Wrostek (językoznawstwo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Wrostek ( językoznawstwo))
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wrostek (infiks) – w językoznawstwie każdy morfem, o ile jest umiejscowiony wewnątrz rdzenia wyrazu (podstawy słowotwórczej).

Infiksy wraz z przedrostkami (prefiksami) i przyrostkami (sufiksami) stanowią odmiany zrostków (afiksów), czyli tych morfemów słowotwórczych, które odpowiadają za tworzenie wyrazów pochodnych.

Przykłady:

  • W języku praindoeuropejskim istniał wrostek -n- (z postaciami obocznymi -ne-, -no-). Jego ślady to na przykład:
    • w łacinie: frango 'łamię' – fregi 'złamałem', vinco 'zwyciężam' – vici 'zwyciężyłem'
    • w języku polskim: siadłsiądzie (w drugim wyrazie w wymowie pojawia się głoska nieobecna w formie pierwszej: siondzie)[potrzebne źródło]
    • w sanskrycie: 'łączę' yunájmi (1. osoba liczby pojedynczej czasu teraźniejszego) ze rdzenia yuj- (wrostek -na- oznacza czynność teraźniejszą w klasie VII czasowników[1])
  • W języku angielskim takie wyrazy jak bloody, blooming i inne słowa nacechowane emocjonalnie[2] mogą być wstawiane do słów jako infiks: np. abso-bloomin'-lutely (z My Fair Lady),
  • W języku lazyjskim: 'rozpinam' bribs-are (ze rdzenia bris-, -b- jest znakiem pierwszej osoby czasu teraźniejszego, który w innych przypadkach występuje też jako prefiks jak w b-dis-dare 'śmieję się')[potrzebne źródło]
  • W języku dakota: ma-wa-ni 'ja chodzę' (ze rdzenia mani 'chodzić', -wa- oznacza pierwszą osobę)[potrzebne źródło]
  • W języku fińskim cechą liczby mnogiej (oprócz mianownika) jest wrostek -i-: talossa – w domu; taloissa – w domach[potrzebne źródło]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Zobacz hasło infiks w Wikisłowniku

Przypisy

  1. Michael Coulson: Sanskrit Teach Yourself Books ISBN 0 340 05982 6, str. 294
  2. Michael Swan Practical English Usage Oxford University Press 2005