. (km²)
	Koszalin	109233	98,34
	Szczecin	409596	300,55
	Świnoujście	41516	197,23

Powiaty

Herb	Powiat	Ludność	Pow. (km²)	Gęstość zaludnienia	Urbanizacja (%)	Liczba gmin miejskich	Liczba gmin miejsko-wiejskich	Liczba gmin wiejskich
	białogardzki	49303	845,46	58	67,7	1	2	1
	choszczeński	50348	1327,63	38	47,7	–	4	2
	drawski	58826	1764,24	33	62,6	–	2	4
	goleniowski	81945	1615,53	51	52,8	–	3	3
	gryficki	61837	1017,37	61	50,7	–	3	3
	gryfiński	84272	1869,11	45	45,7	–	6	3
	kamieński	48391	1003,44	48	52,7	–	5	1
	kołobrzeski	79530	724,66	110	62,5	1	1	5
	koszaliński	65718	1653,46	40	21,6	–	3	5
	łobeski	38408	1065,13	36	53,0	–	4	1
	myśliborski	67996	1182,40	58	59,2	–	3	2
	policki	72326	665,33	109	49,5	–	2	2
	pyrzycki	40772	726,00	56	41,9	–	2	4
	sławieński	58097	1043,20	56	47,5	2	–	4
	stargardzki	120899	1519,94	80	65,5	1	4	5
	szczecinecki	79552	1765,42	45	65,0	1	3	2
	świdwiński	49181	1093,06	45	49,7	1	1	4
	wałecki	54993	1414,98	39	61,5	1	3	1

Architektura

Układ szachownicowy w Trzebiatowie

Na zasoby środowiska kulturowego województwa składa się 2893 zabytków nieruchomych oraz 1547 zabytków ruchomych wpisanych do rejestru zabytków, a ponadto obiekty w ewidencji konserwatorskiej. Na obszarze województwa znajdują się dwa obiekty uznane za pomnik historii: zespół katedralny w Kamieniu Pomorskim i zespół kościoła pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny Królowej Świata oraz średniowieczne mury obronne miasta w Stargardzie.

Urbanistyka i architektura

Układy staromiejskie o średniowiecznej metryce, które zachowały rozplanowanie z czasu lokacji. Składają się na nie kościoły farne, ratusze i zespoły zabudowy mieszczańskiej – głównie XIX-wiecznej, ale też kamienicami o metryce starszej XV–XVII-wiecznej. W dobrym stanie zachowały się układy staromiejskie w Cedyni, Darłowie, Dobrej koło Nowogardu, Lipianach, Maszewie, Mieszkowicach, Moryniu, Myśliborzu, Trzebiatowie, Trzcińsku-Zdroju i Wolinie. Odbudowywane są obecnie zespoły staromiejskie w Szczecinie, Stargardzie Szczecińskim i Kołobrzegu.

Brama Wolińska w Goleniowie

Na terenie województwa znajduje się liczna grupa miast z czytelnie zachowanymi murami obronnymi z wieżami, basztami, bramami i fosami pochodzącymi z okresu średniowiecza. Są to unikatowe w kraju zespoły pod względem liczby i walorów zabytkowych. Do najlepiej zachowanych należą mury w Drawsku Pomorskim, Koszalinie, Mieszkowicach, Pyrzycach, Reczu, Stargardzie Szczecińskim, Trzcińsku-Zdroju. Wśród nich zachowały się egzemplarze miejskiej architektury obronnej klasy europejskiej, jak na przykład Brama Świecka i Barnkowska w Chojnie, Brama Wolińska w Goleniowie, Brama Wałowa, Młyńska i Pyrzycka w Stargardzie Szczecińskim.

Zabytkowa willa w Międzyzdrojach

W części ośrodków wypoczynkowych utrzymała się architektura uzdrowiskowa związana z rozwojem pod koniec XIX wieku funkcji rekreacyjno-uzdrowiskowych, głównie w pasie nadmorskim (Świnoujście, Kamień Pomorski, Dziwnów, Kołobrzeg), a także w rejonach występowania leczniczych pokładów wód lub błot (Trzcińsko-Zdrój, Połczyn-Zdrój). Architektura ta nawiązuje do wzorców szwajcarskich i południowoniemieckich. Miejscowości te nadal pełnią funkcje uzdrowiskowo-wypoczynkowe, lecz znacznej degradacji ulega układ i zabudowa, czyli te elementy układu przestrzennego, które decydują o atrakcyjności wielu historycznych i tradycyjnych europejskich miejscowo ci uzdrowiskowych.

Zachowały się układy ruralistyczne (wiejskie) o średniowiecznej metryce o czytelnych układach lokacyjnych okolnicowych, owalnicowych lub ulicowych, z zachowaną zabudową zagrodową murowaną i ryglową z XIX wieku, z przykładami starszej XVIII-wiecznej zabudowy (np. w rejon Pyrzyc, pasa nadmorskiego).

Zamki, rezydencje

Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie

Województwo zachodniopomorskie posiada zamki będące ośrodkami władzy książąt pomorskich i biskupów. Najbardziej okazałymi są Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie oraz Darłowie. Następne zamki znajdują się w Białogardzie, Swobnicy, Świdwinie. Relikty zamków mieszczą się w Dobrej koło Nowogardu, Drawnie, Starym Drawsku, Golczewie, Karlinie, Moryniu, Złocieńcu.

