Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1976 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rozkład głosów w kraju

Amerykańskie wybory prezydenckie w roku 1976 odbywały się, kiedy rządząca Partia Republikańska była poważnie osłabiona aferą Watergate, która zmusiła w roku 1974 do ustąpienia prezydenta Richarda Nixona. Dawało to szansę znajdującej się w opozycji od roku 1969 Partii Demokratycznej.

Wyniki wyborów 2 listopada 1976 roku Partia Kandydat

na prezydenta USA

Kandydat na wiceprezydenta USA
40 831 881 głosów powszechnych (50,1%) i 297 elektorskich Partia Demokratyczna Location dot blue.svg
JimmyCarterPortrait2.jpg
Były gubernator Georgii Jimmy Carter (1924–)
U.S Vice-President Walter Mondale.jpg
Senator z Minnesoty Walter Mondale (1928–)
39 148 634 głosów powszechnych (48,0%) i 240 elektorskich Partia Republikańska Location dot red.svg
Gerald Ford.jpg
Urzędujący prezydent Gerald Ford (1913–2006)
Bob Dole, PCCWW photo portrait.JPG
Senator z Kansas Bob Dole (1923–)

Nominacje[edytuj | edytuj kod]

Partia Demokratyczna[edytuj | edytuj kod]

Kandydaci[edytuj | edytuj kod]

Rezultat[edytuj | edytuj kod]

Kolekcja sześciu znaczków z biblioteki Cartera, obrazująca, ilu początkowo rozważał kandydatów na wiceprezydenta (Walter Mondale, Edmund Muskie, John Glenn, Frank Church, Henry Jackson i Adlai Ewing Stevenson III)

Jimmy Carter, któremu niedawno mało kto dawał szansę na zdobycie nominacji, zręcznie przedstawiał się jako człowiek spoza establishmentu i o czystych rękach, dzięki czemu to on uzyskał nominację, po serii zwycięstw w prawyborach, już w pierwszym głosowaniu. Na drugim miejscu uplasował się Udall. Carter swoim kandydatem na wiceprezydenta mianował senatora z Minnesoty Waltera Mondale’a.

Partia Republikańska[edytuj | edytuj kod]

Kandydatami byli urzędujący prezydent Gerald Ford i były gubernator Kalifornii (i późniejszy prezydent) Ronald Reagan.

Ford był pierwszym, i jak dotąd jedynym, prezydentem amerykańskiem z nominacji. Urząd wiceprezydenta objął (był przywódcą mniejszości w Izbie Reprezentantów) po rezygnacji Spiro T. Agnew, a fotel prezydenta po ustąpieniu Nixona.

Reagan i jego zwolennicy atakowali go za kontynuowanie polityki odprężenia, utratę południowego Wietnamu.

Sytuacja była niejasna aż do samej konwencji. O tym, kto ostatecznie uzyska nominację zadecydowali delegaci nie związani ani z Fordem, ani z jego rywalem. W ostatniej chwili Reagan zraził sobie konserwatywne skrzydło, wybierając liberalnego senatora z Pensylwanii Richarda Schweikera swoim kandydatem na wiceprezydenta. Nominację zdobył umiarkowany Ford, który swoim partnerem na liście mianował senatora Boba Dole’a z Kansas (urzędujący wiceprezydent, Nelson Rockefeller, nie kandydował).

Kampania[edytuj | edytuj kod]

Początkowo Carter miał ogromną przewagę nad Fordem. Ta jednak szybko stopniała.

Urzędujący prezydent był atakowany za ułaskawienie Nixona zaraz po objęciu urzędu (co jednak było, wedle wielu, koniecznością, aby zakończyć Watergate, paraliżującą życie kraju). Ford skompromitował się w czasie debaty (pierwszej od roku 1960) z Carterem, mówiąc, że nie ma dominacji radzieckiej w Europie środkowej. Być może było to przejęzyczenie, ale wypowiedź poszła w świat.

Carter wygrał nieznaczną różnicą głosów.

Szczegółowe wyniki[edytuj | edytuj kod]

Kandydat na prezydenta Partia Stan Liczba głosów Odsetek głosów Głosy elektorskie
Jimmy Carter demokrata Georgia 40 825 839 50,1% 297
Gerald Ford republikanin Michigan 39 147 770 48,0% 240
Ronald Reagan republikanin Kalifornia 1
Eugene McCarthy niezależny Minnesota 740 460 0,9% 0
Roger MacBride libertarianin Vermont 172,553 0,2% 0
Lester Maddox Amerykańska Partia Niezależnych Georgia 170 274 0,2% 0
Thomas J. Anderson Amerykańska Partia Niezależnych  ? 158 271 0,2% 0
Peter Camejo Robotniczy Socjaliści Kalifornia 90 986 0,1% 0
Pozostali 218 525 0,3% 0
Kandydat na wiceprezydenta Partia Stan Głosy elektorskie
Walter Mondale demokrata Minnesota 297
Robert Dole republikanin Kansas 241
David Bergland libertarianin Kalifornia 0
William D. Dyke Lista Maddoxa Wisconsin 0
Rufus Shackelford Lista Andersona  ? 0
Willie Mae Reid Robotniczy Socjaliści  ? 0
Pozostali 0

Notki[edytuj | edytuj kod]

  • Carter wygrał we wszystkich stanach Południa, poza Wirginią i Oklahomą.
  • Wybory odbyły się 2 listopada
  • Demokraci utrzymali przewagę w obu izbach Kongresu
  • Jeżeli Ford wygrałby wybory, to nie mógłby ponownie kandydować w roku 1980, gdyż był już prezydentem przez ponad dwa lata (gdyby był krócej to mógłby, w myśl 25 poprawki do konstytucji, kandydować ponownie)