Xiongguanlong

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Xiongguanlong
Xiongguanlong
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Infragromada archozauromorfy
Nadrząd dinozaury
Rząd dinozaury gadziomiedniczne
Podrząd teropody
Infrarząd tetanury
(bez rangi) celurozaury
Nadrodzina tyranozauroidy
Rodzaj Xiongguanlong
Li et al., 2010
Gatunki
  • X. baimoensis Li et al., 2010
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Xiongguanlongrodzaj teropoda z grupy tyranozauroidów (Tyrannosauroidea) żyjącego we wczesnej kredzie na obecnych terenach Azji. Został opisany przez Li i współpracowników w oparciu o niekompletny szkielet odkryty w datowanych na apt-alb osadach grupy Xinminpu na północy prowincji Gansu w zachodnich Chinach. Xiongguanlong zdaje się być zarówno morfologicznie, stratygraficznie, jak i filogenetycznie ogniwem pośrednim pomiędzy niewielkimi tyranozauroidami żyjącymi w barremie a tyranozaurydami z późnej kredy, należącymi do największych teropodów wszech czasów[1].

Xiongguanlong był średniej wielkości tyranozauroidem. Czaszka mierzyła nieco ponad pół metra długości, podobnie jak kość udowa. Region przedoczodołowy był bardzo wydłużony i dochodził do dwóch trzecich całej długości czaszki[1]. Podobnie niską i wydłużoną czaszkę miał tyranozauryd Alioramus, był on jednak większy od Xiongguanlong i żył około 35 mln lat później[2]. Czaszka holotypu jest niemal kompletna, jednak z powodu deformacji niektóre jej cechy nie zachowały się. Okno przedoczodołowe było krótkie i obejmowało mniej niż połowę dołu przedoczodołowego. Zęby przedszczękowe były w przekroju D-kształtne, podobnie jak u przedstawicieli Tyrannosauridae. Tak jak zęby młodych tyranozaurów nie miały piłkowanych krawędzi. Zachowała się także kość udowa oraz wszystkie kręgi przedkrzyżowe, jednak wiele elementów jest w kiepskim stanie. W chwili śmierci holotyp był prawdopodobnie bliski osiągnięcia pełnej dojrzałości. Jego masę szacuje się na około 272 kg[1].

Analiza filogenetyczna przeprowadzona przez Li i współpracowników sugeruje, że Xiongguanlong jest taksonem siostrzanym kladu obejmującego appalachiozaura i rodzinę Tyrannosauridae, w pozycji pośredniej pomiędzy tyranozauroidami z barremu a tyranozaurami z kampanu i mastrychtu. Reprezentuje on również jednego z najbardziej kompletnych tyranozauroidów spomiędzy barremu a kampanu[1].

Skamieniałości Xiongguanlong baimoensis odkryto na północy prowincji Gansu, niedaleko miasta Jiayuguan. W pobliżu odnaleziono liczne szczątki innych kręgowców, takich jak terizinozauroid Suzhousaurus, ornitomimozaur Beishanlong, zauropody, ornitopody i żółwie. W młodszych osadach znajdują się skamieniałości przedstawicieli fauny zdominowanej przez niewielkiego neoceratopsa z rodzaju Auroraceratops. Skały, z których wydobyto holotyp Xiongguanlong baimoensis pochodzą najprawdopodobniej z aptu lub albu[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Li Daqing, Mark A. Norell, Gao Keqin, Nathan D. Smith i Peter J. Makovicky. A longirostrine tyrannosauroid from the Early Cretaceous of China. „Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences”. 277 (1679), s. 183–190, 2010. doi:10.1098/rspb.2009.0249 (ang.). 
  2. Stephen L. Brusatte, Thomas D. Carr, Gregory M. Erickson, Gabe S. Bever i Mark A. Norell. A long-snouted, multihorned tyrannosaurid from the Late Cretaceous of Mongolia. „Proceedings of the National Academy of Sciences”. 106 (41), s. 17261–17266, 2009. doi:10.1073/pnas.0906911106 (ang.).