Na terenie województwa znajdują się rezydencje pomorskie, będące założeniami dworsko-pałacowo-parkowymi z folwarkami, wpisane są w krajobraz większości wsi pomorskich. Większość XIX-wieczna, ale także starsze, XVIII-wieczne rezydencje, jak np. unikatowe barokowe założenia w Świerznie i Niepołcku. Budowle rezydencjonalne prezentują charakterystyczny dla XIX wieku eklektyzm. Z wielu dawnych rezydencji pozostały tylko parki z cennym starodrzewem, jak na przykład park w Zatoni Dolnej, który ma walory ponadlokalne.

Obiekty sakralne

Kolegiata w Stargardzie Szczecińskim

Kaplica templariuszy w Chwarszczanach

Od średniowiecza po XIX wiek obiekty sakralne były i pozostały dominantami w zabudowie miast i wsi. Najstarsze pomorskie obiekty sakralne datuje się na XII–XIII wiek. Należą do nich romańskie i wczesnogotyckie kościoły granitowe. Jest to grupa świątyń miejskich i wiejskich położonych w południowo-zachodniej części województwa, będąca kontynuacją tego typu budowli po zachodniej stronie Odry (między innymi w gminie Moryń, Chojna, Mieszkowice). Do budowli sakralnych o największych walorach zalicza się katedra w Kamieniu Pomorskim wraz z zabudową Osiedla Katedralnego i stargardzka kolegiata NMP Królowej Świata oraz katedra NMP w Kołobrzegu. W rejonach północno-wschodnich województwa (charakterystyczne dla tych terenów) występuje ponad 70 wiejskich kościołów o konstrukcji ryglowej (głównie wiejskich) z XVII–XVIII wieku.

Na Pomorzu Zachodnim prowadziły działalność zakony cystersów, joannitów, norbertanów i templariuszy, które wybudowały w średniowieczu zespoły zabudowań klasztornych w Bierzwniku, Chwarszczanach, Cedyni, Kołbaczu, Marianowie, Jasienicy, Pełczycach, Rurce.

Zabytki techniki

Fort Anioła w Świnoujściu

Na terenie województwa zachowało się wiele zabytki techników i przemysłu, które mają walory zabytkowe, a jednocześnie są współcześnie użytkowane. Świadectwa rozwoju myśli technicznej są związane przede wszystkim z rozwojem przemysłu w XIX wieku, a obiekty militarne świadczą o strategicznym położeniu terenów woj. zachodniopomorskiego. Do pierwszej grupy należą młyny i wiatraki kontynuujące tradycje młynarskie sięgające średniowiecza. Działają małe elektrownie wodne i inne urządzenia hydrotechniczne budowane na większych rzekach regionu: Odrze, Redze, Inie, Drawie, Parsęcie. Funkcjonują zespoły urządzeń hydrotechnicznych rzeki Odry – system kanałów, śluz, jazów między innymi Polderu Cedyńskiego i Międzyodrza. Zachowały się kolejowe linie wąskotorowe, obecnie w większości zlikwidowane, a część funkcjonuje (linie Gryfice–Rewal i Koszalin–Wielino).

Latarnia Morska Kołobrzeg

Do drugiej grupy zabytków sztuki militarnej należą umocnienia w rejonie Odry i Wału Pomorskiego, pasa nadmorskiego, pozostałości twierdzy kołobrzeskiej oraz zespół XIX-wiecznych fortów w Świnoujściu. Obiektami charakterystycznymi dla nadmorskiego położenia województwa są XIX-wieczne latarnie morskie (w Świnoujściu, Niechorzu, Kołobrzegu) oraz porty (w Szczecinie, Darłówku, Kołobrzegu).

Archeologia

Na ternie województwa występują licznie zabytki archeologiczne, będące świadectwem najdawniejszych dziejów Pomorza Zachodniego, jak na przykład grobowce megalityczne z epoki kamienia w rejonie Dolic, Przelewic; grodziska kultury łużyckiej, głównie z okresu wczesnego średniowiecza; cmentarzyska kurhanowe w rejonach Wolina, Dolic, Osiny, Przelewic, Trzebiatowa, koło Świelubia; cmentarzysko kurhanowe z kręgami kamiennymi w Grzybnicy koło Koszalina; grodzisko wyżynne, port wczesnośredniowieczny, cmentarzysko ciałopalne w Budzistowie.

Urbanizacja

Ujście Regi do Bałtyku w Mrzeżynie

Stare miasto w Szczecinie

Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie

Plac Bolesława Chrobrego w Policach

Rynek w Mieszkowicach

W województwie zachodniopomorskim są 64 miasta, w tym 3 miasta z prawami powiatu.

Liczba ludności i powierzchnia według danych Głównego Urzędu Statystycznego z 31 grudnia 2011 roku (podkreślone zostały siedziby powiatów, wytłuszczone miasta na prawach powiatu):

