Wybory parlamentarne we Włoszech w 2008 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Wybory parlamentarne we Włoszech w 2008 roku odbyły się w dniach 13 (8:00–22:00) i 14 kwietnia (7:00–15:00). Wraz z nimi przeprowadzane zostały wybory samorządowe w dwóch regionach i szeregu innych jednostek terytorialnych[1]. Były to wybory przedterminowe, przeprowadzone po nieudanym głosowaniu nad wotum zaufania dla centrolewicowego rządu Romano Prodiego. W ich wyniku wybrano członków Izby Deputowanych i Senatu XVI kadencji. Wybory zakończyły się zwycięstwem federacyjnego Ludu Wolności i jego koalicjantów, co skutkowało powołaniem gabinetu Silvia Berlusconiego.

Przemiany polityczne we Włoszech i kryzys polityczny[edytuj | edytuj kod]

Wybory parlamentarne w 2006 przy zmienionej ordynacji, likwidującej okręgu jednomandatowe, wygrała wielopartyjna centrolewicowa koalicja Unia, pokonując skupioną wokół rządzącej koalicji Dom Wolności[2]. Lewica dzięki zapisom ordynacji uzyskała stabilną większość w Izbie Deputowanych, natomiast oba bloki dysponowały bardzo zbliżoną liczbą głosów w Senacie XV kadencji. Stanowiąca zaplecze rządu Romano Prodiego Unia skupiała ugrupowania komunistyczne, socjaldemokratyczne, liberalne i chadeckie, łącznie aż 9 wchodzących w jej skład partii było reprezentowanych przez co najmniej 10 parlamentarzystów.

W 2007 po obu stronach doszło do istotnych zmian w układzie partyjnym. Prawica jesienią przeprowadzała akcję antyrządową, w jej trakcie w ciągu trzech dni stronnicy byłego premiera zebrali około 7 milionów podpisów pod petycją ustąpienia premiera i przedterminowych wyborów parlamentarnych[3]. W ramach procesu jednoczenia różnych ugrupowań Forza Italia i Sojusz Narodowy powołały federacyjny Lud Wolności. Również centrolewica przechodziła proces zjednoczeniowy – kilka stronnictw w tym współpracujące od lat w ramach Drzewa Oliwnego partie Demokracja to Wolność i Demokraci Lewicy współtworzyły Partię Demokratyczną. Zakończyły tym samym działalność oba bloki z wyborów w 2006 – zarówno Unia, jak i Dom Wolności.

Rząd Romano Prodiego znalazł się w kryzysie na początku 2008. Ustąpił wówczas z niego minister sprawiedliwości Clemente Mastella, gdy ujawniono, iż razem z żoną znalazł się wśród osób zamieszanych w skandal korupcyjny w publicznej służbie zdrowia w regionie Kampania[4]. Jego chadecka partia Popolari-UDEUR opuściła natomiast koalicję rządową.

Jeszcze w styczniu tego samego roku gabinet nie uzyskał wotum zaufania w Senacie (wynikiem głosów 161 do 156), co doprowadziło do dymisji premiera[5]. 6 lutego 2008 prezydent Włoch Giorgio Napolitano podpisał dekret o rozwiązaniu obu izb parlamentu. Dekret o przedterminowych wyborach zakończył trwający przez dwa tygodnie kryzys polityczny[6].

Ordynacja wyborcza[edytuj | edytuj kod]

Większość spośród 630 posłów do Izby Deputowanych została wybrana w wielomandatowych okręgach wyborczych odpowiadających regionowi lub jego części, 1 poseł został wybrany w okręgu wyborczym utworzonym w regionie Dolina Aosty, a 12 w czterech większościowych okręgach dla Włochów mieszkających poza granicami kraju. Ordynacja do Senatu przewidywała wybór większości spośród 315 senatorów w wielomandatowych okręgach wyborczych utworzonych w 18 regionach. 7 senatorów wybrano w okręgach jednomandatowych w Trydencie-Górnej Adydze, 1 w Dolinie Aosty, a 6 w czterech większościowych okręgach dla Włochów mieszkających poza granicami kraju. W przypadku wyborów proporcjonalnych obowiązywały progi wyborcze.

Kampania wyborcza[edytuj | edytuj kod]

Centroprawica skupiła się wokół byłego premiera Silvia Berlusconiego z Forza Italia i jego wieloletniego sojusznika Gianfranca Finiego z Sojuszu Narodowego. Obie te partie stały się głównymi uczestnikami Ludu Wolności. Poza nimi PdL zasiliła grupa średnich i małych ugrupowań, wśród nich Chrześcijańska Demokracja dla Autonomii, Nowa Włoska Partia Socjalistyczna, Liberalni Demokraci, Liberalni Reformatorzy, Włoska Partia Republikańska, Akcja Socjalna, Partia Emerytów, Liberalni Ludowcy i Włosi w Świecie. Umowy o blokowaniu list z PdL podpisały natomiast Liga Północna i Ruch dla Autonomii, startujące odpowiednio w północnych i południowych regionach. 5 marca 2008 Silvio Berlusconi, wystawiony jako kandydat na premiera, ogłosił, że startuje po raz ostatni[7].

