Yabeinosaurus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Yabeinosaurus
Yabeinosaurus
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Nadrząd lepidozaury
Rząd łuskonośne
Rodzaj Yabeinosaurus
Endo i Shikama, 1942
Gatunki
  • Y. tenuis Endo i Shikama, 1942 (typowy)
  •  ?Y. youngi Hoffstetter, 1964
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Yabeinosaurusrodzaj jaszczurki żyjącej we wczesnej kredzie i być może w jurze na terenach współczesnych Chin.

Gatunek typowy rodzaju, Yabeinosaurus tenuis, został opisany w 1942 roku przez Endo i Shikamę jako pierwsza jaszczurka należąca do fauny Jehol[1]. Początkowo uważano Yabeinosaurus za niewielką jaszczurkę spokrewnioną z gekonami, jednak późniejsze odkrycie licznych skamieniałości zwierząt w różnym wieku pozwoliło ustalić, że jest on prawdopodobnie blisko spokrewniony z grupą Scleroglossa[2], a najbliżej z rodzajem Sakurasaurus[3]. Dorosłe osobniki przekraczały 30 cm długości od czubka pyska do kości miednicznej i miały czaszkę o silnie żłobionej powierzchni[2].

Skamieniałości Yabeinosaurus tenuis pochodzą z formacji Yixian i znajdującej się bezpośrednio nad nią formacji Tiaojishan, których osady datuje się na 125–120 mln lat[4]. Holotyp Y. youngi (IVPP V961), opisanego przez Hoffstettera w 1964 roku, pochodzi prawdopodobnie z osadów młodszych od Y. tenuis, choć dokładne datowanie jest niepewne. Wang i Li (2008) uznali ten gatunek za wątpliwy[5], jednak Evans i Wang (2012) stwierdzili, że wyraźnie różni się on od Y. tenuis budową kończyn. Jeśli włączyć Y. youngi do Yabeinosaurus, zasięg kopalny tego rodzaju objąłby również jurę[3].

Pomiędzy żebrami dwóch okazów odnaleziono kości ryb, co dowodzi, że Yabeinosaurus potrafił polować w wodzie, jednak budowa jego szkieletu nie wskazuje, by był on zwierzęciem wodnym. U jednego okazu odkryto również co najmniej 15 zarodków w podobnym etapie rozwoju, co dowodzi żyworodności tych jaszczurek (wykluczono, by małe jaszczurki stanowiły posiłek). Ciężarna samica w chwili śmierci mierzyła 19,2 cm długości od pyska do miednicy i nie była w pełni dojrzała szkieletowo. Yabeinosaurus jest najstarszym znanym przedstawicielem łuskonośnych cechującym się żyworodnością[4].

Przypisy

  1. R. Endo, T. Shikama. Mesozoic reptilian fauna in the Jehol mountainland, Manchoukuo. „Bulletin of the Central National Museum of Manchoukuo”. 3, s. 1–19, 1942 (ang.). 
  2. 2,0 2,1 Susan E. Evans, Wang Yuan, Li Chun. The early Cretaceous lizard genus Yabeinosaurus from China: Resolving an enigma. „Journal of Systematic Palaeontology”. 3 (4), s. 319–335, 2005. doi:10.1017/S1477201905001641 (ang.). 
  3. 3,0 3,1 Susan E. Evans, Wang Yuan. New material of the Early Cretaceous lizard Yabeinosaurus from China. „Cretaceous Research”. 34, s. 48–60, 2012. doi:10.1016/j.cretres.2011.10.004 (ang.). 
  4. 4,0 4,1 Wang Yuan, Susan E. Evans. A gravid lizard from the Cretaceous of China and the early history of squamate viviparity. „Naturwissenschaften”. 98 (9), s. 739–743, 2011. doi:10.1007/s00114-011-0820-1 (ang.). 
  5. Wang Yuan, Li Jinling: Order Squamata. W: Li Jinling, Wu Xiaochun, Zhang Fucheng (red.): The Chinese Fossil Reptiles and Their Kin. Wyd. drugie. Pekin: Science Press, 2008, s. 115–137. ISBN 9787030212894.