Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1948 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Wybory prezydenckie w USA w 1948 roku były jednymi z najdramatyczniejszych wyborów w najnowszej historii tego kraju. Choć w politycznym systemie amerykańskim liczą się dwie główne partie, zaś kandydaci spoza nich (lub zbuntowani, jak miało to miejsce w tym wypadku) nie mają szans, na zajęcia miejsca w Białym Domu, lecz potrafią swym startem wprowadzić mnóstwo zamieszania, które nieraz przeważało szalę na korzyść któregoś z tych głównych.

19442 XI 19481952
Mapa z wynikami wyborów wg stanów
  • Kandydat na Prezydenta
  • Partia polityczna
  • Stan macierzysty
  • Kand. na Wiceprezydenta
  • Głosy elektorskie
  • Stany
  • Głosy powszechne
  • Wyniki procentowe
Harry S. Truman.jpg
ThomasDewey.png
StromThurmond.png

Nominacje[edytuj | edytuj kod]

Partia Demokratyczna[edytuj | edytuj kod]

Mimo swej niepopularności urzędujący (od śmierci Franklina Delano Roosevelta w kwietniu 1945 roku) prezydent Harry Truman zdecydował ubiegać się o własną, czteroletnią kadencję. Nie miał konkurentów w prawyborach. Kandydatem na urząd wiceprezydenta został Senator Alben Barkley z Kentucky. Barkley miał wówczas skończone 71 lat i był najstarszym kandydatem na urząd wiceprezydenta.

Część demokratów bezskutecznie starała się pozyskać kandydaturę generała Dwighta D. Eisenhowera

Partia Postępowa[edytuj | edytuj kod]

Wielu demokratów nie było zadowolonych z polityki Trumana. Zaliczało się do nich najbardziej lewicowe skrzydło, które swoim kandydatem, wbrew machinie partyjnej, naznaczyło byłego wiceprezydenta podczas trzeciej (1941-1945) kadencji Roosevelta Henry'ego Wallace'a, który w latach 1933-1940 był też sekretarzem rolnictwa. Kandydatem Partii Postępowej (bo pod takim szyldem ten odłam szedł do wyborów) na urząd wiceprezydenta został Glen H. Taylor z Idaho.

Demokraci Praw Stanowych (Dixiecrat)[edytuj | edytuj kod]

Wielu zwolenników segregacji rasowej i wrogów równouprawnienia murzynów z południa krajów, gdzie tradycyjnie dominowała Partia Demokratyczna, również postanowiła wystawić własnego kandydata. Został nim James Strom Thurmond, gubernator stanu Karolina Południowa, zaś kandydatem na człowieka nr 2 gubernator Missisipi Fielding L. Wright.

Partia Republikańska[edytuj | edytuj kod]

Cztery lata wcześniej, w roku 1944, republikanie wystawili jako przeciwnika Roosevelta gubernatora Nowego Jorku Thomasa Deweya, któremu partnerował gubernator Ohio John W. Brickner. Roosevelt wygrał wtedy walkę o czwartą, bezprecedensową, kadencję. Ale Dewey zdobył najwięcej głosów z ramienia swej partii od czasów Herberta Hoovera w roku 1928. Sądzono więc, że bez trudu pokona niepopularnego Trumana. Kandydatem na wiceprezydenta był gubernator Kalifornii Earl Warren.

Prawybory[edytuj | edytuj kod]

Od początku trójką faworytów byli Dewey, senator Robert Taft z Ohio, lider konserwatywnego i izolacjonistycznego skrzydła oraz były liberalny gubernator Minnesoty Harold Stassen (wygrał wiele prawyborów i sondaże pokazywały, że może wygrać z Trumanem).

W kampanii Taft krytykował zarówno lewicową politykę demokratów w sprawach wewnętrznych (New Deal) i obiecywał jej "odwrócenie", jak i zagraniczną (obecność w Europie, Plan Marshalla).

Innymi kandydatami byli senator i jego przewodniczący pro tempore Arthur H. Vandenberg z Michigan, generał Douglas MacArthur, spiker Izby Reprezentantów Joseph W. Martin oraz gubernator Warren.

Rezultat[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie ośrodki badań opinii publicznej jednoznacznie przewidywały wysokie zwycięstwo Deweya. Nowojorski Time miał już nawet przygotowaną okładkę z tytułem Prezydent Dewey. Zaś wychodząca nazajutrz pod dniu wyborów Chicago Tribune oznajmiła Dewey pokonał Trumana. Była to największa porażka ośrodków badań opinii publicznej w historii USA.

Notka[edytuj | edytuj kod]

Demokraci zdobyli też przewagę w obu izbach Kongresu.