Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2008 roku

	Stany Zjednoczone;
	Ten artykuł jest częścią serii:; Ustrój i polityka; Stanów Zjednoczonych Ustrój polityczny; System prawny Konstytucja; Sąd Najwyższy Prezes: John G. Roberts; ; Sądy federalne; ; Prezydent Barack Obama; Kolegium Elektorów; ; Wiceprezydent Joe Biden; ; Gabinet; Kongres Senat Przewodniczący: Joe Biden; Pro tempore: Patrick Leahy; ; Izba Reprezentantów Spiker: John Boehner; ; ; Partie polityczne; Podział terytorialny; Wikiprojekt Polityka;

Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2008 roku odbyły się we wtorek 4 listopada 2008^[1].Oficjalnie, dane z 100% lokali wyborczych ogłoszone 22 stycznia 2009 potwierdziło, że głosowanie przeprowadzone do 4 listopada 2008 przyznało kandydatom na elektorów popierających Baracka Obamę i Josepha Bidena 365 mandatów w 538-mandatowym Kolegium Elektorskim wobec 173 mandatów dla elektorów Johna McCaina i Sarę Palin. Pozostali kandydaci nie uzyskali głosów elektorskich. Podział ten odzwierciedla ordynację większościową z jednym zwycięzcą, we wszystkich stanach USA z wyjątkiem stanów Maine i Nebraska^[2].

2004← 4 XI 2008 →2012
Mapa z wynikami Kandydat na Prezydenta Partia polityczna Stan rodzinny Kandydat na Wiceprezydenta Głosy elektorskie Stany Głosy powszechne Wyniki procentowe	Barack Obama Partia Demokratyczna Illinois Joe Biden 365 28 + DC + NE-02 69,498,516^[3] 52.93%^[4]	John McCain Partia Republikańska Arizona Sarah Palin 173 22 59,948,323^[5] 45.65%^[6]

Formalny wybór prezydenta i wiceprezydenta został dokonany w poniedziałek 15 grudnia 2008 głosami wybranych 4 listopada 2008 elektorów. Wówczas każdy z 538 elektorów w każdym ze stanów zagłosuje pisemnie na dwie osoby (prezydenta i wiceprezydenta). Głosy te przekazane zostaną do Senatu. Po czym w czwartek 8 stycznia 2009 przewodniczący Senatu (tj. urzędujący wiceprezydent) w obecności Senatu i Izby Reprezentantów zarządzi ich przeliczenie i ogłosi wynik wyborów na urzędy prezydenta i wiceprezydenta kolejnej kadencji.

Rozkład głosów elektorskich do zdobycia wedle stanów

Na prezydenta zostanie wybrana tylko ta osoba, która w głosowaniu elektorskim z 15 grudnia 2008 otrzymała bezwzględną większość głosów tj. przynajmniej 270. W innym wypadku to posłowie z Izby Reprezentantów głosując pisemnie dokonają wyboru prezydenta (zaś Senat wiceprezydenta).

Prezydent i wiceprezydent zostali zaprzysiężeni w południe 20 stycznia 2009 w Waszyngtonie.

Głosowanie elektorów jest swojego rodzaju ceremonią. Elektorzy tylko w wyjątkowych sytuacjach głosowali dotychczas niezgodnie z głosami obywateli, którzy ich wybierają i nigdy nie zmieniło to wyniku wyborów. System elektorski w odróżnieniu od głosowania bezpośredniego wywodzi się z historii i podziału politycznego Stanów Zjednoczonych. Odzwierciedla on zaprojektowanie systemu demokracji w republice w taki sposób, aby ani małe stany ani duże stany nie przeważały nad sobą nawzajem.

Stany Zjednoczone zaprosiły przedstawicieli Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR) OBWE do obserwacji przebiegu wyborów. W misji wzięło udział ok. 100 obserwatorów^[7].

Wyniki [edytuj]

Oficjalne wyniki wyborów z 100% lokali wyborczych ogłoszone przez Federalną Komisję Wyborczą 22 stycznia 2009 roku. ^[8].

Barack Obama (Partia Demokratyczna) - 69,456,897 głosy powszechne (52,92%) i 365 elektorskich
John McCain (Partia Republikańska) - 59,934,814 głosów powszechnych (45,66%) i 173 elektorskich
Ralph Nader (Independence-Ecology Party) - 738,475 głosów powszechnych (0,56%) i 0 elektorskich
Bob Barr (Partia Libertariańska) - 523,686 głosów powszechnych (0,40%) i 0 elektorskich
Chuck Baldwin (Partia Konstytucyjna) - 199,314 głosów powszechnych (0,15%) i 0 elektorskich
Cynthia McKinney (Partia Zielonych) - 161,603 głosów powszechnych (0,12%) i 0 elektorskich
Alan Keyes (America's Independent) - 47,694 głosów powszechnych (0,04%) i 0 elektorskich
Ron Paul (Constitution, Louisiana Taxpayers Party) - 42,426 głosów powszechnych (0,03%) i 0 elektorskich
Gloria La Riva (Party for Socialism and Liberation-Florida, Independent, Party for Socialism and Liberation, Socialism and Liberation Party, Unaffiliated) - 6,808 głosów powszechnych (0,01%) i 0 elektorskich
Pozostałych 15 kandydatów - 26,781 głosów powszechnych (0,00%) i 0 elektorskich
Kandydaci dopisani przez wyborców łącznie - 112,554 głosów powszechnych (0,09%) i 0 elektorskich
Głosy skreślające wszystkich kandydatów - 6,276 głosów powszechnych (0,00%)
Wszystkie głosy ważne łącznie - 131,257,328

Ok 21:05 czasu lokalnego w Phoenix w stanie Arizona, John McCain w towarzystwie Sary Palin i ich obojga rodzin wygłosił tradycyjne przemówienie przegranego kandydata, składając gratulacje Barackowi Obamie. Tylko 5 minut wcześniej zakończono głosowanie w stanie Kalifornia (wygranym przez Obamę). Obama wygrał w międzyczasie m.in. stany Pensylwania, Ohio, Nowy Meksyk, Wisconsin, Minnesota, New Hampshire, spośród tych, gdzie domniemany wynik miał przeważyć szalę całych wyborów^[2].

Sytuacja [edytuj]

Urzędujący prezydent, republikanin George W. Bush, zgodnie z konstytucją nie mógł ubiegać się o trzecią kadencję, zatem w łonie obu partii odbyła się otwarta walka o nominację, zwłaszcza, iż urzędujący wiceprezydent Dick Cheney oznajmił, że nie będzie kandydować. Były to pierwsze od 1952 w pełni otwarte wybory, w których udziału nie wzięli urzędujący prezydent lub jego zastępca (ani też nie ubiegali się o nominację swych partii).