Wojny o sukcesję rugijską

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wojny o sukcesję rugijską
FürstentumRügen.png
Księstwo rugijskie
Czas 1326-1354
Miejsce Księstwo rugijskie
Wynik Zwycięstwo sił pomorskich
Strony konfliktu
Pommernwappen.jpg siły pomorskie Mecklenburg Arms.svg siły meklemburskie
Dowódcy
Warcisław IV

Gerhard III von Holstein Barnim III Wielki

Henryk II Lew

Krzysztof II Albrecht II

Siły
nieznane nieznane
Straty
nieznane nieznane

Wojny sukcesyjne w Księstwie rugijskim 1326-1354

I wojna rugijska miała miejsce po śmierci księcia rugijskiego Wisława III w dniu 8 listopada 1325 r, który nie pozostawił po sobie męskiego potomka. W tej sytuacji władza w księstwie rugijskim przypadła w udziale siostrzeńcowi Wisława - Warcisławowi IV, który zwrócił się do króla Danii Krzysztofa II o nadanie mu lenna rugijskiego. Rebelia w Danii jaka miała w tym czasie miejsce, zmusiła jednak Krzysztofa II do ucieczki z kraju i szukania pomocy u swoich wasali w Meklemburgii. Pomimo dobrych kontaktów z książętami meklemburskimi władca duński spotkał się w czerwcu z Warcisławem nadając mu część spornych ziem. Chcąc się zabezpieczyć na wypadek nacisków Meklemburczyków na Krzysztofa, Warcisław zawiązał w dniu 14 lipca 1326 r. sojusz z nowym duńskim władcą hrabią Gerhardem III von Holstein.

Dnia 1 sierpnia 1326 po krótkiej chorobie zmarł Warcisław IV, pozostawiając trzech niepełnoletnich synów, których prawa do ziem rugijskich poparł Gerhard III. Tymczasem przebywający na wygnaniu w Meklemburgii Krzysztof II, zamierzając odzyskać tron duński, w zamian za wsparcie militarne zaoferował lenno rugijskie księciu Meklemburgii Henrykowi II Lwu. Pod koniec lata 1326 r. Henryk, wykorzystując sytuację polityczną zajął zachodnie ziemie rugijskie m.in. miasta Łosice, Bardo i Grzym, które poddały się po krótkim oblężeniu. Przeciwko Henrykowi sojusz z hrabią Gerhardem zawiązały miasta hanzeatyckie: Strzałów, Gryfia, Anklam oraz Dymin.

We wrześniu 1326 r. Gerhard na czele 600 konnych wkroczył do Strzałowa, odbijając Łosice. W październiku po uzgodnieniu warunków zawieszenia broni z Meklemburgią udał się do Danii. Opiekę nad mieszkańcami Wołogoszczy, gdzie schroniła się rodzina Warcisława pozostawił władcom szczecińskim. Kolejne walki wybuchły w lipcu 1327 r. Po nieskutecznym ostrzale Dymina Henryk II ruszył na Gryfię. Nic nie wskórawszy obrał kurs na Wołogoszcz, gdzie spustoszył okoliczne ziemie. W okolicach Łosic armia meklemburska założyła umocniony obóz. Jako że pomoc Gerharda z Danii nie nadchodziła, okoliczni mieszkańcy zwrócili się o pomoc do władców szczecińskich. Na początku października 1327 r. Meklemburczycy dokonali wypadu pod Gryfię, rabując 40 krów. W ślad za rabusiami z miasta wyruszyło 600 uzbrojonych mieszkańców, którzy pobili doszczętnie przeciwnika w starciu pod Griebenow. Kolejne miesiące nie przyniosły już większych sukcesów siłom pomorskim. Niepowodzeniem zakończyło się m.in. oblężenie obozu meklemburskiego w Schopenburgu w marcu 1328 r. W kwietniu Henryk II zwrócił się przeciwko Księstwu Szczecińskiemu, podejmując marsz na Trzebiatowa. Po ściągnięciu posiłków z Dymin i Trzebiatów Pomorzanie pobili przeciwnika w starciu pod Wilczkowem.

Dnia 24 czerwca 1328 r. obie strony zawarły pokój w Brudersdorf bei Dargun. W rozmowach uczestniczyli książę Barnim III Wielki, Henryk II oraz Jan III z Werli. Za kwotę 31 000 sztuk srebra Meklemburczycy zrzekali się jakichkolwiek praw do Księstwa rugijskiego. W zastaw otrzymywali jedynie rejony Bardo, Grzymie oraz Tribsees.

Druga wojna rugijska rozpoczęła się w roku 1340, po zaprzestaniu płacenia trybutu Meklemburczykom. W tej sytuacji sporne ziemie zostały zajęte przez Meklemburgię. Jesienią 1342 r. pomorski marszałek Wedego Bugenhagen przejął kontrolę nad Grzymem. Rok później Meklemburczykom dowodzonym przez Albrechta II udało się odbić miasto. Za wstawiennictwem miast Strzałowa i Gryfii w październiku 1343 r. podpisano zawieszenie broni. Rozmowy nie przyniosły rozstrzygnięcia, król duński Waldemar IV Atterdag obawiając się utraty wpływów nie zdecydował się na rozstrzygnięcie sporu. Na dodatek synowie zmarłego Warcisława IV zażądali zwrotu spornych ziem. Nowe walki z Meklemburgią wybuchły w roku 1351. Do decydującego starcia doszło dnia 25 października 1351 r. Wsparci wojskami Barnima III Pomorzanie rozbili Meklemburczyków pod Łosic. W roku 1354 zawarto porozumienie pokojowe w Stralsund. Meklemburczycy zrzekli się praw do Grzymu, Barda oraz Tribsees. Rok później doszło do połączenia księstwa rugijskiego z księstwem wołogoskim.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Horst-Diether Schroeder: Der Erste Rügische Erbfolgekrieg – Ursachen, Verlauf und Ergebnisse. In: Beiträge zur Geschichte Vorpommerns: die Demminer Kolloquien 1985–1994. Thomas Helms Verlag, Schwerin 1997, ISBN 3-931185-11-7.
  • Werner Strecker: Die äußere Politik Albrechts II. von Mecklenburg. In: Verein für Mecklenburgische Geschichte und Altertumskunde: Jahrbücher des Vereins für Mecklenburgische Geschichte und Altertumskunde. - Bd. 78 (Schwerin 1913), S. 1-300
  • Ingeborg Lohfink: Vorpommern – Begegnung mit dem Land am Meer. Hinstorff Verlag, Rostock 1991, ISBN 3-356-00418-2.