Wojna rosyjsko-perska (1804-1813)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wojna rosyjsko-perska 1804-1813
Wojny persko-rosyjskie
Battle Between Persians and Russians - State Hermitage Museum.jpg
Obraz przedstawiający walki Rosjan z Persami
Czas 1804-1813
Miejsce Zakaukazie, Gruzja, Armenia, Azerbejdżan
Przyczyna Spór terytorialny
Wynik Większość terytoriów spornych przypadła Rosji
Strony konfliktu
Flag of Agha Mohammad Khan.svg Kadżarowie Flag of Russia.svg Imperium Rosyjskie
Dowódcy
Flag of Agha Mohammad Khan.svg Fath Ali Szah Kadżar
Flag of Agha Mohammad Khan.svg Abbas Mirza
Rosja Aleksander I
Rosja Iwan Gudowicz
Rosja Paweł Cycjanow
Siły
nieznane nieznane
Straty
nieznane nieznane
Lesser Coat of Arms of Russian Empire.svg Wojny rosyjsko-perskie Lion and Sun Emblem of Persia.svg

Wojna rosyjsko-perska (1651-1653)Wojna rosyjsko-perska (1722-1723)Wojna rosyjsko-perska (1796)Wojna rosyjsko-perska (1804-1813)Wojna rosyjsko-perska (1826-1828) - Szusza (1826) - Szamchor (1826) - Jelizawietpol (1826) - Uszagan (1827) - Erywań (1827)

Wojna rosyjsko-perska (1804-1813) - wojna terytorialna między Persją Kadżarów a Rosją. Terytorium spornym między szachem perskim Fath Ali Szah Kadżar a carem Rosji Aleksandrem I był pas ziemi między wybrzeżem Morza Kaspijskiego a Morza Czarnego (współczesny Azerbejdżan, Gruzja, Armienia). Wojna zakończyła się traktatem z Gulistanu, w którym większość terytorium spornego przypadła Rosji.

Przed wojną[edytuj | edytuj kod]

Władcy perscy mieli zwierzchnictwo nad tymi spornymi terytoriami przez setki lat, lecz ostatni przedstawiciel dynastii Zand Lotf Ali Chan stracił zwierzchnictwo po dwóch przegranych wojnach z Rosją. Lotf Ali Chan został zamordowany a nowy władca Agha Mohammad Chan Kadżar najechał na stracone terytoria dokonując rzezi (m.in. Tbilisi, chcąc w ten sposób zmusić do ponownego uznania zwierzchnictwa Persji. Szach został jednak szybko zamordowany, co wykorzystała Rosja i dokonała aneksji Gruzji. Rosja prowadziła też rozległą akcję dyplomatyczną by uzależnić pozostałe państwa od siebie. Te terytoria miały być przyczółkiem do wojny z Turcją. Kiedy Rosja została wplątana w Wojny napoleońskie Szach perski postanowił wykorzystać sytuację i odzyskać kontrolę nad tamtymi ziemiami.

Stosunki sił[edytuj | edytuj kod]

Rosja była zaangażowana w wojnach z Napoleonem więc Persowie posiadali niezwykłą przewagę liczebną (około 55:12). Rosjanie jedyną nadzieję kładli w nowoczesnej broni oraz w wyszkoleniu. Przed wojną Persowie dokonywali szybkich modernizacji armii za pośrednictwem ekspertów francuskich. W czasie wojny uzyskali też wsparcie od ekspertów brytyjskich. Nie wpłynęło to jednak znacząco na efekt wojny.

Przebieg wojny[edytuj | edytuj kod]

Wojna zaczęła się od ataku Persów na Eczmiadzyn, który to atak został odparty przez Rosjan. Pierwszy atak obrońców też skończył się niepowodzeniem, lecz kolejny już całkowicie odparł Persów. Nowy Szach Abbas Mirza dokonał ostatniego poboru żołnierzy i ogłosił Dżihad przeciwko Rosji. Przewaga technologiczna oraz taktyczna Rosjan okazała się zbyt wielka i w dwóch bitwach (pod Lankaran oraz Aslanduz) rozbili armię perską. W Gulistanie Persja uznała, że większość spornych ziem przypadnie Rosji.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

N. Dubrovin. История войны и владычества русских на Кавказе

Zobacz: