Wrzosowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wrzosowate
Erica junonia
Erica junonia
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad astrowych
Rząd wrzosowce
Rodzina wrzosowate
Nazwa systematyczna
Ericaceae Juss.
Gen. Pl.: 159. 4 Aug 1789
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Monotropa hypopitys

Wrzosowate (Ericaceae Juss.) – rodzina roślin krzewinkowych, krzewiastych lub drzew z rzędu wrzosowców (Ericales), licząca ok. 4000 gatunków skupionych w 126 rodzajach. Wrzosowate występują w Europie, Ameryce Północnej i Południowej, alpejskich piętrach tropikalnych Azji, Japonii, Kraju Przylądkowym (Afryka). We florze polskiej występuje jedynie kilkanaście gatunków.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Liście
Ulistnienie skrętoległe, liście pojedyncze, często wiecznie zielone, drobne, czasem szpilkowate.
Kwiaty
Obupłciowe, owadopylne, promieniste, 5-okółkowe, 4-5-krotne, przeważnie zrosłopłatkowe, czasami wolnopłatkowe.
Owoce
Jagody lub torebki.
Korzenie
Występuje w nich mikoryza wewnętrzna.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wrzosowate szeroko ujmowane w przeszłości były nierzadko rozdzielane na kilka rodzin. Od początków XXI wieku dzięki lepszemu poznaniu filogenezy wyróżnia się 8 głównych linii rozwojowych w randze podrodzin. W niektórych grupach podział na rodzaje wciąż wymaga rewizji. Do rodzaju różanecznik Rhododendron, który w dawnym ujęciu był polifiletyczny włączono w ostatnich latach kilka dawniej odrębnych rodzajów w tym m.in. azalia Azalea i bagno Ledum. Parafiletyczny charakter ma w tradycyjnym ujęciu także rodzaj golteria Gaultheria i borówka Vaccinium.

Pozycja systematyczna rodziny według APweb (2001...) (aktualizowany system APG III)

Wrzosowate stanowią jedną z wielu rodzin zaliczanych do rzędu wrzosowców wchodzącego w skład grupy astrowych (asterids) w obrębie dwuliściennych właściwych (eudicots)[1].

wrzosowce


niecierpkowate Balsaminaceae




Marcgraviaceae



Tetrameristaceae







wielosiłowate Polemoniaceae



Fouquieriaceae




czaszniowate Lecythidaceae





Sladeniaceae



Pentaphylacaceae





sączyńcowate Sapotaceae




hebankowate Ebenaceae



pierwiosnkowate Primulaceae





 ?

Mitrastemonaceae



herbatowate Theaceae




Symplocaceae




styrakowate Styracaceae



Diapensiaceae







kapturnicowate Sarraceniaceae




aktinidiowate Actinidiaceae



Roridulaceae






orszelinowate Clethraceae




Cyrillaceae



wrzosowate Ericaceae









Podział rodziny według APweb (2001...) (aktualizowany system APG III)

Do rodziny zalicza się współcześnie 121 rodzajów skupionych w 8 podrodzinach.

wrzosowate

Enkianthoideae




Monotropoideae




Arbutoideae





Cassiopoideae



Ericoideae





Harrimanelloideae




Styphelioideae



Vaccinioideae








Podrodzina Enkianthoideae Kron, Judd & Anderberg

Takson monotypowy z jednym rodzajem liczącym 16 gatunków, występujących w Azji wschodniej.

Podrodzina Monotropoideae Arnott (syn. Hypopityaceae Link, Monotropaceae Nuttall, Pyrolaceae Lindley)

Grupa licząca 15 rodzajów z 50 gatunkami. Są to rośliny zielne występujące w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej.

Podrodzina Arbutoideae Niedenzu

Grupa obejmująca 1 do 6 rodzajów w zależności od ujęcia systematycznego i około 80 gatunków. Rośliny występują w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej.

Podrodzina Cassiopoideae Kron & Judd

Podrodzina monotypowa z jednym rodzajem liczącym 16 gatunków występujących w strefie okołobiegunowej półkuli północnej oraz w Himalajach.

Podrodzina Ericoideae Link (syn. Azaleaceae Vest, Diplarchaceae Klotzsch, Empetraceae Berchtold & J. Presl, Ledaceae Gmelin, Menziesiaceae Klotzsch, Rhododendraceae Jussieu, Rhodoraceae Ventenat, Salaxidaceae J. Agardh)

Grupa licząca 19 rodzajów z 1790 gatunkami.

Podrodzina Harrimanelloideae Kron & Judd

Podrodzina monotypowa z jednym rodzajem i dwoma gatunkami o przerywanym zasięgu okołobiegunowym.

Podrodzina Styphelioideae Sweet

Podrodzina licząca 35 rodzajów z 545 gatunkami występującymi w południowo-wschodniej Azji, Australii i Oceanii oraz w Patagonii.

Podrodzina Vaccinioideae Arnott

Grupa obejmująca około 50 rodzajów i 1580 gatunków występujących głównie w strefie klimatu umiarkowanego i arktycznego półkuli północnej, poza tym w rozproszeniu na pozostałych kontynentach.

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Ericanae Takht., rząd wrzosowce (Ericales Dumort.), podrząd Ericineae Burnett, rodzina wrzosowate (Ericaceae Juss.)[2].

Pozycja w systemie Takhtajana (1997)

Klasa Magnoliopsida, podklasa ukęślowe (Dilleniidae), nadrząd Ericanae Takht., rząd wrzosowce (Ericales), rodzina wrzosowate (Ericaceae Juss.).

Rodzaje wrzosowatych rodzime dla flory Polski[3][edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-13].
  2. Crescent Bloom: Ericaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-03-13].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Middleton, D.J. & Wilcock, C.C. (1990). A critical examination of the status of Pernettya Gaud. as a genus distinct from Gaultheria L. Edinburgh Journal of Botany 47: 291-301