Współczynnik UEFA

Współczynnik UEFA (także: ranking UEFA) – wielkość liczbowa używana w celu tworzenia rankingów oraz rozstawienia drużyn narodowych i klubowych w międzynarodowych rozgrywkach piłkarskich. Obliczany i wykorzystywany jest przez UEFA – organizację zrzeszającą futbolowe federacje piłkarskie Europy. Funkcjonują trzy rodzaje współczynnika: reprezentacji, ligowy i klubowy.

Współczynnik reprezentacji

Współczynnik reprezentacji obliczany jest w celu tworzenia rankingu reprezentacji poszczególnych federacji członkowskich UEFA, według którego ustalany jest podział na koszyki w turnieju finałowym i eliminacjach Mistrzostw Europy w piłce nożnej.

Nowe zasady obliczania współczynnika zostały ogłoszone przez UEFA 20 maja 2008. Pod uwagę brane są wszystkie mecze, rozegrane przez reprezentacje seniorskie w turniejach eliminacyjnych i finałowych Mistrzostw Świata i Mistrzostw Europy. Turniej eliminacyjny i finałowy jest ujmowany łącznie jako jeden cykl, zaś pod uwagę przy obliczaniu danego rankingu brane są 2 ostatnie takie cykle oraz 1 z turniejów eliminacyjnych lub finałowych (przykładowo, dla rankingu utworzonego przed losowaniem grup eliminacyjnych EURO 2012 obowiązywały: turniej eliminacyjny i finałowy Mistrzostw Świata 2006, turniej eliminacyjny i finałowy EURO 2008 oraz turniej eliminacyjny Mistrzostw Świata 2010).

Stosuje się następujące zasady:

1. za każdy rozegrany mecz przyznaje się 10000 punktów;
2. ponadto za zwycięstwo przyznaje się 30000 punktów, za zwycięstwo po rzutach karnych – 20000 punktów, za remis lub porażkę po rzutach karnych – 10000 punktów;
3. za zdobytą bramkę przyznaje się 501 punktów, za straconą – 500 punktów (nie są wliczane bramki zdobyte w serii rzutów karnych);
4. przyznaje się punkty bonusowe:

• w Mistrzostwach Europy: za udział w barażach kwalifikacyjnych – 6000 punktów, fazie grupowej – 9000 punktów, ćwierćfinale – 18000 punktów, półfinale – 28000 punktów, finale – 38000 punktów,
• w Mistrzostwach Świata: za udział w barażach kwalifikacyjnych oraz fazie grupowej – 6000 punktów, 1/8 finału – 9,000 punktów, ćwierćfinale oraz meczu o 3. miejsce – 18000 punktów, półfinale – 28000 punktów, finale – 38000 punktów.

Sumę punktów uzyskanych w danym cyklu dzieli się przez liczbę rozegranych w nim meczów, uzyskując współczynnik danego cyklu. Współczynniki dwóch ostatnich cyklów są mnożone razy 2, wobec czego proporcje współczynników poszczególnych cyklów wynoszą 1:2:2 (20%:40%:40%). Tak uzyskaną liczbę punktów dzieli się przez 5, uzyskując ostateczny współczynnik reprezentacji, zaokrąglany w górę do liczb całkowitych.

Ponadto wyróżniane są specjalne przypadki:

1. gdy dana federacja nie brała udziału w 2 cyklach z branych pod uwagę w rankingu, liczba uzyskanych punktów w jedynym cyklu jest równa ostatecznemu współczynnikowi;
2. gdy dana federacja nie brała udziału w 1 cyklu z branych pod uwagę w rankingu, liczba uzyskanych punktów w pozostałych 2 cyklach jest sumowana, a następnie dzielona przez 4;
3. gdy dana federacja była gospodarzem jednej z 2 poprzednich imprez mistrzowskich i tym samym nie brała udziału w turnieju kwalifikacyjnym, brany jest wówczas pod uwagę współczynnik z turnieju kwalifikacyjnego w poprzednim cyklu (przykładowo – dla Niemiec do obliczania współczynnika cyklu Mistrzostw Świata 2006, których były gospodarzem, brano pod uwagę współczynnik z turnieju kwalifikacyjnego EURO 2004);
4. gdy dana federacja jest gospodarzem kolejnej imprezy mistrzowskiej i tym samym nie bierze udziału w turnieju kwalifikacyjnym, współczynnik z drugiego cyklu jest mnożony razy 2, a suma punktów z obu cyklów jest dzielona przez 3 (przykład – Polska i Ukraina przed EURO 2012).

