Wróg u bram

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wróg u bram
Enemy at the Gates
Gatunek wojenny/historyczny
Data premiery 16 marca 2001
Kraj produkcji  Stany Zjednoczone
 Niemcy
 Wielka Brytania
 Irlandia
Język angielski
niemiecki
rosyjski
Czas trwania 131 minut
Reżyseria Jean-Jacques Annaud
Scenariusz Jean-Jacques Annaud
Alain Godard
Główne role Jude Law
Ed Harris
Rachel Weisz
Joseph Fiennes
Muzyka James Horner
Zdjęcia Robert Fraisse
Montaż Noëlle Boisson
Humphrey Dixon
Produkcja Jean-Jacques Annaud
John D. Schofield
Wytwórnia Paramount Pictures
Mandalay Pictures
KC Medien
Reperage
DOS
Little Bird
MP Film Management
Swanford Films
Dystrybucja Paramount Pictures
Budżet 68 mln USD
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Wróg u bram

Wróg u bram (ang. Enemy at the Gates, fr. Stalingrad) – film wojenny z 2001 roku w reż. Jean-Jacques Annaud, zainspirowany przez wydarzenia autentyczne, opowiadający o losach żołnierzy walczących podczas II wojny światowej w radzieckim Stalingradzie w 1942 r.

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Stalingrad, 1942 rok. W okolicach Uralu Komisarze Ludowi prowadzali selekcję ludności. Tych, którzy nadawali się do walki, pod przymusem werbowali do Armii Czerwonej. Jednymi z tysięcy takich osób byli Wasilij Zajcew (Jude Law) i Tania Czernowa (Rachel Weisz). Oboje po transporcie kolejowym zostali załadowani na barki. Po dramatycznej przeprawie przez Wołgę Wasilij zgłosił się do odbioru broni. Niestety, dostał tylko amunicję. Pomimo wszystko udało mu się dotrzeć do miasta, gdzie został wyznaczony do szturmu na umocnionego wroga na Placu Czerwonym. Atak został odparty bardzo szybko, a Wasilij zmuszony ukrywać się w fontannie. Cudem uniknął śmierci, gdy niemiecki patrol dobijał tam się znajdujących. Chwilę później okazało się, ze obok niego leży komisarz Daniłow (Joseph Fiennes). Ten jednak posiadał wątpliwe zdolności strzeleckie i oddał swój karabin typu Mosin Wasilijowi. Zajcew wyeliminował stojących w okolicy pięciu żołnierzy, w tym dwóch oficerów, każdego jednym strzałem.

W Stalingradzie pojawił się Nikita Chruszczow, który rozkazał popełnić samobójstwo dowódcy, który był zbyt łaskawy dla żołnierzy. Na zebraniu komisarzy zabrał głos Daniłow, który zaproponował, że przełom w walkach mogłoby przynieść wykreowanie Wasilija na bohatera. Sprawiło by to, że ludzie uwierzyliby w zwycięstwo i mieliby wzór do naśladowania. Powstała specjalna gazeta poświęcona tylko młodemu snajperowi, której drukowanie rozpoczęło się we wszystkich krańcach ZSRR – zarówno na Kamczatce, rodzinnym dla Wasilija Uralu, jak i w samym Stalingradzie. Sława dotarła jednak także do Niemców, którzy sprowadzili z Niemiec świetnie wyszkolonego snajpera, majora Erwina Königa (Ed Harris), z Akademii Snajperów w Zossen. Rozpoczął się wtedy wielki pojedynek pomiędzy sławnymi strzelcami wyborowymi dwóch stron konfliktu. W podzielonej na kilka partii walce Wasilij wydawał się z góry przegranym. Aby wygrać, musiał liczyć na przyjaciół.

Gdy wspólnik Wasilija, Kulikow, został przez Königa zabity w biegu, ten zaczyna rozpaczać i mówić, że nigdy nie pokona swego największego przeciwnika. W międzyczasie zakochuje się w Tani. Dochodzi między nimi do zbliżenia. Gdy zobaczył to Daniłow, dla którego kobieta ta także nie była obojętna, zaczął oczerniać Wasilija.

Także König został przez swego dowódcę, gen. Paulusa oskarżony o brak chęci do walki. Rozkazano mu pójść do miasta jeszcze raz i w razie kolejnego niepowodzenia, to jest gdyby Zajcewowi udało się przeżyć, zostanie wycofany z walki i powróci do Niemiec.

