Yi I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
To jest biografia osoby noszącej koreańskie nazwisko Yi.
Podobizna Yi I na południowokoreańskim banknocie o nominale 5000 wonów
Yi I
Nazwa koreańska
Hangul 이이
Hancha 李珥
Transkrypcje języka koreańskiego
poprawiona I I
MCR Yi I

Yi I (ur. 1536, zm. 1584), znany pod pseudonimem Yulgok (hangul 율곡, hancha 栗谷) – koreański filozof i uczony. Uważany za najwybitniejszego obok Yi Hwanga myśliciela konfucjańskiego tego kraju[1].

Urodził się w Gangneung we wschodniej Korei. Jego matką była ceniona artystka i poetka, Sin Saimdang, która zapewniła synowi staranne wykształcenie[1]. W młodości studiował taoizm i buddyzm, po śmierci matki udał się nawet do klasztoru w Górach Diamentowych by zostać mnichem. W 1556 roku porzucił jednak buddyzm na rzecz neokonfucjanizmu. Po opuszczeniu klasztoru zdał egzaminy urzędnicze i rozpoczął karierę w administracji[1].

Yi I sprzeciwiał się dosłownej interpretacji tekstów klasycznych[2]. Głosił monistyczną teorię stojącą w opozycji do poglądów Yi Hwanga. Rozróżnienie na zasadę i siłę materialną sprowadzał do różnicy terminologicznej. Jak dowodził, obydwie są ze sobą nierozerwalnie związane – zasada jest mocą umożliwiającą rzeczom ruch, zaś siła materialna porusza się za sprawą zasady. Zasada sama z siebie nie potrafi wytworzyć niczego, natomiast siła materialna stanowi narzędzie manifestowania się zasady. Różnice między nimi wynikają z faktu, iż zasada jest nieograniczona i wszechobecna, zaś siła materialna ograniczona i jednostronna[3]. W zakresie moralności podkreślał znaczenie wewnętrznego samodoskonalenia i edukacji[3][4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Keith Pratt and Richard Rutt: Korea. A Historical and Cultural Dictionary. New York: Routledge, 2013, s. 518. ISBN 978-0-700-70464-4.
  2. Encyclopedia of Chinese Philosophy. edited by Antonio S. Cua. New York: Routledge, 2003, s. 105. ISBN 0-415-93915-0.
  3. 3,0 3,1 Xinzhong Yao: Konfucjanizm. Wprowadzenie. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2009, s. 122-124. ISBN 978-83-233-2602-1.
  4. Chai-Shin Yu: The New History of Korean Civilization. Bloomington: iUniverse, 2012, s. 143. ISBN 978-1-4620-5559-3.