Wspaniałe stulecie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wspaniałe stulecie
Muhteşem Yüzyıl
Gatunek serialu kostiumowy, historyczny
Kraj produkcji Turcja
Oryginalny język turecki
Twórcy Meral Okay
Główne role Meryem Uzerli
Okan Yalabık
Halit Ergenç
Liczba odcinków 139
Liczba serii 4
Produkcja
Produkcja Tims Production
Reżyseria Yağmur Taylan
Durul Taylan
Scenariusz Meral Okay
Muzyka Soner Akalin
Zdjęcia Aydin Sarioglu
Czas trwania odcinka 90–150 min
Emisja
Stacja telewizyjna Turcja Show TV, Star TV Polska TVP1
Lata emisji 2011–2014
Data premiery Ziemia 5 stycznia 2011
Polska 6 października 2014
Status zakończony
Chronologia
Kontynuacja Muhteşem Yüzyıl: Kösem Sultan
Oficjalna strona serialu

Wspaniałe stulecie (tur. Muhteşem Yüzyıl) – turecki serial telewizyjny, produkowany w latach 2011–2014. Początkowo serial produkowany był przez kanał Show TV, a od 2012 przez Star TV. Ostatni odcinek wyemitowano 11 czerwca 2014.

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Film przedstawia obrazy z życia dworu osmańskiego, w okresie panowania sułtana Sulejmana Wspaniałego (najdłużej panującego sułtana osmańskiego). Jednym z głównych wątków w filmie jest miłość sułtana do Roksolany.

Seria 1[edytuj | edytuj kod]

Rok 1520. Sułtan Selim I umiera. Władzę w Imperium Osmańskim przejmuje jego syn Sulejman. Wezyrowie z niezadowoleniem przyjmują zażyłość nowego władcy z konwertytą Ibrahimem z Pargi, który został przez Sulejmana mianowany szambelanem. Papież Klemens VII bagatelizuje zmiany na osmańskim tronie.

Do seraju w Konstantynopolu zostają przywiezione niewolnice z Krymu. Wśród nich jest Aleksandra, córka popa z Rohatyna, której najbliżsi zostali zamordowani podczas najazdu tatarskiego. Dziewczyna postanawia awansować w hierarchii haremu i próbuje uwieść władcę. Podczas wieczornego przyjęcia on rzuca jej purpurową chustę — zaproszenie do alkowy. Mahidevran, żona sułtana, jest wściekła. Sulejman nadaje Aleksandrze nowe imię – Hürrem i ofiarowuje jej pierścień ze szmaragdem. Później ona przyjmuje islam. Mahidevran zachodzi w ciążę, ale traci dziecko. Obwinia o to Hürrem i bije ją. Gdy sułtan się o tym dowiaduje, wścieka się na Mahidevran.

Sulejman wyrusza na Belgrad. Podczas ataku na jedną z twierdz ginie mąż Victorii (później Sadıki). Poprzysięga ona zemstę sułtanowi. Po zdobyciu Belgradu władca wraca do Konstantynopola. Hürrem zachodzi w ciążę. Mahidevran postanawia się jej pozbyć i każe służącej podać jej truciznę. Sulejmanowi udaje się uratować Hürrem. Domyśla się, że truciznę kazała podać Mahidevran. Jego gniew na nią wzrasta. Hürrem rodzi sułtanowi syna Mehmeda.

Sułtanka matka postanawia wydać Hatice, siostrę sułtana, za mąż. Kandydatem na męża dla niej jest Mehmed Çelebi. Ona nie chce za niego wyjść, gdyż kocha szambelana Ibrahima. Sułtan jednak ignoruje jej sprzeciw.

Do Konstantynopola dociera Victoria. Chce się zemścić na Sulejmanie za śmierć męża. Udaje jej się trafić do haremu. Sułtan postanawia wyruszyć na Rodos. Hürrem dowiaduje się, że znów jest w ciąży. Przekazuje tę nowinę Sulejmanowi.

