Wybory do Sejmu Ludowego na Łotwie w 1940 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Wybory do Sejmu Ludowego na Łotwie w 1940 roku odbyły się 14 i 15 lipca 1940. Ich celem było wybranie 100 deputowanych do Sejmu Ludowego (Tautas Saeima), który miał doprowadzić do daleko idących przekształceń społeczno-gospodarczych oraz politycznych Łotwy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ogłoszenie wyborów do Sejmu, który nie był zwoływany od 1934, umożliwiła okupacja Łotwy przez jednostki Armii Czerwonej jaka nastąpiła w czerwcu 1940. 5 lipca 1940 ogłoszono ustawę o rozpisaniu wyborów przewidzianych na 14 i 15 lipca. O 100 mandatów ubiegać się mogli przedstawiciele tzw. demokratycznych list antyfaszystowskich – termin ich rejestracji minął 10 lipca. Mimo prób ze strony opozycji zgłoszenia Listy Demokratycznych Łotyszy zarejestrowano tylko listę nr 1 należącą do Bloku Ludu Pracującego. Znaleźli się na niej członkowie Komunistycznej Partii Łotwy oraz tzw. bezpartyjni. Listę otwierał I sekretarz KP(b)Ł Jānis Kalnbērziņš w towarzystwie Żanisa Spurego, A. Jablonskisa, Olgi Augusts i Arnoldsa Tabaksa.

Wyniki[edytuj | edytuj kod]

Wybory trwały dwa dni i wzięło w nich udział – według oficjalnych danych – 1 179 649 uprawnionych do głosowania (94,7%), z czego 1 151 730 (97,6%) oddano na kandydatów Bloku (reszta głosów była nieważna). Cześciej unieważniano głosy na wsi (3%) niż w miastach (1,3%).

Działalność Sejmu Ludowego[edytuj | edytuj kod]

Sejm zebrał się 21 lipca 1940 w Teatrze Narodowym w Rydze – w tym samym miejscu, w którym ogłoszono niepodległość Łotwy w 1918. Jego obrady otworzył marszałek-senior, nie przebiegały one jednak bezproblemowo[1]. Sejm uchwalił powstanie na Łotwie "ustroju sowieckiego", reformę rolną i nacjonalizację banków oraz przedsiębiorstw, rozdział Kościoła od państwa oraz zwrócił się z prośbą do Rady Najwyższej ZSRR o wyrażenie zgody na wcielenie Łotwy w skład Związku Radzieckiego. Spośród 100 posłów 20 delegowano na uroczyste posiedzenie Rady Najwyższej w Moskwie, gdzie miała zapaść decyzja o "zadośćuczynieniu prośbie" Łotyszy. W posiedzeniu wzięły udział najwyższe władze ZSRR, w tym Józef Stalin.

Przypisy

  1. Według niektórych źródeł marszałek był analfabetą, zob. Alfreds Ceichners, Was Europa drohte: Die bolschewisierung Lettlands 1940-1941, Riga 1943

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alfreds Ceichners, Was Europa drohte: Die bolschewisierung Lettlands 1940-1941, Riga 1943
  • Jānis Kalnbērziņš, Ten years of Soviet Latvia, Foreign Languages Publishing House, Moscow 1951, s. 112-114