Yoshimune Tokugawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Yoshimune Tokugawa
(徳川吉宗)

Czterdziesty drugi siogun
Ósmy siogun siogunatu Tokugawa
Tokugawa Yoshimune.jpg
Mon-Tokugawa.png
Mon rodu Tokugawa
Siogun
Okres panowania od 1716
do 1745
Poprzednik Ietsugu Tokugawa
Następca Ieshige Tokugawa
Dane biograficzne
Urodziny 27 listopada 1684
Śmierć 12 lipca 1751

Yoshimune Tokugawa (jap. 徳川吉宗 Tokugawa Yoshimune?, ur. 27 listopada 1684, zm. 12 lipca 1751) ósmy siogun z dynastii Tokugawa. Rządził od 1716 do 1745. Był synem Mitsusada Tokugawa - głowy linii rodowej Kii i wnukiem Yorinobu Tokugawa - dziesiątego syna założyciela dynastii siogunów Tokugawa, Ieyasu Tokugawa.

Rodowód[edytuj | edytuj kod]

Yoshimune nie był synem żadnego z panujących siogunów. Przeciwnie, był członkiem jednej z młodszych linii bocznych klanu Tokugawa. Założyciel ostatniego w historii siogunatu, Ieyasu Tokugawa, znając historię wygaśnięcia pierwszego rodu siogunów - Minamoto z 1219 roku. Martwił się, że jego bezpośredni potomkowie mogą skończyć tak samo, powodując upadek rodu. Aby tego uniknąć, w czasie gdy jego syn Hidetada Tokugawa zaczął sprawować władzę jako drugi siogun, sam ustanowił kolejnych trzech synów na gosanke - głowy trzech kolejnych rodzin, które w wypadku wygaśnięcia linii głównej miały, według starszeństwa, przejmować władzę. Te trzy rodziny nazwano Owari, Kii oraz Mito.

Yoshimune pochodził z drugiej według starszeństwa rodziny Kii. Założycielem jej był trzeci syn Ieyasu, Yorinobu Tokugawa. Ieyasu przekazał mu w panowanie Księstwo Kii. Następcą po Yorinobu był jego syn Mitsusada Tokugawa, następnie panowało dwóch synów Mitsusady. Po ich śmierci czwarty syn Mitsusady, Yoshimune został w 1705 panem w Kii. Później został wybrany na sioguna.

Powiązania Yoshimune z siogunami Tokugawa były bardzo ścisłe. Jego dziadek był bratem drugiego sioguna, Hidetada Tokugawa. Ojciec był pierwszym kuzynem trzeciego sioguna Iemitsu Tokugawa. Sam Yoshimune był drugim kuzynem czwartego i piątego sioguna, czyli obu braci Ietsuna i Tsunayoshi Tokugawa, jak także drugim kuzynem Tsunashige Tokugawa, którego syn Ienobu Tokugawa został siogunem.

Wczesne lata (1684–1716)[edytuj | edytuj kod]

Yoshimune urodził się w 1684 w bogatym regionie Kii. Nad tym regionem władzę miał jego ojciec, Mitsusada. W dzieciństwie Yoshimune nazywany był imieniem Genroku. W tym czasie jego drugi kuzyn Tsunayoshi Tokugawa rządził w Edo jako siogun. Choć ziemie Kii były bogatym regionem wartym na tamte czasy 500,000 koku, to jednal ciągle było na debecie. Nawet podczas rządów Mitsusada miało coraz większy debet spowodowany coraz większymi opłatami na dwór siogunatu.

W 1697 Genroku przeszedł ceremoniał dojrzałości i przyjął imię Shinnosuke. Osiem lat później, gdy miał 21 lat, jego ojciec i dwóch starszych braci zmarło. W tej sytuacji siogun Ienobu Tokugawa wyznaczył go na nowego pana na ziemiach Kii. Przybrał wtedy nowe imię Yorikata oraz rozpoczął rządy w prowincji. Niemniej jednak wielki dług, który księstwo miało wobec siogunatu od czasów jego ojca, a nawet dziadka w dalszym ciągu obciążało go finansowo. Co spowodowało, że nie mógł zabezpieczyć się przed groźnymi wydarzeniami, jak tsunami w 1707 roku, które niszczyło i zabiło wielu na obszarach przybrzeżnych prowincji Kii. Yorikata robił wszystko, aby ustabilizować sytuację w Kii, ale opierał się na rządzie z Edo.