Ranking reprezentacji UEFA

Ranking reprezentacji UEFA przed losowaniem grup eliminacyjnych EURO 2012:

Lp	Reprezentacja	Współ.
1	Hiszpania	39964
2	Niemcy	38294
3	Holandia	37821
4	Włochy	35838
5	Anglia	34819
6	Chorwacja	33677
7	Portugalia	33226
8	Francja	32551
9	Rosja	32477
10	Grecja	31268
11	Czechy	30871
12	Szwecja	30695
13	Szwajcaria	30395
14	Serbia	29811

Lp	Reprezentacja	Współ.
15	Turcja	29447
16	Dania	29222
17	Słowacja	28228
18	Rumunia	28145
19	Ukraina	28133
20	Izrael	28052
21	Bułgaria	27198
22	Finlandia	26827
23	Polska	26620
24	Norwegia	26210
25	Irlandia	25971
26	Szkocja	25646
27	Irlandia Północna	24518

Lp	Reprezentacja	Współ.
28	Austria	24381
29	Bośnia i Hercegowina	24365
30	Słowenia	24221
31	Łotwa	23303
32	Węgry	23048
33	Litwa	22071
34	Białoruś	21515
35	Belgia	21426
36	Walia	21274
37	Macedonia	19409
38	Cypr	18791
39	Czarnogóra	18751
40	Albania	18319

Lp	Reprezentacja	Współ.
41	Estonia	17792
42	Gruzja	15819
43	Mołdawia	15734
44	Islandia	15404
45	Armenia	15164
46	Kazachstan	14730
47	Liechtenstein	13581
48	Azerbejdżan	13500
49	Luksemburg	11872
50	Malta	11517
51	Wyspy Owcze	10620
52	Andora	9197
53	San Marino	7783

Współ. – wartość współczynnika.

Współczynnik ligowy

Państwa członkowskie UEFA a ich uczestnictwo w fazie grupowej Ligi Mistrzów UEFA

     Państwo reprezentowane dotychczas w fazie grupowej

     Państwo bez reprezentanta w fazie grupowej

     Członkowie innych federacji

Współczynnik ligowy obliczany jest w celu tworzenia rankingu najwyższych poziomów ligowych federacji członkowskich UEFA, według którego ustalany jest podział miejsc w rozgrywkach międzynarodowych UEFA – Lidze Mistrzów i Lidze Europy, przypadających danym federacjom.

Ranking opublikowany po danym sezonie służy do ustalania podziału miejsc w rozgrywkach UEFA nie w pierwszym, ale w drugim kolejnym sezonie (przykładowo – ranking z 2008 roku był wykorzystywany dla sezonu 2009/2010, a nie 2008/2009). Dzięki temu poszczególne federacje już na początku własnych rozgrywek każdego sezonu znają liczbę i podział miejsc, o które walczą ich przedstawiciele.

Współczynnik opiera się na wynikach uzyskanych przez zespoły reprezentujące poszczególne federacje w Lidze Mistrzów i Lidze Europy UEFA (Pucharze UEFA) w ciągu poprzednich 5 sezonów.

Obowiązuje przy tym następująca punktacja:

1) faza grupowa i pucharowa Ligi Mistrzów i Ligi Europy UEFA

• 2 punkty za zwycięstwo,
• 1 punkt za remis,
• 0 punktów za przegraną;

2) faza kwalifikacyjna Ligi Mistrzów i Ligi Europy UEFA

• 1 punkt za zwycięstwo,
• 0,5 punktu za remis,
• 0 punktów za przegraną.

Liczba punktów zdobyta w każdym sezonie jest dzielona przez liczbę zespołów w nim reprezentujących daną federację w rozgrywkach UEFA. Wynik jest zaokrąglany w dół do części tysięcznych (np. 3,(6) jest zaokrąglane do 3,666). Następnie otrzymane wyniki z 5 sezonów, które obejmuje dany ranking, sumuje się.

