Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2008 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2008 roku odbyły się we wtorek 4 listopada 2008[1]. Oficjalnie, dane z 100% lokali wyborczych ogłoszone 22 stycznia 2009 potwierdziło, że głosowanie przeprowadzone do 4 listopada 2008 przyznało kandydatom na elektorów popierających Baracka Obamę i Josepha Bidena 365 mandatów w 538-mandatowym Kolegium Elektorskim wobec 173 mandatów dla elektorów Johna McCaina i Sarę Palin. Pozostali kandydaci nie uzyskali głosów elektorskich. Podział ten odzwierciedla ordynację większościową z jednym zwycięzcą, we wszystkich stanach USA z wyjątkiem stanów Maine i Nebraska[2].

2004← 4 XI 2008 →2012
Mapa z wynikami
  • Kandydat na prezydenta
  • Partia polityczna
  • Stan macierzysty
  • Kandydat na wiceprezydenta
  • Głosy elektorskie
  • Stany
  • Głosy powszechne
  • Wyniki procentowe
Barack Obama.jpg
John McCain official photo portrait-cropped-background edit.JPG

Formalny wybór prezydenta i wiceprezydenta został dokonany w poniedziałek 15 grudnia 2008 głosami wybranych 4 listopada 2008 elektorów. Wówczas każdy z 538 elektorów w każdym ze stanów zagłosuje pisemnie na dwie osoby (prezydenta i wiceprezydenta). Głosy te przekazane zostaną do Senatu. Po czym w czwartek 8 stycznia 2009 przewodniczący Senatu (tj. urzędujący wiceprezydent) w obecności Senatu i Izby Reprezentantów zarządzi ich przeliczenie i ogłosi wynik wyborów na urzędy prezydenta i wiceprezydenta kolejnej kadencji.

Rozkład głosów elektorskich do zdobycia wedle stanów
Stany Zjednoczone
Godło USA
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Stanów Zjednoczonych

Wikiprojekt Polityka

Na prezydenta zostanie wybrana tylko ta osoba, która w głosowaniu elektorskim z 15 grudnia 2008 otrzymała bezwzględną większość głosów, tj. przynajmniej 270. W innym wypadku to posłowie z Izby Reprezentantów głosując pisemnie dokonają wyboru prezydenta (zaś Senat wiceprezydenta).

Prezydent i wiceprezydent zostali zaprzysiężeni w południe 20 stycznia 2009 w Waszyngtonie.

Głosowanie elektorów jest swojego rodzaju ceremonią. Elektorzy tylko w wyjątkowych sytuacjach głosowali dotychczas niezgodnie z głosami obywateli, którzy ich wybierają i nigdy nie zmieniło to wyniku wyborów. System elektorski w odróżnieniu od głosowania bezpośredniego wywodzi się z historii i podziału politycznego Stanów Zjednoczonych. Odzwierciedla on zaprojektowanie systemu demokracji w republice w taki sposób, aby ani małe stany ani duże stany nie przeważały nad sobą nawzajem.

Stany Zjednoczone zaprosiły przedstawicieli Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR) OBWE do obserwacji przebiegu wyborów. W misji wzięło udział ok. 100 obserwatorów[4].

Wyniki[edytuj | edytuj kod]

Oficjalne wyniki wyborów z 100% lokali wyborczych ogłoszone przez Federalną Komisję Wyborczą 22 stycznia 2009 roku[5].

  • Barack Obama (Partia Demokratyczna) – 69 456 897 głosy powszechne (52,92%) i 365 elektorskich
  • John McCain (Partia Republikańska) – 59 934 814 głosów powszechnych (45,66%) i 173 elektorskich
  • Ralph Nader (Independence-Ecology Party) – 738,475 głosów powszechnych (0,56%) i 0 elektorskich
  • Bob Barr (Partia Libertariańska) – 523 686 głosów powszechnych (0,40%) i 0 elektorskich
  • Chuck Baldwin (Partia Konstytucyjna) – 199,314 głosów powszechnych (0,15%) i 0 elektorskich
  • Cynthia McKinney (Partia Zielonych) – 161 603 głosów powszechnych (0,12%) i 0 elektorskich
  • Alan Keyes (America’s Independent) – 47,694 głosów powszechnych (0,04%) i 0 elektorskich
  • Ron Paul (Constitution, Louisiana Taxpayers Party) – 42 426 głosów powszechnych (0,03%) i 0 elektorskich
  • Gloria La Riva (Party for Socialism and Liberation-Florida, Independent, Party for Socialism and Liberation, Socialism and Liberation Party, Unaffiliated) – 6808 głosów powszechnych (0,01%) i 0 elektorskich
  • Pozostałych 15 kandydatów – 26 781 głosów powszechnych (0,00%) i 0 elektorskich
  • Kandydaci dopisani przez wyborców łącznie – 112 554 głosów powszechnych (0,09%) i 0 elektorskich
  • Głosy skreślające wszystkich kandydatów – 6276 głosów powszechnych (0,00%)
  • Wszystkie głosy ważne łącznie – 131 257 328

Około 21.05 czasu lokalnego w Phoenix w stanie Arizona, John McCain w towarzystwie Sary Palin i ich obojga rodzin wygłosił tradycyjne przemówienie przegranego kandydata, składając gratulacje Barackowi Obamie. Tylko 5 minut wcześniej zakończono głosowanie w stanie Kalifornia (wygranym przez Obamę). Obama wygrał w międzyczasie m.in. stany Pensylwania, Ohio, Nowy Meksyk, Wisconsin, Minnesota, New Hampshire, spośród tych, gdzie domniemany wynik miał przeważyć szalę całych wyborów[2].