Herb	Miasto	Ludność	Powierzchnia (km²)
	Szczecin	409 596	300,55
	Koszalin	109 233	98,34
	Stargard Szczeciński	69 771	48,08
	Kołobrzeg	47 078	25,67
	Świnoujście	41 516	197,23
	Szczecinek	40 799	48,48
	Police	33 940	37,31
	Wałcz	26 466	38,17
	Białogard	24 861	25,73
	Goleniów	22 844	11,78
	Gryfino	21 659	9,58
	Gryfice	17 029	12,40
	Nowogard	17 028	12,44
	Świdwin	15 898	22,38
	Choszczno	15 803	9,58
	Darłowo	14 390	20,21
	Barlinek	14 339	17,55
	Dębno	14 153	19,51
	Złocieniec	13 424	32,28
	Sławno	13 105	15,83
	Pyrzyce	12 876	38,79
	Drawsko Pomorskie	11 917	22,33
	Myślibórz	11 694	15,04
	Łobez	10 632	12,84
	Trzebiatów	10 265	10,25
	Kamień Pomorski	9 274	10,74
	Połczyn-Zdrój	8 523	7,21
	Chojna	7 348	12,12
	Czaplinek	7 145	13,62
	Sianów	6 667	15,88
	Karlino	6 027	9,40
	Międzyzdroje	5 594	4,50
	Wolin	5 023	14,47
	Borne Sulinowo	4 844	18,15
	Resko	4 465	4,49
	Bobolice	4 336	4,77
	Kalisz Pomorski	4 320	11,96
	Lipiany	4 184	5,54
	Płoty	4 100	4,12
	Barwice	3 830	7,52
	Mieszkowice	3 612	4,73
	Maszewo	3 310	5,54
	Chociwel	3 279	3,67
	Mirosławiec	3 111	2,13
	Polanów	3 065	7,37
	Recz	3 012	12,40
	Węgorzyno	2 925	6,85
	Dziwnów	2 846	4,97
	Golczewo	2 746	7,42
	Pełczyce	2 717	13,07
	Tychowo	2 491	4,10
	Trzcińsko-Zdrój	2 482	2,33
	Gościno	2 475	5,70
	Dobrzany	2 404	5,34
	Drawno	2 392	5,03
	Dobra	2 363	2,37
	Człopa	2 353	6,27
	Biały Bór	2 244	12,82
	Ińsko	2 070	7,48
	Tuczno	1 969	9,21
	Cedynia	1 719	1,67
	Moryń	1 647	5,54
	Suchań	1 486	3,57
	Nowe Warpno	1 254	24,51

Gospodarka

PKB woj. zachodniopomorskiego

Rok	PKB [mln zł]	Wzrost PKB	Źródło danych
2009	52389	2,0%
2008	51375	9,5%
2007	46904	9,4%
2006	42887	5,8%
2005	40533	6,3%
2004	38143	bd.

W 2009 r. produkt krajowy brutto woj. zachodniopomorskiego wynosił 52,4 mld zł, co stanowiło 4,0% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 30,9 tys. zł (89,8% średniej krajowej), co plasowało zachodniopomorskie na 7. miejscu względem innych województw.

Rozładowywany IVS Kingbird w porcie Świnoujście

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. zachodniopomorskiego w 3. kwartale 2011 roku wynosiło 3341,55 zł, co lokowało je na 7. miejscu względem wszystkich województw.

Według danych z 2008 roku na terenie województwa było zarejestrowanych 206,1 tys. prywatnych podmiotów gospodarczych, z czego 165,8 tys. stanowiły osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Było zarejestrowanych 12,4 tys. spółek handlowych, a 4,1 tys. z nich miało udział kapitału zagranicznego.

W końcu marca 2012 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 116,8 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 18,5% do aktywnych zawodowo.

Według danych z 2011 r. 7,5% mieszkańców w gospodarstwach domowych woj. zachodniopomorskiego miało wydatki poniżej granicy ubóstwa skrajnego (tzn. znajdowało się poniżej minimum egzystencji).

W 2010 r. produkcja sprzedana przemysłu w woj. zachodniopomorskim wynosiła 25,8 mld zł, co stanowiło 2,6% produkcji przemysłu Polski. Sprzedaż produkcji budowlano-montażowej w zachodniopomorskim wynosiła 7,0 mld zł, co stanowiło 4,3% produkcji budowlano-montażowej Polski.

Pracujący woj. zachodniopomorskiego według miejsca pracy i rodzaju działalności 31 grudnia 2010

Działalność i miejsce pracy	Liczba pracujących [tys.]	Ilość pracujących
handel; naprawa pojazdów samochodowych; transport i gospodarka magazynowa; zakwaterowanie i gastronomia; informacja i komunikacja	144,0	28,4%
przemysł i budownictwo	136,7	26,9%
rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo	49,5	9,8%
działalność finansowa i ubezpieczeniowa; obsługa rynku nieruchomości	19,6	3,7%
pozostałe usługi	157,8	31,1%
ogółem Σ	507,6	100%

Zakłady Chemiczne Police

Na terenie województwa utworzono 10 podstref trzech różnych specjalnych stref ekonomicznych.

Podstrefy ekonomiczne woj. zachodniopomorskiego

Strefa	Miasto/gmina	Powierzchnia/liczba kompleksów
Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna	miasto Stargard Szczeciński	170,00 ha/4 kompleksy
Słupska Specjalna Strefa Ekonomiczna	miasto Koszalin	90,93 ha
	miasto Szczecinek	95,51 ha
	miasto Wałcz	25,97 ha
Kostrzyńsko-Słubicka Specjalna Strefa Ekonomiczna	miasto Barlinek	5 kompleksów
	miasto Białogard	514,4 ha/2 kompleksy
	miasto Łobez	24,19 ha/1 kompleks
	gmina Gryfino	57,59 ha/1 kompleks
	gmina Goleniów	64,78 ha/10 kompleksów
	gmina Karlino	72,18 ha/4 kompleksy
	gmina Police (miasto Police)	2 kompleksy

Rolnictwo

Pola uprawne wokół wsi Prusinowo

Ziemiopłody woj. zachodniopomorskiego (2010)

Ziemiopłód	Zbiór [tys. ton]	Powierzchnia zasiewu [tys. ha]
pszenica	908,2	394,6
żyto	233,5	166,9
jęczmień	257,7	69,5
owies	133,7	60,5
pszenżyto	238,7	39,5
ziemniaki	351,7	58,1
buraki cukrowe	555,6	15,1
rzepak i rzepik	299,9	12,1
siano łąkowe	427,6	116,5

W 2009 r. użytki rolne obejmowały ogółem 925,3 tys. ha, z czego grunty orne stanowiły 76,3%, sady – 1,6%, łąki – 11,6%, pastwiska – 3,5%, pozostałe użytki – 7,0%. W 2010 r. ogółem powierzchnia zasiewów w województwie obejmowała 662,0 tys. ha, z których najwięcej (25,2%) zajmował zasiew pszenicy. Zbiory samych zbóż wynosiły 1861,0 tys. ton, co stanowiło 6,8% zbiorów zbóż z całej Polski.

