Wrotycz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wrotycz
Morfologia (Tanacetum coccineum)
Morfologia (Tanacetum coccineum)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj wrotycz
Nazwa systematyczna
Tanacetum L.
Sp. Pl. 843. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Wrotycz alpejski

Wrotycz (Tanacetum L.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Należy do niego około 70 spokrewnionych z chryzantemami gatunków występujących głównie na północnej półkuli, na obszarach o umiarkowanym klimacie[2]. Gatunkiem typowym jest Tanacetum vulgare L.[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[4]

Balsamita Mill., Gymnocline Cass., Pyrethrum Medik., Pyrethrum Zinn, Spathipappus Tzvelev

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Angiosperm Phylogeny Website adoptuje podział na podrodziny astrowatych (Asteraceae) opracowany przez Panero i Funka w 2002[5], z późniejszymi uzupełnieniami[6]. Zgodnie z tym ujęciem rodzaj Tanacetum należy do plemienia Anthemideae Cass., podrodziny Asteroideae (Juss.) Chev. W systemie APG III astrowate są jedną z kilkunastu rodzin rzędu astrowców (Asterales), wchodzącego w skład kladu astrowych w obrębie dwuliściennych właściwych[1].

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa astrowe (Asteridae Takht.), nadrząd astropodobne (Asteranae Takht.), rząd astrowce (Asterales Lindl), rodzina astrowate (Asteraceae Dumort.), plemię Tanaceteae Rchb.f. in Rchb., podplemię Tanacetinae Schultz-Bip. ex Willk. in Willk. & Lange., rodzaj wrotycz (Tanacetum L.)[7].

Gatunki flory Polski[8]
Information icon.svg Zobacz też: Złocień.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Niektóre gatunki (np. wrotycz pospolity) mają własności lecznicze[2]. Niektóre gatunki ze względu na swoje ładne koszyczki kwiatostanowe i dość ozdobne liście są uprawiane jako ogrodowe rośliny ozdobne. W zależności od gatunku są w Polsce całkowicie, lub częściowo odporne na mróz. Najlepiej rosną w pełnym słońcu, na przepuszczalnych glebach[2].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. 2,0 2,1 2,2 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  3. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-22].
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-27].
  5. Panero J.L., Funk V.A.. Toward a phylogenetic subfamilial classification for the Compositae (Asteraceae). „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 115 (4), s. 909–922, 2002. Biological Society of Washington. 
  6. B. Baldwin, J. M. Bonifacino, T. Eriksson, V. A. Funk, C.A. Mannheimer, B. Nordenstam, N. Roque, I. Ventosa: Compositeae classification (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2010-05-24].
  7. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju 'Tanacetum (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-03-22].
  8. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.