Współbrzmienie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Współbrzmienie - jednoczesne brzmienie co najmniej dwóch dźwięków o określonej wysokości. Współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków o interwałach innych niż pryma czysta i oktawa nazywane jest akordem. Power chord (z ang. mocny akord) spotykany głównie w muzyce rozrywkowej, ale także w współczesnej (np. w Preludium cis-moll op. 3 nr 2 Siergieja Rachmaninowa) jest często mylnie utożsamiany z akordem. W rzeczywistości jest to trójdźwięk (rzadziej dwudźwięk[1]) składający się z prymy czystej, kwinty czystej i oktawy.

Wykonywanie współbrzmień jest możliwe tylko na instrumentach melodycznych i jest uzależnione od kilku wielu czynników. W przypadku instrumentów smyczkowych muzyk może wykonać współbrzmienie, w którym liczba składających się na nie dźwięków jest równa liczbie strun instrumentu (w przypadku np. skrzypka czy wiolonczelisty umiejętność grania dwudźwięków jest sprawdzana podczas egzaminu praktycznego do szkoły muzycznej II stopnia). W przypadku instrumentów szarpanych zawierających gryf jest to uzależnione od liczby palców użytych podczas gry lub (kiedy strun jest mniej niż 5, jak w np. gitarze basowej) liczby strun. W przypadku harfy możliwe jest wykonanie najwyżej 10 dźwięków jednocześnie podobnie jak w instrumentach klawiszowych (np. fortepianie czy klawesynie). Szczególnym przypadkiem są tutaj organy gdzie występuje jeszcze klawiatura nożna dająca możliwość grania kolejnych dwóch dźwięków (po jednym na stopę).

Powyższe założenia dotyczą tylko wykonywania współbrzmień przez jednego wykonawcę grającego na jednym instrumencie. Kilka dźwięków granych na kilku różnych instrumentach (niezależnie od ilości wykonawców) a także dźwięki grane przez dwóch wykonawców na jednym instrumencie (jak w przypadku utworów na fortepian na 4 ręce) są również współbrzmieniami.

Maksymalna odległość między dźwiękami, jaką da się wykonać jest uwarunkowana kwestiami czysto fizycznymi grającego. Wymiary klawiatur w instrumentach dają możliwość przeciętnemu muzykowi wykonania jedną ręką interwału oktawy a w przypadku akordeonu z klawiaturą klawiszową oktawy i kwinty czystej (w odmianie z klawiaturą guzikową są to aż trzy oktawy). W przypadku instrumentów strunowych zawierających gryf wykorzystując dwie struny, w tym jedną pustą, można zagrać skrajne dźwięki rejestru instrumentu.

Przypisy

  1. W tym przypadku składa się z prymy czystej i kwinty czystej.