Wulkany Islandii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wulkany Islandii na Grzbiecie Śródatlantyckim

Ze względu na szczególne położenie geologiczne, na granicy płyt tektonicznych, Islandię cechuje wysoka aktywność wulkaniczna. Na wyspie oraz mniejszych sąsiednich wysepkach znajduje się około 130 wulkanów, z tego 18 czynnych było w czasach historycznych, tj. od czasów zasiedlenia Islandii w 874. Szacuje się, że w ciągu ostatnich 500 lat z islandzkich wulkanów wydostała się ilość lawy równa połowie ilości lawy ze wszystkich innych erupcji w tym okresie na całym świecie. Najwięcej zaś lawy wydostało się podczas trwającej 8 miesięcy erupcji wulkanu Laki w 1783-84 – był to największy odnotowany wypływ lawy w czasach historycznych. Część aktywnych stożków wulkanicznych znajduje się pod grubą pokrywą lodowców. Eksplozje takich wulkanów powodują topienie się lodu i tworzenie ogromnych fal powodziowych - zwanych jökullhlaupa. Na drodze do morza tworzą one olbrzymie piaszczysto-żwirowe równiny - sandry. Występujące na ich powierzchni głazy, niekiedy znacznych rozmiarów, są świadectwem siły tych powodzi.

Aktywność wulkaniczna na Islandii, poza położeniem na Grzbiecie Śródatlantyckim, stanowiącym granicę między Płytą Północnoamerykańską a Płytą Eurazjatycką, wynika także z istnienia pod wyspą tzw. plamy gorąca. Większość wulkanów skoncentrowana jest właśnie wzdłuż granicy płyt tektonicznych, ciągnącej się z południowego zachodu wyspy na północny wschód.

Właśnie na Islandii, a konkretnie przy niewielkim lodowcu Snaefellsjokull na zachodzie wyspy Juliusz Verne umiejscowił swoją słynną powieść "Podróż do wnętrza Ziemi". Wulkan na szczycie którego znajduje się lodowiec ostatni raz wybuchł 1700 lat temu.[1]

Jest takie specyficzne miejsce w Islandii, gdzie są podziemne lochy, korytarze – wprawdzie nie pod samym wulkanem, ale w złożach lawy, która kiedyś wypłynęła po wybuchu wulkanu. Miejsce to nazywa się Surtshellir. Podziemne przejście w lawie ciągnie się 1 310 m, chociaż turyści zwiedzają zaledwie krótki odcinek. Nie jest to jedyny w Islandii tunel w lawie, krótszy jest Stefánhellir – 680 m.[1]

Ważniejsze wulkany[edytuj | edytuj kod]

Wulkan Grimsvötn

Do ważniejszych islandzkich wulkanów należą:

Energia geotermalna[edytuj | edytuj kod]

Na Islandii znajduje się wiele obszarów aktywności geotermalnej, m.in. Hengill, Haukadalur czy Hveravellir. W związku z tym kraj wykorzystuje ten rodzaj energii do ogrzewania większości budynków.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]