Ponadto, od sezonu 2009/2010, przydzielane są punkty bonusowe, dodawane do liczby punktów uzyskanych w danym sezonie:

• 5 punktów za awans do fazy pucharowej Ligi Mistrzów UEFA,
• 4 punkty za awans do fazy grupowej Ligi Mistrzów UEFA,
• 1 punkt za awans do ćwierćfinału, półfinału oraz finału Ligi Mistrzów i Ligi Europy UEFA.

Obecny ranking

Ranking z 2010 roku jest wyznacznikiem liczby drużyn klubowych z poszczególnych federacji i ich rozstawienia w rozgrywkach międzynarodowych UEFA sezonu 2011/2012. Przedstawiono również pozycje zajmowane przez poszczególne ligi (federacje) w 2009 roku.

Stan na 22 maja 2010 Podział uczestnictwa w fazach Ligi Mistrzów w sezonie 2010/11.

Pozycja 2010	Pozycja 2009	Zmiana	Liga (federacja)	2005/ 2006	2006/ 2007	2007/ 2008	2008/ 2009	2009/ 2010	Wsp.	Liga Mistrzów	Liga Europy	Razem
1	1	—	Anglia	14,428	16,625	17,875	15,000	17,928	81,856	4 (3 w fazie grupowej + 1 w play-off)	3	7
2	2	—	Hiszpania	15,642	19,000	13,875	13,312	17,928	79,757
3	3	—	Włochy	15,357	11,928	10,250	11,375	15,428	64,338
4	4	—	Niemcy	10,437	9,500	13,500	12,687	18,083	64,207	3 (2 w fazie grupowej + 1 w play-off)	3	6
5	5	—	Francja	10,812	10,000	6,928	11,000	15,000	53,740
6	6	—	Rosja	10,000	6,625	11,250	9,750	6,166	43,791	3 (2 w fazie grupowej + 1 III rundzie kwalifikacyjnej)
7	7	—	Ukraina	5,700	6,500	4,875	16,625	5,800	39,550	2 (1 w fazie grupowej + 1 w III rundzie kwalifikacyjnej)	4	6
8	9	+1	Rumunia	16,833	11,333	2,600	2,642	6,083	39,941
9	10	+1	Portugalia	5,500	8,083	7,928	6,785	10,000	38,296
10	8	–2	Holandia	7,583	8,214	5,000	6,333	9,416	36,546	2 (1 w fazie grupowej + 1 III rundzie kwalifikacyjnej)	3	5
11	11	—	Turcja	4,000	6,100	9,750	7,000	7,600	34,450
12	12	—	Grecja	3,333	4,666	7,500	6,500	7,900	29,899
13	15	+2	Szwajcaria	9,375	4,100	6,250	2,900	5,750	28,375
14	14	—	Belgia	5,500	4,700	4,500	4,500	8,700	27,900	2 w III rundzie kwalifikacyjnej
15	16	+1	Dania	3,500	6,125	5,125	8,200	4,400	27,350
16	13	−3	Szkocja	4,250	6,750	10,250	1,875	2,666	25,791	1 w III rundzie kwalifikacyjnej	3	4
17	17	—	Bułgaria	8,750	5,125	2,750	2,250	3,125	22,000	1 w II rundzie kwalifikacyjnej
18	18	—	Czechy	4,625	5,750	5,125	2,375	4,100	21,975
19	20	+1	Austria	3,250	1,500	3,200	2,250	9,375	19,575
20	22	+2	Izrael	1,500	6,000	2,375	1,750	7,250	18,875
21	23	+2	Cypr	3,000	1,750	2,666	6,333	4,250	17,999
22	19	−3	Norwegia	5,400	2,000	5,400	2,500	2,100	17,400
23	25	+2	Słowacja	4,333	2,000	2,166	4,833	2,500	15,832
24	24	—	Szwecja	2,666	1,125	5,400	2,500	2,500	14,191
25	21	−4	Serbia	3,250	2,125	2,625	3,000	3,000	14,000
26	26	—	Polska	1,125	2,625	1,666	5,000	2,125	12,541
27	27	—	Chorwacja	0,333	1,000	3,666	4,333	3,000	12,332
28	33	+5	Białoruś	1,333	1,000	1,833	4,000	3,375	11,541
29	30	+1	Irlandia	1,833	2,833	1,000	2,500	1,375	9,541
30	28	−2	Finlandia	2,333	1,333	2,625	1,833	1,375	9,499
31	34	+3	Bośnia i Hercegowina	1,500	1,833	1,833	1,833	1,750	8,749
32	29	−3	Litwa	1,333	1,833	1,500	2,500	1,250	8,416
33	31	−2	Łotwa	1,333	2,166	1,333	1,166	2,250	8,248
34	36	+2	Mołdawia	1,666	1,500	1,333	0,666	2,125	7,290
35	32	−3	Słowenia	2,333	1,250	0,666	1,333	1,375	6,957
36	35	−1	Węgry	1,000	1,000	1,000	1,000	2,750	6,750
37	38	+1	Gruzja	0,666	1,166	1,000	1,166	1,750	5,748
38	41	+3	Azerbejdżan	1,333	1,333	0,666	0,666	1,500	5,498
39	36	−3	Islandia	0,833	1,000	1,166	1,166	1,250	5,415
40	40	—	Macedonia	1,500	1,166	1,666	0,500	0,500	5,332
41	39	−2	Liechtenstein1	1,000	2,000	0,500	0,000	1,000	4,500	0	1	1
42	44	+2	Kazachstan	1,000	0,666	0,750	0,833	1,250	4,499	1 w I lub II rundzie kwalifikacyjnej	3	4
43	42	−1	Estonia	0,833	1,500	0,833	0,333	0,875	4,374
44	43	−1	Albania	1,000	0,833	0,500	0,666	1,000	3,999
45	45	—	Armenia	0,666	0,500	1,333	0,000	0,500	2,999
46	46	—	Walia	0,666	0,666	0,666	0,333	0,250	2,581
47	50	+3	Czarnogóra	0,000	0,000	0,500	0,500	1,125	2,125
48	47	−1	Wyspy Owcze	0,666	0,500	0,333	0,333	0,000	1,832
49	47	−2	Irlandia Północna	0,500	0,166	0,500	0,333	0,125	1,624
50	49	−1	Luksemburg	0,500	0,166	0,333	0,000	0,250	1,249
51	51	—	Andora	0,000	0,000	0,500	0,000	0,500	1,000
52	52	—	Malta	0,000	0,166	0,000	0,000	0,750	0,916	1 w I rundzie kwalifikacyjnej	2	3
53	53	—	San Marino	0,000	0,000	0,250	0,000	0,500	0,750