Partia Demokratyczna zawiązała blok wyborczy z Włochami Wartości Antonio Di Pietro. Z kolei na listach PD znaleźli się przedstawiciele zachowującego pewną autonomię Europejskiego Ruchu Republikańskiego i Włoskich Radykałów minister Emmy Bonino. Liderem koalicji został przywódca demokratów Walter Veltroni. Urzędujący premier Romano Prodi zapowiedział zakończenie kariery politycznej[8] i nie kandydował do parlamentu.

Dotychczasowi sojusznicy centroprawicy, Unia Chrześcijańskich Demokratów i Centrum, zawiązali tym razem własną koalicję wyborczą pod nazwą Unia Centrum, współtworzoną też przez Białą Różę i parę mniejszych ugrupowań chadeckich.

Lewicowe partie wchodzące w skład dawnej Unii, tj. Odrodzenie Komunistyczne, Partia Komunistów Włoskich, Demokratyczna Lewica i Federacja Zielonych, powołały blok Lewica-Tęcza.

Odrębne listy wystawiły też Prawica wspólnie z Trójkolorowym Płomieniem oraz nowo powstała Partia Socjalistyczna. W wyborach nie wystartowały Popolari-UDEUR i PSDI.

Sondaże z drugiej połowy marca 2008 przewidywały uzyskanie przez koalicję PdL-LN-MpA 43,3–46% głosów, PD–IdV 35,5–39,1% głosów, Lewicę-Tęczę 6,0–7,8% głosów, UdC 5,1–7,7% głosów, Prawicę 2,0–4,0% głosów, PS 0,7–2,3% głosów. Sondaże z ostatnich dni kampanii dawały 5–8% przewagi Ludowi Wolności i jego sojusznikom w 630-osobowej Izbie Deputowanych, przewidując zarazem równowagę w przyszłym 315-osobowym Senacie[9].

Wyniki do Izby Deputowanych[edytuj | edytuj kod]

Wyniki w regionach Włoch[edytuj | edytuj kod]

Kandydat na premiera Lista wyborcza Głosy % Miejsca
Silvio Berlusconi Lud Wolności 13 629 464 37,388 272
Liga Północna 3 024 543 8,297 60
Ruch dla Autonomii 410 499 1,126 8
Walter Veltroni Partia Demokratyczna 12 095 306 33,174 211
Włochy Wartości 1 594 024 4,371 28
Pier Ferdinando Casini Unia Centrum 2 050 229 5,624 36
Fausto Bertinotti Lewica-Tęcza 1 124 298 3,084
Daniela Santanchè Prawica-Trójkolorowy Płomień 884 961 2,428
Enrico Boselli Partia Socjalistyczna 355 495 0,975
Marco Ferrando Komunistyczna Partia Pracujących 208 296 0,571
Flavia D'Angeli Krytyczna Lewica 168 916 0,459
Siegfried Brugger SVP 147 718 0,405 2
Giuliano Ferrara Associazione difesa della vita Aborto? No grazie 135 535 0,371
Stefano Montanari Per il Bene Comune 119 569 0,327
Roberto Fiore Forza Nuova 109 699 0,298
Stefano De Luca Włoska Partia Liberalna 104 053 0,284
Bruno De Vita Unia Demokratyczna na rzecz Konsumentów 91 106 0,25
Renzo Rabellino No Euro 66 835 0,183
Giorgio Vido Liga Veneta Repubblica 31 353 0,086
Die Freiheitlichen 28 340 0,077
Sergio Riboldi Movimento Europeo Diversabili Associati 16 483 0,045
Giacomo Sanna Partito Sardo d'Azione 14 860 0,04
Eva Rossi Lega per l'Autonomia Alleanza Lombarda Lega Pensionati 13 992 0,038
Andreas Poder Unia na rzecz Południowego Tyrolu 12 981 0,035
Bustianu Cumpostu Sardigna Natzione 7176 0,019
Gianfranco Vestuto Lega Sud 4399 0,011
Carlo Covi L'intesa Veneta 2388 0,006
Fabiana Stefanoni Partia Alternatywy Komunistycznej 1993 0,005
Luigi Ferrante Il Loto 1797 0 004
Antonio Piarulli Movimento Politico Pensiero Azione 946 0,002
Razem 100 617
Wygrane w regionach

Dolina Aosty[edytuj | edytuj kod]

Lista wyborcza Głosy % Miejsca
Autonomia Wolność Demokracja 29 311 39,12 1
Vallée d'Aoste Autonomie Progrès Fédéralisme 28 349 37,84
Lud Wolności 13 877 18,52
Liga Północna 2322 3,10
Akcja Socjalna 1066 1,42
Razem 1

Zagranica[edytuj | edytuj kod]

Lista wyborcza Miejsca
Partia Demokratyczna 6
Lud Wolności 4
Ruch Stowarzyszeniowy Włochów Zagranicą 1
Razem 12