W 2008 r. na obszarze woj. zachodniopomorskiego było 59,6 tys. gospodarstw rolnych, z czego 99,24% było gospodarstwami indywidualnymi. Najczęściej (tj. 12%) gospodarstwo miało areał wynoszący od 5 do 10 ha dla użytków rolnych.

Gospodarka samorządów

W 2010 r. wydatki budżetu samorządu woj. zachodniopomorskiego wynosiły 786 125,2 tys. zł, a dochody budżetu 735 793,4 tys. zł.

Zadłużenie (dług publiczny) samorządu woj. zachodniopomorskiego według danych na IV kwartał 2011 r. wynosiło 250,2 mln zł.

Dochody budżetów powiatów w 2010 r. w woj. zachodniopomorskim (bez miast na prawach powiatu):

Transport

Transport drogowy

Drogi publiczne woj. zachodniopomorskiego (2009)

Kategoria dróg	Łączna długość	% nawierzchni utwardzonej	% nawierzchni ulepszonej
Drogi krajowe	1 141,4 km	100%	100%
Drogi wojewódzkie	2 114,9 km	100%	99,9%
Drogi powiatowe	7 872,5 km	91,2%	85,1%
Drogi gminne	7 111,6 km	44,0%	32,4%
Razem (Σ)	18 240,4 km	74,4%	67,2%

Autostrada A6

Droga krajowa nr 6 skrzyżowanie w Koszalinie

Według danych z 31 grudnia 2009 w woj. zachodniopomorskim było 18,2 tys. km dróg publicznych, w tym 1141 km dróg krajowych i 2115 km dróg wojewódzkich. 22,8% dróg krajowych i 13,7% dróg wojewódzkich przebiegało przez miasta.

Według danych z 31 grudnia 2008 w woj. zachodniopomorskim było 855,3 tys. zarejestrowanych pojazdów, z czego 649,7 tys. stanowiły samochody osobowe, 106,9 tys. samochody ciężarowe, a 47,1 tys. motocykle.

W 2009 r. na zachodniopomorskich drogach miało miejsce 1818 wypadków drogowych, w których zginęło 206 osób, a 2237 osób zostało rannych.

Dla obszaru województwa zachodniopomorskiego został utworzony w Szczecinie oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, który wykonuje zadania zarządcy dróg krajowych, ekspresowych i autostrad. Z obszaru jego działa został wyłączony odcinek 12 km drogi ekspresowej S3 przy granicy województwa, którym zarządza oddział GDDKiA w Zielonej Górze. Oddział GDDiKA w Szczecinie utworzył 7 rejonów (komórki organizacyjne): Koszalin, Lipiany, Nowogard, Stargard Szczeciński, Szczecin, Szczecinek, Wałcz, które wypełniają szczegółowe zadania.

Drogi krajowe w województwie zachodniopomorskim

Droga	Trasa	Obecna długość w województwie	Uwagi
3	Świnoujście – Szczecin – Gorzów Wielkopolski – Zielona Góra – Lubin – Legnica – Bolków – Jelenia Góra – Jakuszyce – granica państwa	?	–
S3E65	Świnoujście – Goleniów – Szczecin A6 (węzeł „Rzęśnica”) – ... – Szczecin A6 (węzeł „Klucz”) – Parnica – Gorzów Wielkopolski – Zielona Góra – A4 (Legnica) – Bolków – Lubawka – granica państwa	?	istniejąca częściowo
6E28	granica państwa – Kołbaskowo – Szczecin – Goleniów – Koszalin – Słupsk – Lębork – Gdańsk – Łęgowo	?	–
A6	granica państwa – Kołbaskowo – Szczecin S3 (węzeł „Rzęśnica”)	29 km	istniejąca częściowo
S6	S3 (Goleniów) – Koszalin – A1 (Gdańsk)	0 km	planowana
10	granica państwa – Lubieszyn – Szczecin – Stargard Szczeciński – Wałcz – Piła – Białe Błota – Wypaleniska – Przyłubie – Toruń – Lipno – Sierpc – Drobin – Płońsk	?	–
S10	A6 (Szczecin) – Stargard Szczeciński – Wałcz – Piła – Bydgoszcz – Toruń – S7 (Płońsk)	13,5 km	istniejąca częściowo
11	Kołobrzeg – Koszalin – Bobolice – Szczecinek – Piła – Poznań – Jarocin – Pleszew – Ostrów Wielkopolski – Kępno – Bytom	124 km	–
S11	Kołobrzeg – Koszalin – Piła – Poznań – Ostrów Wielkopolski – Tarnowskie Góry – A1	0 km	planowana
13	Szczecin – Przecław – Rosówek – granica państwa	10,6 km	–
20	Stargard Szczeciński – Drawsko Pomorskie – Szczecinek – Biały Bór – Miastko – Bytów – Żukowo – Gdynia	?	–
22	granica państwa – Kostrzyn nad Odrą – Gorzów Wielkopolski – Wałcz – Człuchów – Starogard Gdański – Malbork – Elbląg – Grzechotki – granica państwa	?	–
23	Myślibórz – Sarbinowo	32,8 km	–
25	Bobolice – Biały Bór – Człuchów – Bydgoszcz – Inowrocław – Strzelno – Konin – Kalisz – Ostrów Wielkopolski – Oleśnica	?	–
26	granica państwa – Krajnik Dolny – Chojna – Myślibórz – Renice 3	51 km	–
31	Szczecin – Gryfino – Chojna – Sarbinowo – Kostrzyn nad Odrą – Słubice	?	–
37	Darłowo – Karwice 6	16 km	–
93	granica miasta (Świnoujście) – 3 (Świnoujście)	14 km	–

