Wojna chińsko-wietnamska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wojna chińsko-wietnamska
Vietnam china.jpg
Inwazja Chin na Wietnam
Czas 17 lutego16 marca 1979
Miejsce granica chińsko-wietnamska
Wynik Obie strony ogłosiły zwycięstwo
Strony konfliktu
 Chiny  Wietnam
Dowódcy
Chińska Republika Ludowa Yang Dezhi
Chińska Republika Ludowa Xu Shiyou
Wietnam Văn Tiến Dũng
Wietnam Phạm Văn Đồng
Wietnam Lê Duẩn
Siły
ponad 200 000 żołnierzy
200 czołgów
250 000 żołnierzy
Straty
Chińskie źródła:
6900 zabitych
15 000 rannych
Zachodnie źródła:
26 000 zabitych
37 000 rannych
420 czołgów
Zachodnie źródła:
20 000 zabitych
32 000 rannych
185 zniszczonych czołgów
Wietnamskie źródła:
10 000 zabitych cywili
Multimedia w Wikimedia Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Wojna chińsko-wietnamska, zwana również wojną czterotygodniową[1] lub III wojną indochińską[2] – krótkotrwały konflikt zbrojny o charakterze lokalnym pomiędzy Chińską Republiką Ludową a Wietnamem, który miał miejsce w 1979.

Stosunki pomiędzy tymi krajami zawsze były napięte[3] – wpływała na to rywalizacja o prymat w regionie, nieregulowane kwestie graniczne, zaś w okresie zimnej wojny globalna polityka i rywalizacja mocarstw światowych.

Działania zbrojne rozpoczęte przez Chiny były odpowiedzią na incydenty w spornej strefie granicznej oraz inwazję i okupację Kambodży (wojna kambodżańsko-wietnamska), która położyła kres dyktaturze Czerwonych Khmerów popieranej przez Chińczyków[4]. Znaczenie miały również motywy geopolityczne – rywalizacja z ZSRR o wpływy w tym regionie świata[5], chęć wykazania, że jest on tylko "papierowym niedźwiedziem polarnym"[6], niezdolnym do realnej sojuszniczej pomocy w przypadku zagrożenia.

15 lutego 1979 ChRL ogłosiła zamiar odwetowego uderzenia na Wietnam. Dwa dni później około 200 000 żołnierzy Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej (zmobilizowanych było znacznie więcej) przy wsparciu 200 czołgów i artylerii frontalnie wkroczyło na teren sąsiedniego państwa. Co ciekawe, niektóre z atakujących jednostek, głównie pomocniczych, kilka lat wcześniej wspierały Wietnamczyków w walce przeciwko wojskom amerykańskim (wojna wietnamska).

Większość regularnych wojsk wietnamskich zaangażowanych było w Kambodży. Według źródeł wietnamskich Chińczykom przeciwstawiono 70 000 żołnierzy, większość stanowiła oddziały tzw. straży granicznej (nie były to jednak oddziały drugiego rzutu czy gorzej wyszkolone, wręcz przeciwnie – odznaczały się dobrym wyposażeniem, elastyczną taktyką i doświadczeniem w walce); źródła chińskie podają wartość dwukrotnie większą.

Wojska chińskie, które wdarły się ostatecznie na około 30–40 km w głąb terytorium przeciwnika, posuwały się wolno ze względu na silny opór[7], trudno dostępny górzysty, gęsto zalesiony teren i problemy z zaopatrzeniem. Główne walki miały miejsce w prowincjach Cao Bằng, Lào Cai i Lạng Sơn, na początku marca zajęto miasto Lạng Sơn. Niedługo potem Chińczycy ogłosili osiągnięcie zakładanych celów, a więc zwycięstwo, i rozpoczęli wycofywanie, zakończone 16 marca. Wojna nie wpłynęła jednak w żaden sposób na zmianę sytuacji w Kambodży, co było strategicznym celem Chin. Również Wietnamczycy ogłosili swój triumf w wojnie.

Liczba ofiar nie jest pewna (około 20 000 po każdej ze stron, Wietnamczycy twierdzą, że dodatkowo zginęło 100 000 cywili), obie strony podają sprzeczne informacje. Armia chińska poniosła stosunkowo duże straty, ponieważ była słabo wyszkolona, zaopatrzona i dowodzona, w porównaniu z zaprawionymi we wcześniejszych walkach Wietnamczykami; błędem było zaangażowanie tylko sił lądowych.

Bezpośrednimi efektami wojny było m.in. dewastacja okupowanego terenu (wycofujący się Chińczycy stosowali taktykę spalonej ziemi), postępująca militaryzacja strefy przygranicznej obu państw, dyskryminacja i emigracja chińskich mniejszości narodowych z Wietnamu, część z nich stanowili tzw. boat people. Wojna utwierdziła Wietnamczyków w przekonaniu o olbrzymim zagrożeniu ze strony Chin dla ich kraju, wzmocniła również więzi z ZSRR. Chińczycy przekonali się o konieczności modernizacji swojej armii.

Konflikty graniczne między oboma krajami nie ustawały aż do końca lat 80., w dalszym ciągu istnieją sprawy sporne, np. dotyczące wysp: Paracelskich i Spratly, a stosunki między tymi krajami pozostają napięte.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Zygmunt Czarnotta, Zbigniew Moszumański, Chiny–Wietnam, Warszawa 1995, s. 5.
  2. Poprzednie to: I wojna indochińska – 1946-1954 o wyzwolenie Wietnamu spod kolonialnej władzy Francji, II wojna indochińska – 1957-1975 wojna wietnamska.
  3. Jedynie z niewielką przesadą można powiedzieć, że są napięte nieprzerwanie od początków naszej ery.
  4. Był to policzek dla Chin, które nie potrafiły zapewnić bezpieczeństwa poplecznikowi. Do niewoli dostało się około 10 000 chińskich "doradców" wojskowych [Bakshi, 2000]. Konflikt ten był również rodzajem wojny zastępczej między Chinami a ZSRR, stąd można traktować wojnę wietnamsko-chińską jako jej kolejny epizod.
  5. Wietnam – "Kubą Wschodu" [Globalsecurity.org, b.r.] – nawiązanie do kryzysu kubańskiego z 1962, który nieomal doprowadził do wybuchu wojny światowej.
  6. Elleman, 1996
  7. Wietnamczycy skutecznie stosowali taktykę partyzancką, w której zdobyli doświadczenie w czasie wojny wietnamskiej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]