Yosef Lapid

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Yosef (Tommy) Lapid, hebr. יוסף (טומי) לפיד (ur. 27 grudnia 1931, zm. 1 czerwca 2008) – izraelski dziennikarz i polityk.

Najbardziej znany z czasów, kiedy stał na czele świeckiej partii liberalnej Szinui. Był jej liderem od 1999 do 2006 roku. Był zaciekłym przeciwnikiem wpływu na rząd żydowskich ortodoksyjnych ugrupowań i partii religijnych.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako Tomislav Lampel w miejscowości Novi Sad (wówczas w Jugosławii), wyemigrował do Izraela w 1948 roku. Zamieszkał w Tel Awiwie, gdzie się ożenił. Ma dwójkę dzieci, m.in. znaną w Izraelu telewizyjną osobistość i dziennikarza Yair'a Lapida. Yosef Lapid jest jednym z ocalałych z holokaustu, fakt ten rzutował na jego poglądy na temat Izraela i świata.

Lapid ukończył prawo na uniwersytecie w Tel Awiwie. Jest m.in. byłym prezesem Izraelskiego Związku Szachowego, byłym dyrektorem izraelskiego zarządu programów informacyjnych. Był dziennikarzem w gazecie Maariv, piszącym artykuł o polityce, ale także satyry i humoreski.

Był także jednym z trzech prowadzących programu Popolitica na Kanale 1, w którym dyskutowali znani w Izraelu politycy. Dwoma pozostałymi prowadzącymi byli Amnon Dankner (dziś redaktor naczelny Maariv) i rabbi Israel Eichler (także członek Knesetu, ale z listy ortodoksyjnej partii religijnej Agudat Israel). Ta trójka znana była z niewyparzonych języków i gorących dyskusji, jakie prowadzili z zaproszonymi gośćmi i pomiędzy sobą.

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

Lapid przyłączył się do liberalno-centrowego ugrupowania Szinui, przewodzonego przez Avrahama Poraza i szybko sprawił, iż stało się ono liczącą się partią. W wyborach w 1999 roku Szinui pod wodzą Lapida zdobyło 6 miejsc w parlamencie, a w 2003 roku już 15 mandatów, stając się trzecią siłą w Knessecie (za Izraelską Partią Pracy i Likudem). Sukces ten i ostateczne wejście w skład koalicji rządowej premiera Ariela Szarona stało się urzeczywistnieniem jednego z celów Szinui - zmniejszenia wpływów ultrareligijnego Szasu.

Jako członek parlamentu, Lapid był przewodniczącym podkomisji spraw zagranicznych. Był także ministrem sprawiedliwości w gabinecie Szarona. Jednakże w grudniu 2004 zrezygnował z tego stanowiska i wyprowadził partię z rządu na znak protestu przeciwko przyznaniu przez premiera dodatkowych funduszy na ortodoksyjne instytucje religijne. Szaron uczynił to w celu utrzymania w koalicji partii Agudat Israel. Jednakże pod koniec marca 2005 Lapid zgodził się na poparcie projektu budżetu proponowanego przez rząd Szarona, w zamian za m.in. wstrzymanie wspomnianych wydatków. Ostatecznie jednak wycofał się z tych ustaleń, a w wyniku przedstawienia planu wycofania się z osiedli żydowskich w Strefie Gazy, bez poparcia rząd upadł i rozpisano nowe wybory.

W styczniu 2006 miały miejsce wewnątrzpartyjne wybory, których przedmiotem był kształt listy partyjnej w nadchodzących wyborach parlamentarnych. Poraz nie został wybrany na wicelidera partii (nr 2 na liście), a Lapid został ponownie wybrany na przewodniczącego (na nr 1 na liście), nie mając kontrkandydata. Dwa tygodnie później Lapid zrezygnował z członkostwa w partii i poparł nowe ugrupowanie Poraza, Hetz.