Przed wyprawą na Rodos władca wyprawia przyjęcie zaręczynowe Hatice. Podczas niego wybucha pożar. Victoria ratuje Mustafę i Mehmeda z ognia. Zostaje służącą sułtanki matki. Później przechodzi na islam i przybiera imię Sadıka (czyt. Sadyka).

Sułtan wyrusza na Rodos. Jego statek zostaje zaatakowany i zaczyna tonąć. Udaje mu się jednak przeżyć. Jego wojska zdobywają twierdzę. Zwycięstwo kończy się jednak próbą zamachu na władcę. Ibrahim ratuje życie sułtana i w efekcie zostaje ranny.

Hürrem rodzi córkę. Sułtanka matka nadaje jej imię Mihrimah. Sułtan po zwycięstwie na Rodos wraca do pałacu. Tymczasem okazuje się, że narzeczony sułtanki Hatice, Mehmet Çelebi, jest chory na gruźlicę. Mimo to Sulejman nie zrywa zaręczyn.

Sulejman nadaje Ibrahimowi tytuł wielkiego wezyra. Nie podoba się to sułtance matce i członkom Dywanu. Nowy wielki wezyr za zgodą sułtana wyjeżdża do Pargi — rodzinnej wsi, z której został zabrany wiele lat temu. Przedtem zostawia władcy list, w którym wyznaje swoje uczucia do Hatice. Sulejman każe mu wrócić do pałacu jak najszybciej. Wyraża zgodę na ślub przyjaciela i swojej siostry.

Hürrem urządza w haremie przyjęcie. Podczas niego wdaje się w awanturę z Ayşe, faworytą sułtana. Grozi jej, że ją zabije. Sadıka w nocy zabija Ayşe, gdyż ta zaczęła coś podejrzewać. Wszyscy uznają za winną Hürrem. Sułtan każe odesłać ją do starego pałacu. Ibrahim dowiaduje się od jednej z niewolnic, że to z pewnością nie Hürrem zabiła Ayşe. Wielki wezyr obiecuje Hürrem powrót do pałacu, jeśli przeprosi Mahidevran za swoje zachowanie. Ona z początku nie zgadza się na to, ale zmienia zdanie.

Do Konstantynopola przyjeżdża z Krymu malarz Leon, który szuka ukochanej — Aleksandry (Hürrem). Zaprzyjaźnia się z Matrakçım Nasuhem. Ibrahim zleca mu namalowanie fresków w swoim pałacu. Sułtan poleca mu, aby namalował jego portret. Hürrem dowiaduje się o tym, gdy przychodzi do Sulejmana, aby powiadomić go o kolejnej ciąży. Namawia go, aby malarz namalował ich razem. Leon rozpoznaje w niej Aleksandrę.

Rozpoczyna się wesele Hatice i Ibrahima. Podczas niego Hürrem zaczyna rodzić. Na świat przychodzi kolejny syn Hürrem i Sulejmana, Selim. Służącą w pałacu młodej pary zostaje Sadıka. Hatice zaprasza bliskich na kolację do nowego domu. Podczas niej Ibrahim przedstawia malarza Leona. Hürrem jest bardzo zaskoczona, gdyż myślała, że zginął podczas najazdu.

Ahmed Pasza w Egipcie wypowiada posłuszeństwo sułtanowi. Sulejman wysyła tam Ibrahima, aby stłumił powstanie. Wielki wezyr przed wyjazdem dowiaduje się o ciąży swojej żony. Bunt w Egipcie zostaje stłumiony. Ibrahim zaprowadza tam porządki. Sułtan zabiera Mustafę, Hürrem i Mehmeda na polowanie. Tymczasem w stolicy janczarzy wywołują bunt, korzystając z nieobecności sułtana i wielkiego wezyra. Hürrem, nie wiedząc o zagrożeniu, wraca do Konstantynopola z dziećmi. Hatice podczas ucieczki spada ze schodów i traci nienarodzone dziecko. Sulejman wraca do miasta. Bunt janczarów zostaje stłumiony. Ibrahim wraca z Egiptu.

