Wymowa krakowsko-poznańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wymowa krakowsko-poznańska – typ literackiej wymowy regionalnej, opozycyjny względem wymowy warszawskiej, charakteryzujący się:

  • wymową udźwięczniającą, polegającą na dźwięcznym wymawianiu wygłosu wyrazu poprzedzającego (nie będącego przyimkiem) przed wyrazem o nagłosie samogłoskowym lub sonornym, np. [brad matḱi], [ʒ́iź nagle], [kož mal’in]
  • dźwięcznym wymawianiem grup spółgłoskowych typu [tv], w przeciwieństwie do wymowy warszawskiej nie dochodzi tu do tzw. upodobnień postępowych, polegających na upodobnieniu głoski następującej do głoski poprzedzającej. Przykłady wymowy krakowsko-poznańskiej: [tvui̯] [śv’i̯at] [xvau̯a] [xv’ila]
  • Realizacją [ŋ] (tzw. n tylnojęzykowe) w obrębie morfemu oraz na granicy morfologicznej wyrazu, przed głoskami zwartymi tylnojęzykowymi [k], [g] oraz przed głoskami zwartymi postpalatalnymi [ḱ], [ǵ]. W wymowie krakowsko-poznańskiej [n] zębowe zmienia się na [ŋ] tylnojęzykowe, czyli upodabnia się do [k], [ḱ] , [g], [ǵ] pod względem artykulacji, np. [pańeŋka], [saŋk’i], [ok’eŋko]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Fonetyka i fonologia współczesnego języka polskiego, Danuta Ostaszewska, Jolanta Tambor, PWN, Warszawa 2000
  2. Gramatyka Polska, Janusz Strutyński, Wydawnictwo Tomasz Strutyński, Kraków 2006

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]