Zarządcą dróg wojewódzkich jest Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, który powołał jednostkę organizacyjno-budżetową Zachodniopomorski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Koszalinie będący administratorem sieci dróg wojewódzkich. Zarządza on drogami wojewódzkimi o łącznej długości 2093,3 km, w zakresie planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg. Zarząd dróg utworzył 7 terenowych komórek organizacyjnych w postaci Rejonów Dróg Wojewódzkich (Białogard, Chojna, Drawsko Pomorskie, Gryfice, Koszalin, Pyrzyce, Stargard Szczeciński).

• drogi wojewódzkie

102  • 103  • 105  • 106  • 107  • 108  • 109  • 110  • 112  • 113  • 114  • 115  • 119  • 120  • 121  • 122  • 124  • 125  • 126  • 127  • 128  • 129  • 130  • 141  • 142  • 144  • 146  • 147  • 148  • 151  • 152  • 156  • 160  • 162  • 163  • 165  • 166  • 167  • 168  • 169  • 171  • 172  • 173  • 175  • 177  • 178  • 179  • 201  • 203  • 205  • 206  • 208  • 209

Transport kolejowy

Szczecin Główny

Stargard Szczeciński

Według danych z 31 grudnia 2009 r. na obszarze woj. zachodniopomorskiego było 1206 km linii kolejowych normalnotorowych, z czego 35,2% miało dwa lub więcej torów. Zelektryfikowanych było 62,5% wszystkich linii.

Według danych z 2006 r. dwa dworce: Szczecin Główny oraz Stargard Szczeciński miały kategorię A dla PKP S.A. Oddział Dworce Kolejowe, co oznacza, że roczna odprawa podróżnych obejmowała powyżej 2 mln osób.

Największymi obiektami infrastruktury kolejowej w województwie są: szczeciński węzeł kolejowy i stargardzki węzeł kolejowy.

linie kolejowe czynne:

• linia kolejowa nr 202 Gdańsk Główny – Stargard Szczeciński
• linia kolejowa nr 210 Chojnice – Runowo Pomorskie
• linia kolejowa nr 273 Wrocław Główny – Szczecin Główny
• linia kolejowa nr 351 Poznań Główny – Szczecin Główny
• linia kolejowa nr 401 Szczecin Dąbie – Świnoujście Port
• linia kolejowa nr 402 Koszalin – Goleniów
• linia kolejowa nr 403 Piła Północ – Wałcz, Kalisz Pomorski – Ulikowo
• linia kolejowa nr 404 Szczecinek – Kołobrzeg
• linia kolejowa nr 405 Piła Główna – Ustka
• linia kolejowa nr 406 Szczecin Główny – Trzebież Szczeciński (brak regularnych przewozów pasażerskich)
• linia kolejowa nr 407 Wysoka Kamieńska – Kamień Pomorski
• linia kolejowa nr 408 Szczecin Główny – Stobno Szczecińskie
• linia kolejowa nr 409 Szczecin Gumieńce – Granica Państwa (Tantow)
• linia kolejowa nr 410 Kalisz Pomorski Miasto – Kalisz Pomorski
• linia kolejowa nr 418 Sławno – Darłowo
• linia kolejowa nr 427 Mścice – Mielno Koszalińskie
• Świnoujście Centrum – Seebad Heringsdorf
• wąskotorowa: Gryfice – Pogorzelica

Tabor kolejowy

Województwo zachodniopomorskie jest obecnie właścicielem 17 (docelowo 18) pojazdów spalinowych kupionych przez Urząd Marszałkowski.

Tabor kolejowy w Kołobrzegu

ozn. kolejowe	ozn. producenta	numery	liczba	producent
SA103	214Ma	008-010	3	PESA Bydgoszcz
SA109	212M	001	1	Kolzam
SA136	219Md	001-012	12	PESA Bydgoszcz
SA139	223M	001-002	1 z 2	PESA Bydgoszcz

Transport wodny

Falochrony portu Świnoujściu w Bramie Świny przy Morzu Bałtyckim

Na wybrzeżu województwa zachodniopomorskiego znajdują się cztery morskie porty handlowe: w Szczecinie, Świnoujściu, Kołobrzegu, Policach oraz 10 małych portów bałtyckich i 13 przystani rybackich. Na terenie województwa realizowane jest ok. 90% pasażerskiego ruchu promowego i 47% przeładunków w Polsce. Z uwagi na zły stan techniczny małe porty i przystanie wymagają kosztownych prac modernizacyjnych. Prawnie na terenie województwa ustalono 18 portów morskich i 8 przystani morskich.

Region ma dogodny układ śródlądowych dróg wodnych łączących porty ujścia Odry z krajami UE, a szczególnie z Niemcami. Aktualny stan zabudowy hydrotechnicznej drogi wodnej na odcinku Szczecin-Kostrzyn nad Odrą nie pozwala na pełne wykorzystanie jej możliwości transportowych.

