Wydajność reakcji chemicznej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wydajność reakcji chemicznej – stosunek masy produktu otrzymanego w wyniku reakcji chemicznej do teoretycznej jego masy obliczonego na podstawie współczynników stechiometrycznych równania tej reakcji i ilości użytych substratów.

Wydajność wyraża się zwykle w procentach:

 W = \frac{P_r}{P_t} \cdot 100\% (1)

gdzie:

W = wydajność, Pr = rzeczywista masa lub liczba moli produktu, Pt = teoretyczna masa lub liczba moli produktu

Gdy we wzorze (1) użyte są masy produktów mówi się o wydajności masowej, gdy użyte są liczby moli mówi się o wydajności molowej. Wydajność molowa i masowa zazwyczaj się różnią, gdyż różne są masy molowe substratów i produktu.

Pojęciem komplementarnym do wydajności reakcji jest stopień przereagowania, który odnosi się do określonego substratu, a nie produktu:

 \alpha = \frac{S_r}{S_p} \cdot 100\% (2)

gdzie:

α = stopień przereagowania, Sr = rzeczywisty ubytek masy lub liczby moli substratu, Sp = początkowa masa lub liczba moli substratu

Stopień przereagowania może być wyższy od końcowej wydajności reakcji, gdyż:

  • produkt może ulegać reakcjom następczym
  • substrat może ulegać reakcjom ubocznym
  • produkt może być tracony w czasie jego wyodrębniania lub ulatniać się ze środowiska reakcji w czasie jej trwania.

Stopień przereagowania może też być niższy od końcowej wydajności, gdy jeden z substratów został użyty w nadmiarze w stosunku do pozostałych.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]