Mazurek (ptak)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Wróbel mazurek)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mazurek
Passer montanus[1]
(Linnaeus, 1758)
Mazurek
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina wróblowate
Rodzaj Passer
Gatunek mazurek
Synonimy
  • Fringilla montana Linnaeus, 1758[2]
Podgatunki
  • P. m. montanus (Linnaeus, 1758)
  • P. m. dybowskii Domaniewski, 1915
  • P. m. transcaucasicus Buturlin, 1906
  • P. m. kansuensis Stresemann, 1932
  • P. m. dilutus Richmond, 1896
  • P. m. tibetanus E. C. S. Baker, ECS, 1925
  • P. m. saturatus Stejneger, 1885
  • P. m. hepaticus Ripley, 1948
  • P. m. malaccensis A. J. C. Dubois, 1887
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     Występuje latem, lęgowy

     Całoroczny, lęgowy

     Występuje zimą, nie odbywa lęgów

Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło mazurek w Wikisłowniku

Mazurek, wróbel mazurek, wróbel polny (Passer montanus) – gatunek małego ptaka z rodziny wróblowatych (Passeridae), osiadły (tylko nielicznie koczujący lub przelotny), zamieszkujący Europę i Azję. Introdukowany w Ameryce Północnej i Australii. W Polsce liczny ptak lęgowy[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono kilka podgatunków P. montanus[5]:

  • P. montanus montanus – Europa przez północną i środkową Azje do północno-wschodniej Syberii oraz północno-wschodnia Mongolia.
  • P. montanus dybowskii – południowo-wschodnia Syberia, północno-wschodnie Chiny i północna Korea.
  • P. montanus transcaucasicus – wschodnia Turcja, Kaukaz do Armenii i Iran.
  • P. montanus kansuensis – północno-środkowe Chiny.
  • P. montanus dilutus – południowy Kazachstan i wschodni Iran do północno-zachodnich Chin i południowa Mongolia.
  • P. montanus tibetanusTybet do środkowych Chin.
  • P. montanus saturatusSachalin i Wyspy Kurylskie oraz Japonia, również wschodnie Chiny do Tajwanu i północne Filipiny.
  • P. montanus hepaticus – północno-wschodnie Indie, południowo-wschodni Tybet i Mjanma.
  • P. montanus malaccensis – południowe Chiny, Azja Południowo-Wschodnia, Sumatra, Jawa i południowe Filipiny.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Cechy gatunku 
Nieznacznie mniejszy od wróbla zwyczajnego, często z nim mylony. Najpewniejszą cechą rozpoznawczą jest czarna plamka na białym policzku (wróbel ma policzek jednolicie szary). Poza tym mazurek ma brązowy wierzch głowy (wróbel – szary), a na skrzydłach dwie białe pręgi (u wróbla pręga jest tylko jedna). Obie płci ubarwione jednakowo. Wierzch ciała ciemnobrązowy z paskowaniem, spód jednolicie brązowoszary. Wokół szyi biała obroża, na podgardlu mały czarny śliniaczek (u wróbla jest on dużo większy). Dziób czarny, nogi jasnobrązowe. Młode podobne do dorosłych, ale nieco jaśniejsze.
Wymiary średnie 
długość ciała ok. 13,5–14,5 cm[6]
masa ciała 22–25 g[6]

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Jaja mazurka
Biotop 
Tereny otwarte, pola uprawne, siedliska ludzkie (miasta, parki, ogrody)[6].
Pożywienie 
Głównie nasiona dziko rosnących roślin – bylic, traw, rdestu ptasiego, dzikiego prosa etc., w sezonie lęgowym (wiosna, lato) drobne owady. W sezonie lęgowym dziób wyraźnie dłuższy i cieńszy; nie wiadomo, czy ma to związek ze ścieraniem warstwy rogowej na nasionach czy jest przystosowaniem do zmiennego pokarmu[6].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Gniazdo 
W dziuplach drzew, szczelinach budynków, skrzynkach lęgowych. W przeciwieństwie do bardzo podobnego do niego wróbla nigdy nie buduje gniazd zewnętrznych[7]. Gniazda rozbudowane, obficie wyściełane piórami. Ptaki mogą do nich wnosić młode liście krwawnika i wrotyczu, prawdopodobnie celem odstraszenia pcheł i roztoczy[6].
Jaja 
2 lęgi w roku. Okres lęgowy od kwietnia do czerwca, po srogiej zimie może rozpocząć się w maju. W pierwszym lęgu składa 4–6 jaj, w drugim 4–5. Możliwy jest trzeci lęg w lipcu ze zniesieniem liczącym 3–4 jaja[6].
Wysiadywanie 
Od zniesienia przedostatniego jaja przez okres 13–14 dni. Pisklęta opuszczają gniazdo po ok. 17 dniach. Kolejne dwa tygodnie są dokarmiane przez rodziców, głównie samca, ponieważ samica szykuje się do następnego lęgu[6].

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Ochrona 
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Passer montanus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Eurasian Tree Sparrow (Passer montanus) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2012-12-16].
  3. Passer montanus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP "pro Natura", 2003, s. 738. ISBN 83-919626-1-X. Wg skali przyjętej przez autorów, dla okresu lęgowego liczny oznacza zagęszczenie 100–1000 par na 100 km2.
  5. Frank Gill, David Donsker: Family Passeridae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.2. [dostęp 2012-12-16].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 Andrzej Kruszewicz: Ptaki Polski. Warszawa: MULTICO, 2007, s. 277. ISBN 978-83-7074-474-9.
  7. http://inwentaryzacje-przyrodnicze.pl/data/documents/Wr=C3=B3ble.pdf
  8. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]