Wojny husyckie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wojny husyckie
Ussita pavese shield Prag Museum 1429.jpg
Pawęż husycka z okresu wojen
Czas 1419-1436
Miejsce Królestwo Czech, Śląsk
Wynik porażka Radykałów
Zygmunt Luksemburski koronowany na króla Czech
Strony konfliktu
Hussite banner.svg husyci  Święte Cesarstwo Rzymskie
 Węgry
 Państwo Kościelne
Utrakwiści
Dowódcy
Jan Žižka
Prokop Wielki
Jan Rohacz z Duby
Prokopek
Jan Čapek z Sán
Zygmunt Korybutowicz
Hynek Krušina
Zygmunt Luksemburski
Diviš Bořek
Čeněk z Vartemberka
Bohuslav ze Švamberka
Multimedia w Wikimedia Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Husitská korouhev.png Wojny husyckie Armoiries empereur Sigismond Ier.svg

Nowy KninŽivohoštNekmierzSudomierzMelechovoBenešovoKutna HoraTaborWitkowa GóraMały BórWyszehradMostGóra VladařKutna HoraNebovidyHabrNiemiecki BródHoriceStachovy DvorHorni DubenkaCzeska SkalicaMaleszowoUścieZwettleTachovNysaKratzauStary WielisławHorkaDomažliceBitwa żorskaTrzebnicaHiltersriedLipany

Wojny husyckiewojny religijne toczone pomiędzy husytami a Luksemburgami w Królestwie Czech w latach 1419-1436. Były one prowadzone przez czeskich husytów (głównie taborytów i Sierotki) przeciwko krucjatom organizowanym przez cesarza Zygmunta Luksemburskiego przy poparciu papiestwa.

Przebieg wojen[edytuj | edytuj kod]

Początkiem wojen husyckich stało się powstanie przeciwko obwinionemu za śmierć Jana Husa, Zygmuntowi Luksemburskiemu, który po Wacławie IV odziedziczył tron czeski.

Wojskami husyckimi dowodził Jan Žižka, a po jego śmierci w 1424 roku Prokop Wielki. Po odparciu 4 krucjat tj.:

husyci podjęli wyprawy na Słowację, Śląsk i do Niemiec.

W 1431 roku Prokop Wielki odniósł zwycięstwo nad piątą krucjatą pod Domažlicami.

W wojnach husyckich brali udział ochotnicy polscy (mimo edyktu wieluńskiego), a po zawarciu porozumienia z Koroną Królestwa Polskiego, w 1433 roku wyruszyła wyprawa polsko-husycka na ziemie zakonu krzyżackiego, docierając aż do wybrzeży Morza Bałtyckiego (zob. Jan Čapek z Sán, Wojna polsko-krzyżacka w latach 1431-1435).

Nowościami w dziedzinie wojskowości było masowe wykorzystanie hakownic oraz taktyki ufortyfikowanego taboru. Z początku wykorzystywane przez husytów, były później wykorzystywane przez obie strony konfliktu.

Po ugodzie umiarkowanego odłamu husytów utrakwistów z katolikami doszło do otwartego konfliktu wewnątrz obozu husyckiego.

W 1434 roku w bitwie pod Lipanami utrakwiści pokonali taborytów i zawarli z Zygmuntem Luksemburskim tzw. Kompaktaty praskie (władca uznawał autonomię Kościoła czeskiego, przyjęto komunię pod dwiema postaciami). Zygmunt został królem Czech w 1436 roku. Wojny husyckie osłabiły pozycję Kościoła katolickiego i feudałów niemieckich w Czechach, przygotowały grunt dla idei reformacji w Europie.

Chronologiczna lista bitew[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Wojny husyckie stały się kanwą trylogii husyckiej – popularnych powieści fantastyczno-historycznych, napisanych przez Andrzeja Sapkowskiego w latach 2001–2006.
  • Wojny husyckie znalazły swoje miejsce także w filmie. Czeski reżyser Otakar Vávra nakręcił w latach 1954 – 1956 trylogię składającą się z filmów Jan Hus (1954), Jan Žižka (1955) i Proti všem (1956).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]