¹ Liechtensteiner Fussballverband (Związek Piłkarski Liechtensteinu) nie organizuje krajowych rozgrywek ligowych, a wszystkie kluby tego państwa należą do szwajcarskiego systemu ligowego. Jedynym przedstawicielem księstwa w rozgrywkach międzynarodowych jest zdobywca Pucharu Liechtensteinu, biorący udział w Lidze Europy UEFA.

Przedstawiciele pierwszych 12 miejsc w rankingu kwalifikują się bezpośrednio do fazy grupowej Ligi Mistrzów UEFA, zaś jeśli zwycięzca poprzedniej edycji tych rozgrywek zakwalifikuje się do nich dzięki pozycji zajętej w rozgrywkach krajowych, prawo takie przyjmuje również mistrz ligi z 13. miejsca w rankingu.

Historia

Ranking ligowy został opublikowany po raz pierwszy w 1979 w celu ustalenia liczby uczestników Pucharu UEFA reprezentujących poszczególne federacje (wcześniej nie była ona ustalana w ten sposób, gdyż w tych rozgrywkach, jak i w Pucharze Miast Targowych, uczestniczyły drużyny do nich zapraszane). Istnieją również nieoficjalne rankingi sprzed tego okresu dla lat 1960–1978, obliczone dla lepszego przedstawienia wyników uzyskiwanych przez reprezentantów danych federacji w rozgrywkach UEFA.