Ibrahim dowiaduje się o tym, co łączy Hürrem i Leona. Zastawia na niego pułapkę i więzi go w swoim pałacu. Hürrem dowiaduje się, że jest w ciąży. Postanawia odbyć z Ibrahimem rozmowę na temat Leona. On stawia im ultimatum — polewa trucizną kandyzowane owoce i każe wybrać byłym kochankom, które z nich nie opuści tego pomieszczenia żywe. Ostatecznie Leon decyduje się na śmierć i ocalenie Hürrem.

Sulejman przybywa do pałacu siostry. Sadıka wykorzystuje okazję i próbuje go zabić. Przystawia mu nóż do gardła, jednak sułtanowi udaje się obezwładnić zamachowczynię. Matrakçı musi zapłacić za swoje uczucie do Sadıki, dlatego właśnie jemu Ibrahim powierza zadanie zgładzenia niedoszłej morderczyni.

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Emisje poza Turcją[edytuj | edytuj kod]

Serial był wyświetlany w 54 krajach, ciesząc się wyjątkową popularnością w krajach arabskich i bałkańskich. Poza Turcją jako pierwsza zaprezentowała serial w sierpniu afgańska stacja 1TV. Już w grudniu 2011 pierwsze odcinki serialu zaprezentowała czeska TV Barrandov, a w 2012 stacje telewizyjne w Rosji i na Ukrainie. Od 6 października 2014 rozpoczęła się emisja w Polsce w TVP1. Dialogi na język polski przetłumaczyła Anna Mizrahi, tłumaczka kilku książek tureckiego noblisty Orhana Pamuka. Lektorem serialu jest Stanisław Olejniczak.

Spis serii[edytuj | edytuj kod]

Seria Odcinki Premierowa emisja Turcja Premierowa emisja Polska Zakres odcinków
Rozpoczęcie Zakończenie Rozpoczęcie Zakończenie Oryginalnie Polska[a]
1 24 5 stycznia 2011 22 czerwca 2011 6 października 2014 31 grudnia 2014 1–24 1–48
2 39 14 września 2011 6 czerwca 2012 5 stycznia 2015 28 kwietnia 2015 25–63 49–127
3 40 12 września 2012 19 czerwca 2013 29 kwietnia 2015 (?) 64–103 od 128
4 36 13 września 2013 11 czerwca 2014 (?) (?) 104–139 (?)

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Serial wzbudził szereg protestów w Turcji. Liczba skarg na serial skierowana do Najwyższej Rady Radia i Telewizji przekroczyła 70 000[1]. Większość z nich krytykowała przedstawianie w filmie życia prywatnego władcy osmańskiego i jego skłonność do hedonizmu. Premier Turcji Recep Tayyip Erdoğan skrytykował serial uznając, że przedstawia w złym świetle historię Turcji i jednego z najsłynniejszych władców[2].

Wśród widzów serbskich czy macedońskich, oglądających serial można zauważyć liczne przykłady zmiany postaw wobec Turcji i jej stereotypowego postrzegania na Bałkanach. Wielu widzów serialu zdecydowało się po raz pierwszy pojechać do Stambułu by zobaczyć z bliska miejsca przedstawiane w filmie[3].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. W Polsce każdy oryginalny odcinek dzielony jest na 2, a czasem na 3 części. Każda z nich liczona jest jako osobny odcinek, w związku z czym numeracja polska nie pokrywa się z numeracją turecką. W Turcji odcinki Wspaniałego stulecia trwają od 90 minut do 150 minut (ostatni odcinek trwa 157 minut), a w Polsce ok. 50 minut.

Przypisy

  1. Muhtesem Yuzyil Magnificient Century takes Turkey by storm
  2. Magnificent Century divides Turkish TV viewers over the life of Suleiman
  3. Ivana Jovanović, Menekse Tokyay, TV series fosters Balkan, Turkey relations, Southeast Europe Times 21 XII 2012