Xhafer Deva

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Xhafer Ibrahim Deva (ur. 21 lutego 1904 r. w Kosowskiej Mitrowicy, zm. 25 maja 1978 r. w Palo Alto) – albański działacz polityczny, minister spraw wewnętrznych w kolaboracyjnym rządzie albańskim w latach 1943-1944, przywódca Drugiej Ligi Prizreńskiej w latach 1944-1945

Studiował w Stambule i Wiedniu, gdzie uzyskał dyplom inżyniera. Prawdopodobnie podjął współpracę z niemiecką Abwehrą w Belgradzie, jeszcze przed inwazją w kwietniu 1941.[1]. Po zajęciu Jugosławii przez wojska niemieckie w kwietniu 1941 r., powrócił do Kosowa, gdzie stanął na czele lokalnej administracji, działającej w Mitrovicy, w niemieckiej strefie okupacyjnej.

Pod koniec 1943 r. wraz z Bedrim Pejanim współtworzył Drugą Ligę Prizreńską, na czele której stanął pod koniec 1944 r. Wcześniej od października/listopada 1943 r. do czerwca 1944 r. pełnił funkcję ministra spraw wewnętrznych w rządzie albańskim, kierowanym przez Rexhepa Beja Mitrovicę. Z tego tytułu stał na czele połączonej Albańskiej Żandarmerii. Silnie zaangażował się w werbunek Albańczyków do nowo formowanej 21 Dywizji Górskiej SS "Skanderbeg". Nadzorował też deportację albańskich Żydów do obozów koncentracyjnych. Pomimo tego Niemcy oskarżyli go o uwalnianie schwytanych komunistów za pieniądze. Pod koniec wojny X. Deva ewakuował się do Chorwacji, a w grudniu 1944 r. dotarł do Wiednia. Następnie przeniósł się do Egiptu, a później do USA.

W 1966 r. należał do grona organizatorów odtwarzanej na emigracji Drugiej Ligi Prizreńskiej (Lidhja e Dytё e Prizrenit), propagującej hasło wyzwolenia ziem należących do Jugosławii, a zamieszkanych przez Albańczyków.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Bernd Fischer, Albania at War 1939-1945, C. Hurst & Co. Publishers 1999, s.168