Wola Filipowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wola Filipowska
Droga krajowa nr 79 w Woli Filipowskiej
Droga krajowa nr 79 w Woli Filipowskiej
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Krzeszowice
Sołectwo Wola Filipowska
Liczba ludności (2011) 2787
Strefa numeracyjna (+48) 12
Kod pocztowy 32-065
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0324843
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Wola Filipowska
Wola Filipowska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wola Filipowska
Wola Filipowska
Ziemia 50°08′N 19°35′E/50,133333 19,583333Na mapach: 50°08′N 19°35′E/50,133333 19,583333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa miejscowości
Wola Filipowska

Wola Filipowskawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Krzeszowice.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Przynależność terytorialna[edytuj | edytuj kod]

Do 1795 wieś wchodziła w skład powiatu krakowskiego i województwa krakowskiego, a od lipca 1796 do 15 lipca 1809 w skład cyrkułu krakowskiego Galicji Zachodniej. W latach 1815-1846 wieś położona była na terenie Wolnego Miasta Krakowa, potem w zaborze austriackim. W latach 1846-1853 wchodziła w skład powiatu krakowskiego. W latach 1815-1846 wieś położona była na terenie Wolnego Miasta Krakowa, potem w zaborze austriackim. W latach 1846-1853 wchodziła w skład powiatu krakowskiego. Od 26 października 1939 do 18 stycznia 1945 wieś należała do gminy Kressendorf w Landkreis Krakau, dystryktu krakowskiego w Generalnym Gubernatorstwie. W latach 1954-1972 wieś była siedzibą gromady Wola Filipowska, w skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromad Wola Filipowska (bez przysiółka Dulowa (Białka)) ze zniesionej gminy Tenczynek i Filipowice ze zniesionej gminy Nowa Góra w powiecie chrzanowskim. W latach 19731976 miejscowość należała do gminy Tenczynek w powiecie chrzanowskim. W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś położona głównie w Rowie Krzeszowickim, a południowe krańce wsi na Grzbiecie Teńczyńskim. Od południa i południowego zachodu otoczona Puszczą Dulowską.

Przez miejscowość przebiega linia kolejowa 133 Kraków – Katowice (przystanek Wola Filipowska) oraz Droga Krajowa 79 (odcinek tej drogi w Woli Filipowskiej jest na 18 miejscu w Małopolsce miejsc szczególnie niebezpiecznych na drogach krajowych). Przez wieś przepływa Dulówka i Filipówka.

Wieś graniczy od północy z Filipowicami, ze wschodu z Krzeszowicami, od południowego wschodu z Tenczynkiem, od południowego zachodu) z Rudnem, od zachodu z Dulową.

Informacje[edytuj | edytuj kod]

Na terenie wsi mieści się:

  • Zespół Placówek Oświatowych
  • kościół rzymskokatolicki pw. św. Maksymiliana Kolbe i Królowej Polski
  • remiza OSP
  • cmentarz
  • biblioteka
  • klub piłkarski LKS "Wolanka"
  • przystanek kolejowy.

W 2000 roku powstała grupa śpiewacza "Wolanie". Oprócz wyznawców religii rzymskokatolickiej, istnieje też grupa Świadków Jehowy (ok. 1% – 25 osób).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotna Wola znajdowała się na miejscu obecnego przysiółka Stara Wola, położonego wśród Puszczy Dulowskiej w kierunku Rudna. Mieszkańcy wsi początkowo zajmowali się pędzeniem smoły i wypalaniem węgla drzewnego dla pobliskiego zamku Tenczyn.

W XVIII w. należała do okręgu parafialnego w Tenczynku. W poł. XIX w. na wschodnim skraju wsi, na pograniczu z Krzeszowicami (obecnie teren administracyjny tego miasta), umieszczono cegielnię, przeniesioną przez Potockich z Tenczynka. Produkowane tu z ogniotrwałej glinki mirowskiej i grojeckiej piece i kuchnie kaflowe stały się znane także zagranicą (np. na Bukowinie i na Węgrzech).

Na pocz. XX w. we wsi działała kuźnia kowalska oraz warsztat powroźniczy.

Przy granicy z Krzeszowicami stoi głaz, upamiętniający miejsce rozstrzelania 23 listopada 1943 przez Niemców 42 zakładników z więzienia Gestapo przy ul. Montelupich w Krakowie. Trzy dni wcześniej (20 listopada 1943) gestapowiec i niemiecki strażnik kolejowy (Bahnschutz) ulegli w wsi wypadkowi podczas rozminowania torów. Strażnik zmarł. Niemcy nie wykryli sprawców podłożenia dynamitu, mimo to dokonali odwetu.

Pod koniec lat 90. XX w. od Woli Filipowskiej odłączono wschodnie tereny wsi (tzw. Zielona) przyłączając je do miasta Krzeszowice. W późniejszym okresie nadano nazwy ulic, dwa razy zmieniane. W 2010 wzdłuż każdej z ulic wprowadzono nową uporządkowaną numerację domów.

Szlaki rowerowe[edytuj | edytuj kod]

szlak rowerowy zielony - z Krzeszowic przez Miękinię, Dolinę Kamienic, Wolę Filipowską, Puszczę Dulowską, Las Orley, rezerwat przyrody Dolina Potoku Rudno, Sankę, Dolinę Sanki i Niedźwiedzią Górę do Krzeszowic.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Julian Zinkow, Krzeszowice i okolice, W-wa Kraków: PTTK Kraj, 1988
  • Zdzisław Noga Osadnictwo i krajobraz, ZZJPK, Kraków 1997, s. 19, 21, 40, 62-64, ISBN 83-9001471-7-3

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]