Od roku 1979 na jego czele stały 4 ligi krajowe:

Liga	Liczba sezonów
Serie A	13
Primera División	8
Bundesliga	7
Football League Premier League	4

Liga	Lata
Bundesliga	1979–1984
Football League	1985
Serie A	1986–1989
Bundesliga	1990
Serie A	1991–1999
Primera División	2000–2007
Premier League	2008–

Współczynnik klubowy

Współczynnik klubowy jest sumą 20% współczynnika ligowego federacji danej drużyny i liczby punktów rankingowych uzyskanych przez zespół w ostatnich 5 sezonach rozgrywek międzynarodowych UEFA. Nie są do niego wliczane punkty zdobyte w meczach faz kwalifikacyjnych. Za zwycięstwo w fazie zasadniczej każda drużyna otrzymuje 2 punkty, za remis – 1 punkt.

Według zasad obowiązujących od sezonu 2009/2010 współczynniki klubowe są obliczane odrębnymi metodami dla Ligi Mistrzów i Ligi Europy UEFA:

1) Liga Mistrzów UEFA:

a) faza kwalifikacyjna

• 0,5 punktu jest przyznawane każdej drużynie, która odpadła w pierwszej rundzie kwalifikacji,
• 1 punkt jest przyznawany każdej drużynie, która odpadła w drugiej rundzie kwalifikacji,
• drużynie, która odpadła w trzeciej rundzie kwalifikacji lub rundzie play-off punkty nie są przyznawane dodatkowe punkty; drużyny te przechodzą do Ligi Europy i dalej obowiązują dla nich reguły tych rozgrywek;

b) faza grupowa

• 4 punkty są przyznawane każdej drużynie, która do niej się zakwalifikowała;

c) faza pucharowa

• 5 punktów jest przyznawanych każdej drużynie, która do niej się zakwalifikowała,
• 1 punkt jest przyznawany każdej drużynie, która zakwalifikowała się do ćwierćfinału, półfinału lub finału.

2) Liga Europy UEFA:

a) faza kwalifikacyjna

• 0,25 punktu jest przyznawane każdej drużynie, która odpadła w pierwszej rundzie kwalifikacji,
• 0,5 punktu jest przyznawane każdej drużynie, która odpadła w drugiej rundzie kwalifikacji,
• 1 punkt jest przyznawany każdej drużynie, która odpadła w trzeciej rundzie kwalifikacji,
• 1,5 punkt jest przyznawane każdej drużynie, która odpadła w rundzie play-off kwalifikacji,

b) faza grupowa

• 2 punkty są przyznawane automatycznie każdej drużynie, która w tej fazie uzyskała mniejszą liczbę punktów (tzw. gwarantowane minimum);

c) faza pucharowa

• 1 punkt jest przyznawany każdej drużynie, która zakwalifikowała się do ćwierćfinału, półfinału lub finału.

Obecny ranking

Lista 20 najlepszych drużyn w rankingu z 2010 roku:

Pozycja 2011	Pozycja 2010	Zmiana	Drużyna	2006/ 2007	2007/ 2008	2008/ 2009	2009/ 2010	2010/ 2011	Wsp.
1	2	+1	Manchester United	25,3520	32,5750	28,0000	28,5856	36,6714	151,157
2	1	–1	FC Barcelona	17,8000	27,7750	28,6624	30,5856	36,6428	141,465
3	3	—	Chelsea	26,3250	28,5750	25,0000	22,5856	26,6714	129,157
4	6	+2	Bayern Monachium	18,9000	22,7000	22,5374	30,6166	24,1332	118,887
5	5	—	Liverpool	27,3250	24,5750	23,0000	24,5856	15,6714	115,157
6	4	–2	Arsenal	16,3250	21,5750	22,0000	25,5856	22,6714	108,157
7	13	+6	Real Madryt	17,8000	14,7750	14,6624	22,5856	33,6428	103,465
8	15	+7	FC Porto	14,6166	15,5856	17,3570	21,0000	31,7600	100,319
9	8	–1	Inter	15,3856	16,0500	13,2750	34,0856	21,3142	100,110
10	9	–1	Milan	26,3856	16,0500	14,2750	19,0856	18,3142	94,110
11	7	–4	Sevilla FC	28,8000	18,7750	10,6624	22,5856	12,6428	93,465
12	11	–1	Werder Brema	22,9000	15,7000	24,5374	18,6166	11,1332	92,887
13	10	–3	Lyon	17,0000	13,3856	15,2000	28,0000	19,1500	92,735
14	16	+2	Szachtar Donieck	13,3000	7,9750	29,3250	11,1600	26,0166	87,776
15	20	+5	Valencia CF	20,8000	9,7750	13,6624	19,5856	21,6428	85,465
16	14	–2	Roma	19,3856	19,0500	16,2750	12,0856	18,3142	85,110
17	17	—	SL Benfica	17,6166	12,5856	4,3570	21,0000	25,7600	81,319
18	?	?	Tottenham Hotspur	21,3250	16,5750	12,0000	3,5856	24,6714	78,157
19	18	–1	Villarreal CF	3,8000	15,7750	18,6624	10,5856	26,6428	75,465
20	12	–8	Hamburger SV	6,9000	18,7000	24,5374	21,6166	3,1332	74,887

