Wola Rzędzińska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wola Rzędzińska
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat tarnowski
Gmina Tarnów
Liczba ludności (2011) 5858[1]
Strefa numeracyjna (+48) 14
Kod pocztowy 33-150
Tablice rejestracyjne KTA
SIMC 0833148
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Wola Rzędzińska
Wola Rzędzińska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wola Rzędzińska
Wola Rzędzińska
Ziemia 50°03′N 21°05′E/50,050000 21,083333Na mapach: 50°03′N 21°05′E/50,050000 21,083333
Strona internetowa miejscowości

Wola Rzędzińskawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Tarnów. Graniczy z Tarnowem i wsiami: Ładna, Pogórska Wola, Jodłówka-Wałki i Zaczarnie. Zwyczajowo dzieli się na następujące części: Koniec, Pałcze, Podkościele, Dziurówki i Podlesie.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego. Liczba ludności w 2011 roku wynosiła 5858 osób[1].

Historia miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Wieś Wola była lokowana przez ród Tarnowskich w 1577 roku, niedaleko ich rodowego Tarnowa. Nazwę Rzędzińska zawdzięcza pobliskiej wsi (obecnie w granicach Tarnowa) Rzędzin. Dokument poborowy z roku 1581 wymienia w tej miejscowości 33 zagrodników, 1 komornika z bydłem, 3 komorników bez bydła i 2 rzemieślników. W 1588 roku wieś, w trakcie podziałów majątkowych pomiędzy rodami Tarnowskich i Ostrogskich, przypadła w udziale tym ostatnim. Od roku 1596 wieś była w zasięgu szkoły parafialnej w pobliskim Skrzyszowie. Wydarzeniem, które przyczyniło się do rozwoju Woli Rzędzińskiej, była budowa kolei z Tarnowa do Lwowa w latach 1850−1855. Grupa mieszkańców znalazła pracę przy budowie nasypu, a kilkunastu jako pracownicy kolei. Księga gminna z 1911 roku wymieniała we wsi 292 rolników, 130 wyrobników, 26 kolejarzy, 11 murarzy, 10 szewców, 8 robotników, 7 kowali, 5 stelmachów, 4 cieśli, 3 sklepników, 2 rzeźników, 2 krawców i jedną praczkę.

Pierwsza szkoła we wsi powstała w 1859 roku w drewnianym budynku z jedną salą lekcyjną. Od 1908 roku istnieje w Woli Rzędzińskiej Ochotnicza Straż Pożarna, rok później założono kółko rolnicze a w 1910 roku kasę pożyczkową. Od 1916 roku działała we wsi ochronka a później szkoła prowadzona przez siostry zakonne ze Zgromadzenia Służebniczek NMP. W 1910 roku ustanowiono wikarię, a opiekę nad nią powierzono księdzu Józefowi Stabrawie. Wcześniej posługę duszpasterską w świątyni pełnili księża ze Skrzyszowa. Parafię w Woli Rzędzińskiej, przy istniejącym kościele Matki Boskiej Nieustającej Pomocy erygował w 1925 roku biskup tarnowski Leon Wałęga.

W 1948 roku, na terenie wydzierżawionym od PKP powstało boisko nowo powstałego klubu LKS Wolania Wola Rzędzińska, a w 2010 roku nieopodal boiska stanął Orlik. W sezonie 2012/2013 piłkarze klubu grają w IV lidze[2].

Z inicjatywy Józefa Kuty i Stanisława Bałuta w 1968 roku w Woli Rzędzińskiej powstała Orkiestra dęta[3] działająca do dziś. Jej pierwszym dyrygentem był Stanisław Bałut a kolejnymi: Włodzimierz Siedlik, Stanisław Świerk, Antoni Tutaj, Stanisław Zając, obecnie Józef Bałut (bratanek założyciela Orkiestry).

Współczesność wsi[edytuj | edytuj kod]

Obecna Wola Rzędzińska jest dużą podmiejską wsią, należącą do gminy Tarnów, podzieloną na dwa sołectwa: Wola Rzędzińska I i Wola Rzędzińska II. We wsi istnieją dwie szkoły podstawowe i gimnazjum publiczne, dwie parafie rzymskokatolickie, ośrodek zdrowia, apteka, basen i kilka firm produkcyjnych i usługowych. Do największych zalicza się Leier Polska S.A. (dawniej Tarnowskie Zakłady Ceramiki Budowlanej), wytwarzające elementy budowlane, Tarnowskie Zakłady Osprzętu Elektrycznego Tarel czy Zakład Produkcyjno-Handlowe Polmark, produkujące osprzęt elektryczny[4].

Zabytkowe miejsca[edytuj | edytuj kod]

Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy
Cmentarz wojenny

Cmentarz wojenny nr 204 znajduje się obok cmentarza parafialnego, naprzeciwko kościoła. Zaprojektował go Heinrich Schultz na planie prostokąta, ogrodzonego żeliwnymi rurami. Centralne miejsce zajmuje duży, betonowy krzyż. Cmentarz ma powierzchnię 402 metrów kwadratowych. Na cmentarzu pochowani zostali: 7 żołnierzy z armii austro-węgierskiej i 84 żołnierzy rosyjskich, którzy zginęli w 1915 roku, w trzech mogiłach zbiorowych i 78 pojedynczych[5].

Pomnik Nieznanego Żołnierza

Obok kościoła znajduje się pomnik, poświęcony parafianom poległym w czasie obu wojen światowych. Autorami projektu i wykonawcami pomnika byli Bogdana i Anatol Drwalowie, artyści z Tarnowa.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Urząd Gminy Tarnów [dostęp 2012-08-15]
  2. Wolania Wola Rzędzińska. Profil na stronie PZPN [dostęp 2012-08-15]
  3. Orkiestra Dęta OSP w Woli Rzędzińskiej. Oficjalna strona Orkiestry [dostęp 2012-08-15]
  4. Serwis Internetowy Woli Rzędzińskiej [dostęp 2012-08-15]
  5. Roman Frodyma: Cmentarze wojenne z I wojny światowej na ziemi tarnowskiej: Przewodnik turystyczny. Krosno: Ruthenus - Rafał Barski, 2006. ISBN 978-83-7530-000-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Jan Kuta: Wola Rzędzińska. Wola Rzędzińska: 1994.