• Transport morski:
  • Tor wodny Szczecin-Świnoujście
• Transport śródlądowy:
  • międzynarodowa droga wodna: Świnoujście – Szczecin – Gryfino – Widuchowa – Hohensaaten – Eberswalde – Berlin
  • Odrzańska Droga Wodna
  • port Szczecin–port Police

Na terenie woj. zachodniopomorskiego utworzono 8 morskich przejść granicznych w: Darłowie, Dziwnowie, Kołobrzegu, Mrzeżynie, Nowym Warpnie, Trzebieży, Szczecinie i Świnoujściu.

Transport lotniczy

Port lotniczy Szczecin-Goleniów

Kąpielisko letnie w Pobierowie

Na obszarze województwa zlokalizowane są następujące lotniska:

• port lotniczy Szczecin-Goleniów – port lotniczy należący do podstawowej sieci lotnisk w kraju. W pełni przystosowany do obsługi cywilnego ruchu pasażerskiego i towarowego, zgodnie z wymogami ICAO. Jest również lotniczym przejściem granicznym
• Szczecin-Dąbie – lotnisko cywilne o nawierzchni trawiastej (aeroklub, baza lotnictwa sanitarnego)
• lotniska wojskowe: Świdwin, Mirosławiec, Oleszno
• lotniska powojskowe (których infrastrukura lotniskowa jest na ogół zdewastowana): Płoty, Dziwnów, Zegrze Pomorskie, Borne Sulinowo, Kluczewo, Chojna, Wilcze Laski, Bagicz

Turystyka

W ciągu całego 2008 roku z obiektów znajdujących się na terenie województwa skorzystało 1,74 mln turystów, z których 21,8% stanowili turyści zagraniczni. Największy napływ turystów miał miejsce w czerwcu, lipcu i sierpniu, kiedy łączna liczba turystów wynosiła 45,7% z całego roku. W 2008 roku na terenie województwa znajdowało się 840 obiektów zbiorowego zakwaterowania, które posiadały 107 800 miejsc noclegowych. W województwie było 178 obiektów hotelowych mających 14 877 miejsc noclegowych. Najwięcej miejsc, tj. 49 976 posiadały ośrodki wczasowe, których było 8342.

Demografia

Struktura demograficzna mieszkańców woj. zachodniopomorskiego według danych z 31 grudnia 2007:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
Jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
Populacja	1 692 271	100	870 319	51,43	821 952	48,57
Wiek przedprodukcyjny (0–17 lat)	329 706	19,48	160 630	9,49	169 076	9,99
Wiek produkcyjny (18–65 lat)	1 115 412	65,91	539 463	31,88	575 949	34,03
Wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat)	247 153	14,6	170 226	10,06	76 927	4,55

Struktura demograficzna mieszkańców woj. zachodniopomorskiego według danych z 31 czerwca 2012: Liczba ludności (dane z 31 czerwca 2012):

	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
	osób	%	osób	%	osób	%
Ogółem	1 722 149	100	883 318	51,29	838 831	48,71
Miasto	1 184 590	68,79	616 692	35,81	567 898	32,98
Wieś	537 559	31,21	266 626	15,48	270 933	15,73

Struktura płci i wieku w województwie zachodniopomorskim według danych z 30 czerwca 2008 roku:

W 2002 roku w powszechnym spisie ludności na 1 698 214 mieszkańców woj. zachodniopomorskiego przeważająca większość zdeklarowała narodowość polska. Największą grupą obywateli polskich w województwie należącą do mniejszości narodowej lub etnicznej była mniejszość ukraińska, do której należało 3703 osób, co stanowiło 0,218% ogółu mieszkańców. Drugą grupą była mniejszość niemiecka licząca 1014 osób, stanowiącą 0,0597% mieszkańców.

Tylko 1 osoba w woj. zachodniopomorskim zadeklarowała używanie w kontaktach domowych języka kaszubskiego, który jest językiem regionalnym Pomorza.

Mniejszości narodowe i etniczne (obywatele polscy) w 2002 r. w woj. zachodniopomorskim

Mniejszość	Liczba osób	Procentowy udział w województwie	Liczba osób deklarujących używanie w kontaktach domowych języka mniejszości	Procentowy udział w województwie
Mniejszość białoruska	117	0,0069%	39	0,0023%
Mniejszość czeska	6	0,0004%	11	0,0007%
Mniejszość litewska	67	0,0039%	23	0,0013%
Mniejszość łemkowska	66	0,0039%	25	0,0015%
Mniejszość niemiecka	1014	0,0597%	5581	0,3286%
Mniejszość ormiańska	8	0,0005%	13	0,0008%
Mniejszość romska	699	0,0412%	768	0,0452%
Mniejszość rosyjska	221	0,0130%	618	0,0364%
Mniejszość słowacka	2	0,0001%	12	0,0007%
Mniejszość tatarska	9	0,0001%	0	0,0000%
Mniejszość ukraińska	3703	0,2180%	2407	0,1417%
Mniejszość żydowska	44	0,0026%	3	0,0002%

Kultura

Teatr Współczesny w Szczecinie

Na terenie województwa w 2008 roku znajdowało się 482 placówek bibliotecznych i 24 kina stałe. Działały 22 muzea, 12 teatrów i instytucji muzycznych, 15 galerii i salonów sztuki.

Największą biblioteką jest Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie, która 31 grudnia 2006 r. posiadała 1,05 mln książek i czasopism, a także 453,8 tys. pozycji ze zbiorów specjalnych.

