Wymienialność waluty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Wymienialność waluty – gwarantowana prawem możliwość swobodnej wymiany waluty krajowej na dowolną walutę obcą lub odwrotnie według jednolitego kursu walutowego - tzw. wymienialność finansowa (ang. financial convertibility). Jest ona odwrotnie proporcjonalna do ograniczeń dewizowych, czyli restrykcji walutowych występujących w systemie monetarnym danego kraju.

Standardy wymienialności walutowej[edytuj | edytuj kod]

Wymienialność zewnętrzna[edytuj | edytuj kod]

Wymienialność zewnętrzna (ang. external convertibility) to zapewnienie przez władze monetarne jednostkom nierezydującym w danym kraju swobody w płatnościach z racji dokonywania transakcji bieżących z rezydentami danego państwa. Wymiana ta nie podlega restrykcjom dewizowym. Wymienialna waluta ma zastosowanie zewnętrzne i jest notowana na międzynarodowym rynku walutowym. Przykładem jej wprowadzenia może być decyzja z 28 grudnia 1958 dotycząca zaadaptowania tego standardu przez 14 krajów Europy Zachodniej.

Wymienialność według zaleceń MFW[edytuj | edytuj kod]

Wymienialność według zaleceń Międzynarodowego Funduszu Walutowego (ang. International Monetary Fund convertibility standard) to standard obowiązujący kraje członkowskie na podstawie artykułu VIII statutu MFW. Tyczy się to braku restrykcji dewizowych w transakcjach zarówno jeśli chodzi o rezydentów, jak i nierezydentów, stosowania się do polityki jednolitego kursu walutowego, stronienia od porozumień walutowych dyskryminujących inne kraje, a także wykupu waluty innego kraju członkowskiego MFW pod wpływem władz monetarnych, jednak przy założeniu, że uczestniczy ona w transakcjach bieżących. W 1996 około 130 krajów zadecydowało o przestrzeganiu wymagań tego artykułu.

Wymienialność ta występuje w trzech różnych wariantach:

  • jednostkom rezydującym w danym kraju nie zostaje narzucony obowiązek odsprzedania dewiz państwu oraz sprowadzania ich do kraju, co sprowadza się do zezwolenia przez władze monetarne na posiadanie rachunków w zagranicznych bankach;
  • istnieje obowiązek sprowadzania dewiz do kraju, ale nie jest obowiązkowa ich odsprzedaż;
  • narzucony jest obowiązek zarówno sprowadzania jak i odsprzedaży dewiz.

Zgodnie z ustawą z 27 lipca 2002: Prawo dewizowe, w Polsce zarówno rezydenci w kraju i za granicą oraz nierezydenci mogą posiadać na własność wartości dewizowe. Są oni jednocześnie zobowiązani do natychmiastowego transferu z zagranicy tychże wartości, z pewnymi wyjątkami.

Wymienialność całkowita[edytuj | edytuj kod]

Wymienialność całkowita (ang. total convertibilty) to założenie o niczym nieograniczonej zdolności do wypełniania międzynarodowych funkcji oraz niestosowaniu się do żadnych restrykcji dewizowych bez względu na podmiot wymiany czy przedmiot i rodzaj transakcji. Już 1 maja 1996 aż 44 kraje stosowały standard całkowitej wymienialności waluty. Między wymienialnością całkowitą waluty a wymienialnością zgodną z zasadami MFW istnieje kilka różnic przejawiających się przede wszystkim w stopniu i zakresie reglamentacji obrotów kapitałowych.

Wymienialność wewnętrzna[edytuj | edytuj kod]

Stosunkowo znacząca modyfikacją było wdrożenie przez państwa postsocjalistyczne na przełomie lat '80 i '90 nowego standardu - wewnętrznej wymienialności walut. Dotyczyła ona przede wszystkim założeń, że nienaruszony jest swobodny dostęp do dewiz niezbędnych do płatności z racji większości lub całkowitej liczby transakcji bieżących; rezydenci mają obowiązek odsprzedania państwu wpływów z eksportu w walutach zagranicznych i nie wolno im posiadać rachunków dewizowych w kraju i poza jego granicami; nie należy stosować restrykcji dewizowych w większości, albo też czasem w żadnych z transakcji jednostek nierezydujących w danym kraju; istnieje zakaz używania waluty krajowej do fakturowania i płatności w handlu poza granicami danego kraju oraz stosowane są poważne restrykcje dewizowe wobec transakcji kapitałowych zagranicą.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Ćwikliński [red.], Polityka gospodarcza. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2000.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]