Marginalizacja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Wykluczenie społeczne)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Marginalizacja

Marginalizacja – wykluczenie z udziału w życiu społecznym jednostek, grup społecznych lub w ujęciu globalnym społeczeństw w stosunku do ich otoczenia społecznego. Wykluczenie społeczne może odnosić się do procesu wykluczania jednostek i grup albo do stanu wykluczenia.

Wykluczenie jest rozumiane jako niemożliwość bycia uczestnikiem ważnych społecznie aspektów życia społecznego, jak gospodarcze, polityczne czy kulturowe[1][2].

W przypadku wykluczania społecznego jednostek czynnikami mającymi na to największy wpływ jest bezrobocie i bieda. Jeżeli dochodzi do koncentracji tego typu ludności w przestrzeni geograficznej, wówczas pojawiać się może specyficzna subkultura ubóstwa oraz wytwarzać się podklasa (underclass), w której wzory zachowań i systemy wartości często podlegają dziedziczeniu w następnych pokoleniach. Pod wpływem marginalizacji na obszarach miejskich możliwe jest wytwarzanie się gett.

Jednostka jest społecznie wykluczona (według Center for Analysis of Social Exclusion), jeżeli:

  • jest ona pod względem geograficznym członkiem społeczeństwa,
  • nie może uczestniczyć w normalnych aktywnościach obywateli w tym społeczeństwie (z powodów będących poza jej kontrolą),
  • chce uczestniczyć w aktywności społeczności.

Rodzaje wykluczenia społecznego[edytuj | edytuj kod]

  • niezdolność do uczestnictwa w gospodarczych aspektach życia społecznego,
  • niezdolność do uczestnictwa w politycznych aspektach życia społecznego,
  • niezdolność do uczestnictwa w kulturalnych aspektach życia społecznego.

Marginalizacja może być następstwem publikalizacji większej grupy osób (np. grupy etnicznej).

Próba rozróżnienia pojęć: ubóstwo i wykluczenie społeczne[edytuj | edytuj kod]

według Petera Abrahamsona

Regulacje prawne Unii Europejskiej dotyczące pomocy społecznej łączą pojęcie ubóstwa z wykluczeniem społecznym. Przypisywane są one jednak do dwu różnych dyscyplin naukowych.

Wykluczenie społeczne
Podejście dyscyplinowe ekonomia socjologia
Sytuacja brak wystarczających zasobów odmowa realizacji praw
Przyczyna niezaspokojenie potrzeb dyskryminacja w dostępie do instytucji integrujących
Perspektywa statyczna (stan) dynamiczna (proces)
Typ społecznej stratyfikacji pionowa (wyższe i niższe klasy) pozioma (grupy wewnątrz i grupy na zewnątrz)
Sugerowane remedium społeczne transfery (gwarantowany dochód minimalny) społeczne usługi (środki aktywizacyjne)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Barbara Szacka: Wprowadzenie do socjologii. Warszawa: Oficyna Naukowa, 2003. ISBN 83-88164-66-X.
  2. M. Krawczyk-Blicharska, P. Nowak, Poradnictwo społeczno-zawodowe formą przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu w: Pomoc – wsparcie społeczne -poradnictwo. Od teorii do praktyki, pod red. M. Piorunek, wyd. Adam Marszałek, Toruń 2010, s. 217.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]