Tradycje

Na liście produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi znajduje się 15 produktów z woj. zachodniopomorskiego:

• Paprykarz szczeciński
• Jeziorowy ogórek kiszony,
• Kapusta kiszona z beczki,
• Ogórek kołobrzeski,
• Konfitura szczecińska z owoców róży
• Chleb razowy koprzywieński,
• Pierniki szczecińskie,
• Kiszka szwedzka,
• Miód Drahimski,
• Miody przelewickie,
• Pasztecik szczeciński
• Miód pitny trójniak,
• Nalewka ze śliwek z Dębiny,
• Wino ze śliwek,
• Grzyby marynowane z szyszką.

Oświata

Budynek Rektoratu Uniwersytetu Szczecińskiego

Realizacją polityki oświatowej na terenie województwa kieruje Zachodniopomorski Kurator Oświaty. Kuratorium ma siedzibę w Szczecinie, posiadając także 2 delegatury: w Koszalinie i w Wałczu.

W 2008 r. w województwie funkcjonowały 22 szkoły wyższe, na których studiowało ogółem 78,2 tys. osób. Na obszarze woj. zachodniopomorskiego znajdowało się 475 szkół podstawowych, 254 gimnazjów, 41 liceów profilowanych, 125 techników, 116 liceów ogólnokształcących, 22 szkoły artystyczne, 127 szkół policealnych dla dorosłych. Największą zachodniopomorską uczelnią jest Uniwersytet Szczeciński, na którym według danych z 30 listopada 2008 r. studiowało 30,1 tys. osób.

W roku akademickim 2007/08 na 10 tys. mieszkańców województwa przypadało 448,6 studentów.

Samorząd województwa prowadzi dwie placówki doskonalenia nauczycieli, których celem jest zapewnienie dostępu do różnorodnych form doskonalenia i dokształcania oraz kompleksowej informacji pedagogicznej. Na obszarze całego województwa działa Zachodniopomorskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli z siedzibą w Szczecinie, która ma także oddziały zamiejscowe w: Goleniowie, Gryficach, Myśliborzu, Pyrzycach i Świnoujściu. Na terenie powiatów: białogardzkiego, drawskiego, kołobrzeskiego, koszalińskiego, sławieńskiego, świdwińskiego, szczecineckiego i w Koszalinie działa Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie.

Sport

Stadion Miejski w Szczecinie

Na terenie województwa w 2008 r. we wszystkich dyscyplinach działało 643 klubów sportowych, w których ćwiczyło łącznie 43,1 tys. osób.

W najwyższych rozgrywkach krajowych w 2009 r. w Polskiej Lidze Koszykówki z woj. zachodniopomorskiego grają 2 drużyny: AZS Koszalin oraz Kotwica Kołobrzeg. W najwyższej lidze futsalu Ekstraklasie grał zespół Pogoń 04 Szczecin. Drużynami grającymi w sezonie 2011/2012 w rozgrywkach I ligi w piłce nożnej są Flota Świnoujście i Pogoń Szczecin.

Największym obiektem sportowym w województwie jest Stadion Miejski w Szczecinie, który może pomieścić 18 tys. osób. Stadion jest wykorzystywany do meczów piłki nożnej.

Administracja i polityka

Sesja Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego

Gmach Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego na Wałach Chrobrego w Szczecinie

Samorząd

Organem stanowiącym samorządu jest Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego, składający się z 30 radnych, którzy są wybierani przez mieszkańców województwa w 5 okręgach wyborczych. Siedzibą sejmiku województwa jest Szczecin. Sejmik wybiera organ wykonawczy województwa, którym jest zarząd województwa, składający się z 5 członków z przewodniczącym mu marszałkiem. W Koszalinie znajduje się także wydział zamiejscowy urzędu marszałkowskiego.

Marszałkowie Województwa Zachodniopomorskiego:

• Zbigniew Zychowicz – (od 6 listopada 1998 do 26 stycznia 2000)
• Józef Jerzy Faliński – (od 26 stycznia 2000)
• Zygmunt Meyer – (od 9 grudnia 2002)
• Norbert Obrycki – (od 18 grudnia 2006 do 22 kwietnia 2008)
• Władysław Husejko – (od 22 kwietnia 2008)
• Olgierd Geblewicz – (od 29 listopada 2010)

Administracja rządowa

Terenowym organem administracji rządowej jest Wojewoda Zachodniopomorski, wyznaczany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest Szczecin, gdzie znajduje się urząd wojewódzki. Działa także delegatura urzędu w Koszalinie.

Wojewodowie Zachodniopomorscy:

• Władysław Lisewski – od 1 stycznia 1999 do 20 października 2001
• Stanisław Wziątek – od 20 października 2001 do 17 października 2005
• Robert Krupowicz – od 12 grudnia 2005 do 29 listopada 2007
• Marcin Zydorowicz – od 29 listopada 2007

Wicewojewoda:

• Andrzej Chmielewski (od 2007)

Polityka

Mieszkańcy województwa wybierają łącznie 20 posłów na Sejm w 2 okręgach wyborczych, nr 41 (Szczecin) i nr 40 (Koszalin). Mieszkańcy wybierają 4 senatorów w jednomandatowych okręgach wyborczych: nr 97, nr 98, nr 99, nr 100.

Do Parlamentu Europejskiego są wybierani 4 posłowie z okręgu wyborczego nr 13, który obejmuje także województwo lubuskie.

