Jad Waszem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Yad Vashem)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 31°46′27″N 35°10′32″E/31,774167 35,175556

Jad Waszem z lotu ptaka
Symboliczna rzeźba
Rzeźba Borisa Saktsiera Korczak i Dzieci Getta.

Jad Waszem[1] (lub Jad wa-Szem[2]; hebr. יד ושם, ang. Yad Vashem), nazwa oficjalna: Yad Vashem The Holocaust Martyrs' and Heroes' Remembrance Authority[3] („Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu”)[2] – instytut w Izraelu poświęcony żydowskim ofiarom Holokaustu, założony w 1953 roku w Jerozolimie na mocy Ustawy o Pamięci, przyjętej przez izraelski parlament Kneset.

Termin „Jad Waszem” oznacza „miejsce i imię” (lub „pomnik i imię”[4]) i zaczerpnięty jest z księgi Izajasza (Iz 56, 5)[5]: dam [im] miejsce w moim domu i w moich murach oraz imię lepsze od synów i córek, dam im imię wieczyste i niezniszczalne[6].

Instytut składa się z Nowego Muzeum Historycznego wraz z Salą Imion, gdzie przechowywane są dane o ofiarach Holokaustu, Izby Pamięci, Ogrodu Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, dwóch galerii sztuki, synagogi, archiwum i biblioteki, Doliny Zabitych Wspólnot i Międzynarodowej Szkoły Nauczania o Holokauście. Poza tym na terenie Jad Waszem znajduje się kilkanaście mniejszych i większych pomników poświęconych m.in. zamordowanym w czasie Holokaustu dzieciom, żydowskim partyzantom i żołnierzom oraz Januszowi Korczakowi. Jeden z pomników to urwany wiadukt kolejowy, na którym stoi towarowy wagon, służący w czasie II wojny światowej do przewożenia Żydów do obozów zagłady. W całym Jad Waszem posadzone są drzewa upamiętniające Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata – nie-Żydów, którzy ratowali Żydów w czasie Holokaustu, niejednokrotnie ryzykując własne życie. Obecnie, ze względu na brak miejsca, ich nazwiska umieszczane są na specjalnej ścianie pamiątkowej.

Niewielki ogród i tablica pamiątkowa na terenie Jad Waszem poświęcone są mieszkańcom Le Chambon-sur-Lignon, miasteczka we Francji, którzy w czasie drugiej wojny światowej uczynili swoją miejscowość azylem dla Żydów uciekających przed nazistami.

Wśród drzewek posadzonych w Alei Sprawiedliwych znajduje się też drzewko posadzone w 1963 r. przez Władysława Bartoszewskiego i Marię Kann w imieniu Rady Pomocy Żydom „Żegota” – jedynej organizacji w okupowanej Europie powołanej w celu ratowania Żydów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego (pol.). ŻIH. [dostęp 2014-03-05].
  2. 2,0 2,1 Jad wa-Szem. Encyklopedia PWN. [dostęp 2014-03-05].
  3. Contact Us - Yad Vashem. yadvashem.org. [dostęp 2014-03-05].
  4. Przemówienie Benedykta XVI w Instytucie Pamięci Yad Vashem w Jerozolimie 11 maja 2009 roku. ekai.pl. [dostęp 2014-03-05].
  5. Yad Vashem. www.sprawiedliwi.org.pl. [dostęp 2014-03-05].
  6. Biblia Tysiąclecia - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Iz 56. Wydawnictwo Pallottinum w Poznaniu. [dostęp 2014-03-05].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]