Wrony (Indianie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Crow”. Zobacz też: Crow – miejscowość w hrabstwie Hampshire (Anglia).
Indianie Crow

Wrony (oryg. Absaroka lub Apsáalooke, ang. Crow, także Kruki) – Indianie Ameryki Północnej. Słowo „Apsáalooke” oznacza dosłownie „Dzieci wielkodziobego ptaka” (prawdopodobnie wymarłego gatunku, który biali – zapewnie błędnie – uznali za wrony)[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Grupa mężczyzn Apsáalooke siedzących przed tipi.

Pierwotnie Apsáalooke zamieszkiwali tereny Gór Skalistych wzdłuż Rzeki Pudrowej, Rzeki Wiatrowej, rzeki Big Horn, oraz na południe od brzegu Yellowstone aż po Fort Laramie nad rzeką Platte.

W czasach historycznych sami Apsáalooke dzielili swoje plemię na trzy lokalne grupy: Mine'sepe're, A'c'araho', Erarapi'o (Obecnie stosują podział wg dystryktów w rezerwacie, tj.: Black Lodge, Reno, Lodge Grass, Big Horn (górne i dolne), Pryor).

Podobnie jak sąsiednie plemiona, Apsáalooke dostosowali się do nomadycznego stylu życia, hodując konie oraz psy. Pierwotnie zorganizowani w egzogamiczne i matrylinearne klany, żyli ze zbieractwa (np. owoców leśnych) oraz z myślistwa – polowali na bizony, owce kanadyjskie, jelenie oraz inną zwierzynę. Ich język był jednym z języków z rodziny siouańskiej.

Pierwszy kontakt tego plemienia z białymi osadnikami miał miejsce w 1743 kiedy to napotkali oni handlarzy skór z francuskiej Kanady.

Od 1868 Apsáalooke zamieszkują między innymi rezerwat (Crow Indian Reservation) w południowo-wschodniej części stanu Montana.

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Przewodniczący Rady Plemiennej Carl Venne i Barack Obama podczas kampanii prezydenckiej w 2008 roku

Współcześnie Crow Indian Reservation zamieszkuje około 7900 członków plemienia Apsáalooke. Rezerwat zajmuje powierzchnię 2,3 miliona akrów i obejmuje północną część Pasma Bighorn oraz Pasma Wolf w hrabstwach Big Horn i Yellowstone.

Dziś Apsáalooke są w większości chrześcijanami lub należą do Native American Church (Kościoła Tubylczoamerykańskiego), ale niektórzy są też wyznawcami tradycyjnych wierzeń (uczestnicząc m.in. w Tańcu Słońca, czy obrzędach Stowarzyszenia Tytoniowego). Największą imprezą, odbywającą się na terenie rezerwatu w trakcie roku, jest Crow Fair, festyn odbywający się od 1918 r.

W roku 2001 Apsáalooke przyjęli nową konstytucję w miejsce obowiązującej od 1948 r. Na jej mocy, rząd plemienny posiada obecnie odrębną władzę sądowniczą, wykonawczą i ustawodawczą. Wymieniono w niej m.in. uprawnienia władzy wykonawczej i ustawodawczej i wydłużono – z 2 do 4 lat – długość kadencji[2]. Od 2002 do 2008 roku przewodniczącym Rady Plemiennej był Carl Venne (zmarły 15 lutego 2009)[3]. Obecnym przewodniczącym jest Cedric Black Eagle (Czarny Orzeł).

Populacja[edytuj | edytuj kod]

Według danych U.S. Census Bureau, podczas spisu powszechnego w 2000 roku 9117 obywateli USA zadeklarowało, że ma pochodzenie wyłącznie Crow, zaś 13 394 oświadczyło, że ma pochodzenie wyłącznie lub między innymi Crow. Dla 85% członków plemienia pierwszym językiem jest język apsáalooke (crow).

Przypisy

  1. David S.Lewis: How Do You Say Absaroka? (ang.). [dostęp 22 czerwca 2010].
  2. Crow Tribal Government (ang.). [dostęp 22 czerwca 2010].
  3. Crow Tribal Chairman Carl Venne dies at age 62 (ang.). [dostęp 22 czerwca 2010].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]