• 

  Jednomandatowe okręgi wyborcze do Senatu RP

• 

  Okręgi wyborcze do Sejmu RP

• 

  Okręgi wyborcze do sejmiku województwa

Sądownictwo

Sąd Okręgowy w Szczecinie

W województwie znajduje się jeden Sąd Apelacyjny w Szczecinie, w którego obszarze właściwości znajdują się 3 sądy okręgowe (także Gorzów Wielkopolski). Teren województwa zachodniopomorskiego jest objęty właściwością dwóch sądów okręgowych (w Szczecinie i Koszalinie) oraz 14 sądów rejonowych. Prócz tego istnieje 7 wydziałów zamiejscowych sądów rejonowych. Wydziały prawa pracy znajdują się przy 5 sądach rejonowych. Rozpoznawanie spraw gospodarczych zostało przekazane Sądowi Rejonowemu w Koszalinie oraz Sądowi Rejonowemu Szczecin-Centrum w Szczecinie.

Sądom powszechnym na obszarze woj. zachodniopomorskiego towarzyszy 1 prokuratura apelacyjna, 2 prokuratury okręgowe, 21 prokuratur rejonowych.

W Szczecinie znajduje się także wojewódzki sąd administracyjny. Woj. zachodniopomorskie posiada 2 samorządowe kolegia odwoławcze (Koszalin, Szczecin) posiadające swoje obszary właściwości miejscowej.

Bezpieczeństwo

Policja

Zachodniopomorska policja posiada 17 jednostek powiatowych i 3 miejskie.

Wskaźnik wykrywalności sprawców przestępstw stwierdzonych w 2009 r. w województwie wynosił 68,6%, gdzie najwyższa wykrywalność dotyczyła powiatów: drawskiego (87,7%), choszczeńskiego (86,2%), szczecineckiego (84,0%), a najniższy w Szczecinie (55,1%).

Straż pożarna

Remiza Komendy Powiatowej PSP w Kołobrzegu

Główną siedzibą straży pożarnej jest Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie. Prócz niej w województwie działa 17 komend powiatowych PSP oraz 3 komendy miejskie. Prócz nich według danych z lutego 2011 r. w ramach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego w województwie działa 160 jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej.

Na terenie województwa w Bornem Sulinowie znajduje się Ośrodek Szkolenia PSP.

Wojsko

Zachodniopomorskie jako 1 z 7 województw należy do Pomorskiego Okręgu Wojskowy.

• Wielonarodowy Korpus Północno-Wschodni
• 12 Dywizja Zmechanizowana
• 8 Flotylla Obrony Wybrzeża
• Poligon Drawski

Nad wybrzeżem województwa znajdują się 2 bazy morskie: port wojenny Kołobrzeg, port wojenny Świnoujście.

Opieka zdrowotna

W 2009 r. na obszarze województwa znajdowały się 32 szpitale ogólne, w których leczyło się 312,3 tys. osób.

Według danych z 31 grudnia 2008 r. w województwie działały 87 zespoły ratownictwa medycznego.

Cmentarze wojenne

Cmentarz wojenny w Drawsku Pomorskim

Na terenie województwa znajduje się wiele miejsc wiecznego spoczynku żołnierzy i jeńców wojennych różnych narodowości (Polaków, Rosjan, Francuzów, Anglików, Belgów, Włochów, Niemców i in.) Zdecydowana większość z nich zginęła podczas II wojny światowej. Zachowały się także kwatery ofiar I wojny światowej oraz wojny francusko-pruskiej 1870-71.

Cmentarze lub wydzielone kwatery wojenne znajdują się w następujących miejscowościach województwa zachodniopomorskiego: Barlinek, Białogard, Borne Sulinowo, Bobolice, Chojna, Choszczno, Czaplinek, Dębno, Drawsko Pomorskie, Glinna (jedyny na Pomorzu Zachodnim niemiecki cmentarz wojenny), Golczewo, Gryfino, Kamień Pomorski, Kołobrzeg, Koszalin, Łobez, Myślibórz, Połczyn-Zdrój, Resko, Siekierki, Sławno, Stargard Szczeciński, Szczecin, Szczecinek, Trzcińsko-Zdrój, Tychowo, Wałcz, Wolin, Złocieniec.

Współpraca międzynarodowa

Umowy, porozumienia i listy intencyjne zawarte przez samorząd województwa zachodniopomorskiego:

• Region Apulia (Puglia) od 26 października 2007
• Kraj związkowy Bawaria (Bayern) od 22 lutego 2008
• Kraj związkowy Brandenburgia (Brandenburg) od 7 grudnia 2001
• Bruksela-Koekelberg (Bruxelles) od 20 marca 2006
• Departament Żyronda (Gironde) od 8 lipca 2004
• Prowincja Guangdong (廣東) od 12 lipca 2001
• Obwód Kaliningrad (Калининград) od 7 października 2004
• okręg kłajpedzki od 12 października 2006
• Departament Loara Atlantycka (Loire-Atlantique) od 25 listopada 1999
• Kraj związkowy Meklemburgia-Pomorze Przednie (Mecklenburg-Vorpommern) od 18 czerwca 2000
• Obwód mikołajowski (Миколаїв) od 19 września 2002
• Prowincja Overijssel od 18 października 2006
• region Skania (Skåne) od 14 maja 1999

Większość województwa położona jest w Euroregionie Pomerania, fragmenty także w euroregionach: Pro Europa Viadrina i Bałtyk.

Linki zewnętrzne

Informacje w siostrzanych projektach

 Ilustracje i media  w Wikimedia Commons
 Wiadomości  w Wikinews

• Urząd Wojewódzki Województwa Zachodniopomorskiego
• Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego