Wolany (województwo dolnośląskie)
| Wolany | |
| Rodzaj miejscowości | wieś |
| Państwo | |
| Województwo | dolnośląskie |
| Powiat | kłodzki |
| Gmina | Szczytna |
| Wysokość | 343-377 m n.p.m. |
| Strefa numeracyjna | 74 |
| Kod pocztowy | 57-300 |
| Tablice rejestracyjne | DKL |
| SIMC | 0855960 |
Wolany – (niem. Wallisfurth), wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Szczytna[1], w zachodniej części Kotliny Kłodzkiej.
W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wałbrzyskiego.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Niemiecka nazwa miejscowości pochodzi od jej dawnego właściciela, cesarskiego feldmarszałka, hrabiego Georga Oliviera von Wallisa – potomka szlachty irlandzkiej, który zbudował tu w 1735 r. pierwszy pałac. W tym samym roku za zezwoleniem cesarza zmieniono nazwę z Wernersdorf na Wallisfurth. W 1783 r. od spadkobierców von Wallisa pałac oraz klucz stroński nabył Ludwig Wilhelm von Schlabrendorf, potem książę Wilhelm Aleksander von Schönaich-Carolath.
W 1798 majątek nabył książę Ludwik Wirtemberski. Tu w 1799 r. urodziła się druga z jego córek, Amelia Wirtemberska, której wnuczka Olga Konstantinowna Romanowa, wyszła za mąż za króla Grecji, Jerzego I. Syn Aleksander Wirtemberski był przodkiem królowej Elżbiety II.
Zabytki [edytuj]
Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[2]:
- kaplica pw. MB Bolesnej, z 1740 r.
- park, z 1730 r., zmiany w poł. XIX w.
zabytki nieistniejące:
- pałac – pierwsza rezydencja spłonęła kompletnie w 1827 r. Od 1829 r. majątek znajdował się w rękach baronów von Falkenhausenów. W 1835 r. baron Konrad von Falkenhausen postawił nowy pałac z założeniem ogrodowym. Sam majątek był wzorcem nowoczesnego gospodarowania. Od 1907 r. należał do Friedricha von Martina z Rothenburga na Łużycach, potem do Wolfganga Sternberga, którego z uwagi na żydowskie pochodzenie zmuszono do wyjazdu z Niemiec. W czasie II wojny światowej w pałacu i w majątku przebywała 350-osobowa grupa Luksemburczyków, przesiedlonych na Śląsk przez nazistów za odmowę współpracy. Zapuszczony pałac wyburzono w kwietniu 1978 r. Na jego miejscu postawiono blok mieszkalny.
Znane osoby związane z miejscowością [edytuj]
- Ludwik Wirtemberski – generał, książę Wirtembergii
- Amelia Wirtemberska – żona księcia Józefa Wettyna z Saksonii-Altenburga, protoplastka królów Grecji
- Maria Dorothea von Württemberg – księżniczka wirtemberska, arcyksiężna austriacka, w latach dziecięcych przebywała w pałacu w Wolanach w hrabstwie kłodzkim.
Przypisy
- ↑ Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-03-7].
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 29 sierpnia 2012]. s. 84.
Bibliografia [edytuj]
- Henryk Grzybowski, Oni wszyscy z Wolan..., „Gazeta Prowincjonalna Ziemi Kłodzkiej”, od nr 6/2008 do nr 15/2008 [dostęp 30.09.2010]
|
||||||||||||||