Wyczyniec kolankowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wyczyniec kolankowy
Alopecurus.geniculatus.2.jpg
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd wiechlinowce
Rodzina wiechlinowate
Rodzaj wyczyniec
Gatunek wyczyniec kolankowy
Nazwa systematyczna
Alopecurus geniculatus L.
Sp. Pl.: 60 (1753)
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Wyczyniec kolankowy (Alopecurus geniculatus L.) - gatunek rośliny należącej do rodziny wiechlinowatych. Jako gatunek rodzimy występuje w Europie, zachodniej Azji i północnej Afryce. Ponadto zawleczony do wschodniej Azji, Australii i Ameryki[1]. W Polsce dość pospolity na niżu oraz na niższych stanowiskach w górach[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga 
Pokładające i zakorzeniające się w kolankach źdźbło do 20 cm wysokości.
Liście 
Języczek liściowy tępy, długości 3-4 mm.
Kwiaty 
Zebrane w kłoski długości 3 mm, te z kolei zebrane w wałkowatą, tępo ściętą na końcach wiechę grubości 4-7 mm. Plewy zrosłe w nasadzie, z rozchylonymi szczytami, owłosione lub orzęsione na grzbiecie. Plewka dolna oścista; ość dłuższa od niej, wystająca ponad kłosek o około 2 mm. Pylniki jasnożółte, po przekwitnieniu brunatne[3].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek jednoroczny, ozimy, mogący się rozmnażać wegetatywnie z zimujących nadziemnych rozłogów. Przejawia dużą odporność na wydeptywanie. Wrażliwy na zacienienie. Preferuje stanowiska mokre i żyzne. W mulistych obniżeniach terenu, ze względu na długotrwałe podtopienie pozbawionych innej roślinności, może wraz z wyczyńcem czerwonożółtym i mietlicą rozłogową tworzyć luźne darnie. W traworoślach i turzycowiskach rozwijających się na siedliskach podmokłych grądów występuje regularnie ale w małej liczebności[2]. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek uznawany za charakterystyczny dla muraw zalewowych ze związku Agropyro-Rumicion crispi oraz dla należącego do tego związku zepołu Ranunculo-Alopecuretum geniculati[4]. Liczba chromosomów 2n=28. Kwitnie od maja do października[2].

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się liczne odmiany i formy omawianego gatunku[2]:

  • A. g. var. natans Wahlenb. - zasiedla płytkie zbiorniki wodne, źdźbła pływające, wiotkie.
  • A. g. var. microstachyus Uechtritz - kwiatostan z ciemnym nalotem, długości do 1,5 cm i szerokości maksymalnie 4 mm, blaszki liściowe szydlasto złożone, liść flagowy nieobecny lub bardzo zredukowany. Tworzy darnie z duża liczbą pędów wegetatywnych.
  • A. g. var. tuberosus A. et G. - źdźbła z bulwkowatym zgrubieniem u podstawy.
  • A. g. f. bracteatus Schube - liść flagowy bez pochwy liściowej, blaszka liściowa tuż pod wiechą.
  • A. g. f. violaceus D.N. Christ. - plewy fioletowonabiegłe.
  • A. g. f. robustior Hack. - kwiatostan klapowany.
  • A. g. f. radicans P. Junge - źdźbła pokładające się, mogące zakorzeniać się w dolnych węzłach.

Wyczyniec kolankowy może tworzyć mieszańce z wyczyńcem łąkowym oraz wyczyńcem czerwonożółtym[2].

Przypisy

  1. Alopecurus geniculatus na eMonocot [dostęp 2014-01-14].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Marian Falkowski (red.): Trawy polskie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1982. ISBN 83-09-00593-8.
  3. Szafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. Rośliny polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969.
  4. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Matuszkiewicz W. PWN, 2007.