Sasza rozpoczął tajną współpracę z Königiem. Niemiec dał głodnemu chłopakowi kilka racji żywnościowych w zamian za informację o Zajcewie. Ten nie miał wyboru. Jednak także Wasilijowi dostarczył informacji o Niemcu. Jedną z nich był żółty proszek na jego butach. Taki znajdował się tylko w jednym miejscu w Stalingradzie – za stacją kolejową. Niemiecki snajper odkrył jednak, że chłopak go wydał i powiesił go. Widząc to Tania pragnęła zemsty, ale Wasilij przekonał ją, że nie warto dawać ponieść się emocjom. Korzystając z informacji, za które Sasza oddał życie, Wasilij poszedł zabić Königa. Okazało się jednak, że szala zwycięstwa przechyliła się na jego niekorzyść. Dotarł do pozostałości po stojącym tam kiedyś mieszkaniu, małego, ciasnego pomieszczenia, podczas gdy König zajął dobrą i trwałą pozycję. Daniłow ukrywał się w tym samym miejscu, co Wasilij już od kilku godzin. Gdy po długim czasie obaj nie wracali do swej kryjówki, niemiecka propaganda, aby ostudzić zapał Rosjan, rozgłosiła, że Zajcew zginął.

Wreszcie Daniłow postanowił się poświęcić. Umyślnie wystawił się na widok. Niemiecki snajper oddał strzał i musiał przeładować broń, co dało Zajcewowi czas na skrycie się pomiędzy wagonami na pobliskiej byłej stacji kolejowej. Tam przyłapał Königa na wyjściu na otwartą przestrzeń i zabił go. Jego karabin położył przy ciele Daniłowa. Był to znak, że to także jego zwycięstwo.

Ze Stalingradu odpływały ostatnie promy, zabierając cywilów i ciężko rannych. Tania, trafiona odłamkiem pocisku artyleryjskiego, została wzięta na łódź wraz ze swą matką, która nie została poinformowana o śmierci jej syna, a jedynie o tym, że przeszedł na stronę Niemców.

Po zwycięstwie w bitwie stalingradzkiej Wasilij udał się do szpitala, w którym przebywała Tania. Tam się odnaleźli.

Bohaterowie[edytuj | edytuj kod]

  • Wasilij Zajcew – główny bohater filmu, radziecki snajper, postać historyczna. Sławny w całym Związku Radzieckim, budzi strach w niemieckich szeregach. Zmuszony do podjęcia walki z Erwinem Königiem, snajperem niemieckim.
  • Erwin König – snajper niemiecki, największy wróg Wasilija. Świetnie wyszkolony, ma stałe zatrudnienie jako oficer szkoleniowy w Akademii Snajperów w Zossen. Przybył do Stalingradu, aby zlikwidować Zajcewa.
  • Tania Czernowa – ukochana Wasilija, początkowo łączniczka, później przeniesiona na front. Ma romans z Zajcewem.
  • Komisarz Daniłow – Komisarz Ludowy, który jako pierwszy zobaczył talent Wasilija. Zazdrosny o miłość Tanii.
  • Nikita Chruszczow – postać historyczna, przedstawiciel świty Stalina. Przeprowadza „czystki” wśród komisarzy nie spełniających swojej roli.
  • Sasza Filipow – chłopiec zmuszony do współpracy z Niemcami.
  • Władimira Filipow – matka Saszy.

Przekłamania[edytuj | edytuj kod]

Mimo że film przedstawia historię prawdziwej bitwy i prawdziwego snajpera, duża część jego fabuły jest przekłamana.[1]

  • W filmie ukazano Zajcewa jako prostego żołnierza, wziętego do armii w 1942 roku. W rzeczywistości snajper od r. 1937 służył we Flocie Pacyfiku, natomiast w roku 1942 uzyskał przeniesienie na własną prośbę do wojsk lądowych w stopniu starszego chorążego.
  • Zajcew zabił pierwszych Niemców własnym karabinem, nie zaś otrzymanym od komisarza.
  • Postać Daniłowa jest jedynie wymysłem scenarzystów.
  • Wątek miłosny między Zajcewem a Tanią Czernową również jest wymysłem scenarzystów.
  • Snajper, przedstawiony jako człowiek niewykształcony, w rzeczywistości w czasie wojny miał ukończoną szkołę średnią, a finalnie został profesorem Uniwersytetu Kijowskiego

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wasilij Zajcew: Snajper u bram Stalingradu. Wrocław: Wydawnictwo XXL, 2010. ISBN 978-83-62381-99-9.