Wolny agent

Wolny agent (ang. free agent) – termin używany w profesjonalnym sporcie, oznaczającym zawodnika, któremu wygasł kontrakt z dawnym zespołem i może podpisać kontrakt z innym. Wyrażenie to ma swoje korzenie w sportach północnoamerykańskich i tam jest najszerzej stosowane.

W piłkarskiej Europie, niektóre kraje (na przykład Hiszpania), posiadały system, w którym po zakończeniu kontraktu zawodnik mógł za darmo przejść do innego klubu, jeśli otrzymał interesującą go propozycję. W większości krajów europejskich taki stan rzeczy istnieje dopiero od 1995 roku, kiedy w życie weszło Prawo Bosmana, dzięki któremu wszyscy zawodnicy mają prawo do wolnego transferu po zakończeniu kontraktu. Od tego czasu zasada ta jest wdrażana w całej Europie w różnych dyscyplinach sportu.

Ograniczenia wolnych agentów

W sportach północnoamerykańskich istnieją dwa rodzaje wolnych agentów - nieograniczeni (UFA - unrestricted free agents) i ograniczeni (RFA - restricted free agents). Ci pierwsi są to zawodnicy, którym skończył się kontrakt z jednym zespołem i nie mają w stosunku do niego żadnych zobowiązań. Po otrzymaniu propozycji zatrudnienia od innych klubów zawodnik ma prawo do wyboru najkorzystniejszej dla siebie oferty.

Ograniczeni wolni agenci również mają prawo do przyjmowania ofert innych klubów, lecz przed podpisaniem nowej umowy ich poprzedni klub ma prawo do wyrównania (lub ściśle określonego przebicia, na przykład o 10%) warunków kontraktu. W tym przypadku, zawodnik jest zobowiązany zostać z tym klubem.

Głównymi czynnikami decydującymi o statusie zawodnika (UFA czy RFA) są jego wiek i doświadczenie.

Okna transferowe

W piłkarskiej Europie, zawodnicy mogą przenosić się między klubami tylko w tak zwanych oknach transferowych. Istnieją dwa takie okresy - po zakończeniu sezonu i zimą, najczęściej w styczniu. W niektórych niższych ligach, piłkarze niezatrudnieni w innych klubach mogą być pozyskiwani poza oknami transferowymi.

Niektóre ligi amerykańskie również posiadają terminy, których muszą trzymać się zawodnicy i kluby, aby móc podpisać umowę. Według nowych zasad w NHL zawodnik ma obowiązek podpisać kontrakt do 1 grudnia danego roku kalendarzowego. Jeśli tego nie zrobi, nie będzie mógł grać przez resztę danego sezonu. Liga NBA nie posiada jednak takich ograniczeń.