Historia

Od roku 1960 na czele rankingu opartego na sumie współczynników klubowych z poprzednich 5 sezonów stało 14 drużyn z 8 lig.

Lata	Drużyna	Wsp.
1956–1960	Real Madryt	9,856
1957–1961	Real Madryt	8,499
1958–1962	Real Madryt	8,356
1959–1963	Real Madryt	6,856
1960–1964	FC Barcelona	7,382
1961–1965	SL Benfica	8,455
1962–1966	SL Benfica	7,788
1963–1967	Real Saragossa	7,691
1964–1968	Real Madryt	7,345
1965–1969	SL Benfica	7,415
1966–1970	Leeds United	8,033
1967–1971	Leeds United	8,183
1968–1972	Leeds United	7,583
1969–1973	Ajax	8,985
1970–1974	Ajax	8,430
1971–1975	Borussia Mönchengladbach	8,500
1972–1976	Bayern Monachium	8,609
1973–1977	Borussia Mönchengladbach	8,694
1974–1978	Borussia Mönchengladbach	8,319
1975–1979	Borussia Mönchengladbach	8,402
1976–1980	Borussia Mönchengladbach	7,985
1977–1981	FC Barcelona	7,652
1978–1982	FC Barcelona	7,832
1979–1983	FC Barcelona	7,998
1980–1984	Liverpool	8,277
1981–1985	Liverpool	9,054

Lata	Drużyna	Wsp.
1982–1986	RSC Anderlecht Juventus	7,915
1983–1987	Juventus	8,665
1984–1988	Juventus	8,388
1985–1989	Bayern Monachium	7,846
1986–1990	Bayern Monachium	8,096
1987–1991	Juventus	8,291
1988–1992	Real Madryt	7,975
1989–1993	Real Madryt	7,850
1990–1994	Real Madryt	7,600
1991–1995	Real Madryt	7,266
1992–1996	Ajax	9,124
1993–1997	Juventus	8,719
1994–1998	Paris Saint-Germain	8,716
1995–1999	Juventus	121,606
1996–2000	Juventus	109,963
1997–2001	Real Madryt	114,605
1998–2002	Real Madryt	147,233
1999–2003	Real Madryt	151,769
2000–2004	Real Madryt	146,350
2001–2005	Real Madryt	131,326
2002–2006	Milan	129,020
2003–2007	Milan	133,808
2004–2008	Chelsea	124,996
2005–2009	FC Barcelona	121,853
2006–2010	FC Barcelona	136,951

Drużyna	Liczba zwycięstw
Real Madryt	14
Juventus	7
FC Barcelona	6
Borussia Mönchengladbach	5
SL Benfica	3
Leeds United
Ajax
Bayern Monachium
Liverpool	2
Milan
Real Saragossa	1
RSC Anderlecht
Paris Saint-Germain
Chelsea

Linki zewnętrzne

• UEFA-COEFFICIENTS.COM - Country Ranking, Champions League and Europa League statistics
• UEFA European Cup Football
• Oficjalna strona UEFA
• Football-rankings.info
• UEFA Country Ranking