Wojna rosyjsko-turecka (1735-1739)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wojna rosyjsko-turecka 1735-1739
Wojny rosyjsko-tureckie
Mahmud1.jpg
Mahmud I
Czas 1735-1739
Terytorium Krym, Bośnia, Serbia
Wynik wygrana Rosji
Traktat w Niszu
Traktat belgradzki
Strony konfliktu
Imperium Rosyjskie

Monarchia Habsburgów

Imperium Osmańskie
Dowódcy
Burkhard Christoph Münnich
Piotr Lacy
Franciszek I Lotaryński
Yeghen Mehmet Pasza
Megli Girej II
Fetih Girej
Siły
nieznane nieznane
Straty
nieznane nieznane
Lesser Coat of Arms of Russian Empire.svg Wojny rosyjsko-tureckie TurkishEmblem.svg

Wojna rosyjsko-turecka (1568-1570) - Wojna rosyjsko-turecka (1674-1681) - Lisianka (1674) - Śmiała (1674) - Rusawa (1674) - Bużyn (1677) - Wojna rosyjsko-turecka (1686-1700) - Pochód azowski (1695-1696) - Azow (1695) - Wojna rosyjsko-turecka (1710-1711) - Stănileşti (1711) - Wojna rosyjsko-turecka (1735-1739) - Wojna rosyjsko-turecka (1768-1774) - Nauplion (1770) - Riabowa Mogiła (1770) - Czesma (1770) - Larga (1770) - Kaguł (1770) - Patras (1772) - Kozłudża (1774) - Kercz (1774) - Wojna rosyjsko-turecka (1787-1792) - Oczaków (1788) - Fidonisi (1788) - Fokszany (1789) - Cieśnina Kerczeńska (1790) - Tendra (1790) - Izmaił (1790) - Kaliakra (1791) - Wojna rosyjsko-turecka (1806-1812) - Dardanele (1807) - Lemnos (1807) - Arpaczaj (1807) - Wojna rosyjsko-turecka (1828-1829) - Băilești (1828) - Kulewcza (1829) - Wojna rosyjsko-turecka (1853-1856) - Wojna rosyjsko-turecka (1877-1878) - Plewna (1877) - Szipka (1877) - Łowecz (1877) - Kars (1877) - Erzurum (1877) - Aładża (1877) - Szejnowa (1878) - Płowdiw (1878)

Wojna rosyjsko-turecka 1735-1739 - wojna pomiędzy Rosją a Imperium Ottomańskim, która umocniła pozycje Rosji na wybrzeżach Morza Czarnego.

Główną przyczyną wojny było wmieszanie się Turcji w politykę Rosji, która interweniowała zbrojnie w wewnętrzne sprawy Rzeczypospolitej podczas polskiej wojny sukcesyjnej oraz nasilenie najazdów Tatarów krymskich na południowe granice Rosji. Wojna była przedłużeniem walk Rosji o umocnienie swoich wpływów nad Morzem Czarnym. Rosja w tym czasie posiadała sprzyjającą sytuację, w związku z podpisaniem traktatów pokojowych z Iranem (prowadził w l. 1730 - 1736 wojnę z Turcją) i elekcją w Rzeczypospolitej Augusta III (1735) zamiast stronnika Francji Stanisława Leszczyńskiego, którego popierała związana z Francją Turcja. Bezpośrednią przyczyną wypowiedzenia wojny były ataki Tatarów krymskich w końcu 1735 na Ukrainę i wyprawa chana krymskiego na Kaukaz. Plan dowództwa rosyjskiego na 1736 r. przewidywał zajęcie Azowa i Krymu.

Rozpoczęta w 1735 roku wojna toczyła się głównie nad Morzem Czarnym, początkowo głównie na Krymie. 31 maja 1736 Dnieprowska Armia feldmarszałka B. K. Münnicha (62 tys. żołnierzy szturmem zdobyła) Perekop, a 28 czerwca Bachczysaraj. W związku z brakami żywności, wody i zaczynającą się epidemią, Münnich zmuszony był wycofać się na Ukrainę. 30 czerwca 1736 rosyjska Armia Dońska gen. Piotra Lacy'ego (28 tys. żołnierzy), współdziałając z Flotyllą Dońską dowodzoną przez wiceadmirała P. P. Bredala zdobyła Azow. W lipcu 1737 armia Münnicha (60 - 70 tys. żołnierzy) szturmem opanowała twierdzę Oczaków, a armia Lacy'ego (ok. 40 tys. żołnierzy) w lipcu przeprawiła się przez Zalew Geniczewski na Mierzeję Arabacką, sforsowała Siwasz i weszła na terytorium Krymu. W wyniku tych działań wojska rosyjskie odniosły szereg zwycięstw i zadały wysokie strat wojskom chana krymskiego oraz zajęły Karasubazar, jednak ponownie brak wody i żywności zmusił je do wycofania się z Krymu. W lipcu 1737 roku przystąpiła do wojny Austria (VII wojna austriacko-turecka), jednak jej wojska poniosły kilka klęsk.

W sierpniu w Niemirowie rozpoczęły się rozmowy pokojowe pomiędzy Rosją, Austrią i Turcją, które zakończyły się bez rezultatów. W 1738 nie prowadzono działań bojowych. W związku z epidemią dżumy armia rosyjska wycofała się z Oczakowa i Kinburna. W 1739, 58-tysięczna armia Münnicha przeprawiła się przez Dniestr i wkroczyła do Mołdawii, gdzie 28 sierpnia 1739 odniosła zwycięstwo pod Stawuczanami, zajęła Chocim (kapitulował 28 sierpnia) i Jassy. Armia austriacka jednak znowu poniosła klęskę i 18 września podpisała separatystyczny pokój. To, jak i groźba najazdu Szwedów zmusiło Rosję do rozmów pokojowych. Niepowodzenia Turcji także zmusiły ją do rokowań. Rokowania zakończyły się podpisaniem 18 września 1739 r. pokoju belgradzkiego. Rosja otrzymała Azow bez prawa budowania umocnień i prawa posiadania okrętów na Morzu Czarnym i Morzu Azowskim. Księstwa kaukaskie - Wielką i Małą Kabardę - uznano za neutralną barierę między Turcją a Rosją.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia t. 22 Moskwa 1975.