Senat[edytuj | edytuj kod]

Wyniki w regionach Włoch[edytuj | edytuj kod]

Lista wyborcza Głosy % Miejsca
Lud Wolności 12 510 306 38,174 141
Liga Północna 2 642 167 8,062 25
Ruch dla Autonomii 355 076 1,083 2
Partia Demokratyczna 11 042 325 33,695 116
Włochy Wartości 1 414 118 4,315 14
Unia Centrum 1 866 294 5,694 3
Lewica-Tęcza 1 053 154 3,213
Prawica-Trójkolorowy Płomień 687 211 2,096
Partia Socjalistyczna 284 428 0,867
Komunistyczna Partia Pracujących 180 454 0,55
Krytyczna Lewica 136 396 0,416
Per il Bene Comune 105 937 0,323
Włoska Partia Liberalna 100 721 0,307
Nowa Siła 85 630 0,261
Unia Demokratyczna na rzecz Konsumentów 77 725 0,237
No Euro 49 476 0,15
Liga Veneta Repubblica 47 677 0,145
Lega per l'Autonomia Alleanza Lombarda Lega Pensionati 45 622 0,139
Movimento Europeo Diversabili Associati 20 029 0,061
Partito Sardo d'Azione 15 292 0,046
Popolari Uniti 12 388 0,037
Włoska Partia Komunistyczna Marksistowsko-Leninowska 8078 0,024
Lega Sud 7119 0,021
Sardigna Natzione 6966 0,021
Fronte Indipendentista Lombardia 5249 0,016
L'intesa Veneta 4275 0,013
Partito del Sud – Alleanza Meridionale 3736 0,011
Sud Libero 1776 0,005
Movimento Politico Pensiero Azione 1602 0,004
Razem 301

Dolina Aosty[edytuj | edytuj kod]

Lista wyborcza Głosy % Miejsca
Vallée d'Aoste 29 186 41,39 1
Autonomia Wolność Demokracja 26 375 37,4
Lud Wolności 12 166 17,25
Liga Północna 2081 2,95
Akcja Socjalna 712 1,01
Razem 1

Trydent-Górna Adyga[edytuj | edytuj kod]

Lista wyborcza Głosy % Miejsca
Lud Wolności (w tym Liga Północna) 156 318 28,193 3[10]
SVP-IplA 153 965 27,769 2
SVP 98 947 17,845 2
Lewica-Tęcza 39 981 7,210
Unia Centrum 32 548 5,870
Die Freiheitlichen 24 770 4,467
Partia Demokratyczna 19 252 3,471
Prawica-Trójkolorowy Płomień 16 474 2,971
Unia na rzecz Południowego Tyrolu 11 820 2,131
Partia Socjalistyczna 374 0,067
Razem 7

Zagranica[edytuj | edytuj kod]

Lista wyborcza Miejsca
Lud Wolności 3
Partia Demokratyczna 2
Ruch Stowarzyszeniowy Włochów Zagranicą 1
Razem 6

Łączny podział mandatów[edytuj | edytuj kod]

Koalicja Lista wyborcza Izba Deputowanych Senat
PdL – LN – MpA Lud Wolności 276 147
Liga Północna 60 25
Ruch dla Autonomii 8 2
Koalicja razem 344 174
PD – IdV Partia Demokratyczna 217 118
Włochy Wartości 29 14
SVP-IplA 2
Autonomia Wolność Demokracja 1 0
Koalicja razem 247 134
Unia Centrum 36 3
SVP 2 2
Ruch Stowarzyszeniowy Włochów Zagranicą 1 1
Vallée d'Aoste 0 1
Razem 630 315

Przypisy

  1. Rozpoczęło się dwudniowe głosowanie. rp.pl, 13 kwietnia 2008. [dostęp 13 listopada 2010].
  2. Elezioni Politiche 2006 (wł.). la Repubblica.it. [dostęp 12 listopada 2010].
  3. Berlusconi rozwiązuje Forza Italia. wprost.pl, 18 listopada 2007. [dostęp 13 listopada 2010].
  4. Włochy: 300 tys. euro odprawy dla byłego ministra. gazeta.pl, 26 marca 2008. [dostęp 13 listopada 2010].
  5. Prodi resigns after losing Senate vote (ang.). jpost.com, 25 stycznia 2008. [dostęp 13 listopada 2010].
  6. Przedterminowe wybory we Włoszech 13–14 kwietnia. gazeta.pl, 6 lutego 2008. [dostęp 13 listopada 2010].
  7. Berlusconi kandyduje po raz ostatni i pewny jest zwycięstwa. rp.pl, 5 marca 2008. [dostęp 13 listopada 2010].
  8. Romano Prodi skończył z polityką. rp.pl, 9 marca 2008. [dostęp 13 listopada 2010].
  9. Kampania bez większych emocji. rp.pl, 11 kwietnia 2008. [dostęp 13 listopada 2010].
  10. Jeden z trzech mandatów Ludu Wolności w Trydencie-Górnej Adydze przypadł kandydatowi Ligi Północnej

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]