Sytuacja[edytuj | edytuj kod]

Urzędujący prezydent, republikanin George W. Bush, zgodnie z konstytucją nie mógł ubiegać się o trzecią kadencję, zatem w łonie obu partii odbyła się otwarta walka o nominację, zwłaszcza iż urzędujący wiceprezydent Dick Cheney oznajmił, że nie będzie kandydować. Były to pierwsze od 1952 w pełni otwarte wybory, w których udziału nie wzięli urzędujący prezydent lub jego zastępca (ani też nie ubiegali się o nominację swych partii).

Główni kandydaci[6][edytuj | edytuj kod]

Lp. Zdjęcie Imię i Nazwisko Kandydat na wiceprezydenta Partia
1.
John McCain official photo portrait-cropped-background edit.JPG
John McCain Sarah Palin Partia Republikańska
2.
Obama portrait crop.jpg
Barack Obama Joe Biden Partia Demokratyczna

Kandydaci w prawyborach[edytuj | edytuj kod]

Partia Demokratyczna[edytuj | edytuj kod]

Zwycięzca prawyborów[edytuj | edytuj kod]

Wycofani kandydaci[edytuj | edytuj kod]

Partia Republikańska[edytuj | edytuj kod]

Zwycięzca prawyborów[edytuj | edytuj kod]

Wycofani kandydaci[edytuj | edytuj kod]

Kandydaci pomniejszych partii[edytuj | edytuj kod]

Partia Zielonych[edytuj | edytuj kod]

Partia Libertariańska[edytuj | edytuj kod]

Independence-Ecology Party[edytuj | edytuj kod]

popierany także przez: Peace and Freedom, Michigan Natural Law, Delaware Independent, Oregon Peace, New York Populist

America’s Independent[edytuj | edytuj kod]

Partia Konstytucyjna[edytuj | edytuj kod]

popierany także przez: Kansas Reform, Virginia Independent Green

Socialist Party USA[edytuj | edytuj kod]

popierany także przez: Vermont Liberty Union

Partia Reform[edytuj | edytuj kod]

Ted Weill

Partia Prohibicji[edytuj | edytuj kod]

Gene Amondson

Socialist Workers Party[edytuj | edytuj kod]

Róger Calero

Boston Tea Party[edytuj | edytuj kod]

Charles Jay

Party for Socialism and Liberation[edytuj | edytuj kod]

Gloria La Riva

Objectivist Party[edytuj | edytuj kod]

Thomas Stevens

Heartquake ’08[edytuj | edytuj kod]

Jonathan Allen

Vote Here[edytuj | edytuj kod]

Jeff Boss

United States Pacifist Party[edytuj | edytuj kod]

Bradford Lyttle

New Party[edytuj | edytuj kod]

John Joseph Polachek

Humanistic Party[edytuj | edytuj kod]

Lanakila Washington

Socialist Equality Party[edytuj | edytuj kod]

Jerry White

Kandydaci niezależni[edytuj | edytuj kod]

  • Donald K. Allen
  • Jose M. Aparicio
  • Lawson Bone
  • Ted Brown Sr.
  • James D. Criveau
  • Richard Duncan
  • Michael Faith
  • James R. Germalic
  • Mark Graham
  • Leonard Habermehl
  • RaeDeen R. Heupel
  • Thaddaus Hill
  • Ronald Hobbs
  • Yonyuth Hongsakaphadana
  • Keith Judd
  • Lou Kujawski
  • Frank McEnulty
  • Frank Moore
  • Kevin Mottus
  • Gary Nettles
  • John Plemons
  • Platt Robertson
  • Joe Schriner
  • David John Sponheim
  • Lynne A. Starr
  • Blaine Taylor

Przypisy

  1. W 34 stanach prawo lokalne dopuszcza korespondencyjne głosowanie na elektorów na dwa tygodnie przed 4 listopada 2008, lub podobnie tzw. głosowanie wczesne (ang. early voting) w osobie.
  2. 2,0 2,1 Politics: 2008 Election results: National overview (ang.). W: MSNBC.com [on-line]. Microsoft MSN, 2008-11-07. [dostęp 2008-11-07].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 http://www.fec.gov/pubrec/fe2008/federalelections2008.pdf.
  4. Needs assessment report ahead of general elections in the United States, 4 November 2008 (ang.). 29 lipca 2008.
  5. 2008 OFFICIAL PRESIDENTIAL GENERAL ELECTION RESULTS (ang.). fec.gov, 2009-01-22. [dostęp 2008-11-07].
  6. Meet the 2008 Presidential Candidates. A look at the candidates competing to be the next U.S. president (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]