W roku 1712 Siogun Ienobu zmarł, a jego następcą został jego syn, Ietsugu Tokugawa. Teraz Yorikata postanowił, że nie może opierać się na konserwatywnych ideologiach konfucjanistów takich jak Arai Hakuseki w Edo i musi zrobić wszystko, aby ustabilizować sytuację w Kii. Ale zanim zdążył wdrożyć plan w życie, młodociany siogun Ietsugu zmarł bezpotomnie na początku 1716 roku, mając zaledwie siedem lat. Inne dzieci sioguna Ienobu były zbyt młode, by panować. Dlatego zdecydowano się, aby siogunatem rządził ktoś z jednej z pobocznych linii rodowych.

Siogun Yoshimune (1716-1745)[edytuj | edytuj kod]

Yoshimune rozpoczął panowanie jako siogun w pierwszym roku ery Shōtoku (1716).[1] Od tego czasu będzie rządził siogunatem przez kolejne 30 lat.

Yoshimune jest uważany przez Screech'a za najlepszego z siogunów klanu Tokugawa.[2] Inni, tacy jak George Sansom, uważali że Ieyasu i Hidetada byli najlepszymi dowódcami i administratorami siogunatu.

Yoshimune ustanowił gosankyo aby powiększyć (tak naprawdę zastąpić) gosanke. Dwóch jego synów, wraz z drugim synem jego następcy Ieshige, stali się założycielami bocznych linii Tayasu, Hitotsubashi i Shimizu. W przeciwieństwie do gosanke, rody te nie otrzymały we władanie żadnych ziem. Mimo to nadal miały znaczący wpływ na na politykę siogunatu, aż do jego upadku, a z niektórych jak ród Hitotsubashi byli wybierani późniejsi siogunowie.

Yoshimune znany jest ze swoich reform finansowych. Odprawił konserwatywnego doradcę Arai Hakuseki i zaczął zmiany znane jako Reformy Kyōhō.

Chociaż książki zagraniczne były zabronione od 1640, Yoshimune złagodził prawo w 1720 r., począwszy od sprowadzenia zagranicznych książek i ich przekłady w Japonii, oraz zainicjowania rozwoju badań nad naukami zachodu, lub rangaku.

W roku 1745 Yoshimune przeszedł w stan spoczynku, obierając tytuł Ōgosho i pozostawiając sprawy państwa w rękach jego najstarszego syn. Był to ten sam tytuł, który Ieyasu Tokugawa obrał gdy zrzekł się władzy na rzecz swego syna Hidetada, który z kolei uczynił to samo gdy odszedł w stan spoczynku.

Yoshimune zmarł w 20 dnia 5 miesiąca roku Kan'en 4.[3]

Ery bakufu Yoshimune[edytuj | edytuj kod]

Lata rządów siogunów dzielone są na ery zwane nengō.[1]

W popkulturze[edytuj | edytuj kod]

Tokugawa Yoshimune był centralną postacią w długo trwającym serialu Abarenbo Shogun. Ten jidaigeki przedstawił kilka faktów z kariery Yoshimune, choć program był w większości fikcją.

W dniu 2 stycznia 2008 r. kanał TV Tokyo wypuścił spektakularny jidaigeki Tokugawa Fūun-Roku, kronikę wydarzeń w życiu Yoshimune.

Był także drugorzędną postacią w mandze Red Hot Chili Samurai stworzoną Yoshitsugu Katagiri.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Titsingh, Isaac. (1834). Annales des empereurs du Japon, p. 417.
  2. Screech, T. (2006). Secret Memoirs of the Shoguns: Isaac Titsingh and Japan, 1779-1822. pp. 99, 238.
  3. Screech, p. 128.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jolanta Tubielewicz Historia Japonii, Wydawnictwo Ossolineum 1984, ISBN 83-04-01486-6
  • Screech, Timon. (2006). Secret Memoirs of the Shoguns: Isaac Titsingh and Japan, 1779-1822. Londyn, ISBN 0-7007-1720-X
  • Titsingh, Isaac. (1822). Illustrations of Japan. Londyn: Ackerman.
  • Titsingh, Isaac. Nipon o daï itsi ran; ou, Annales des empereurs du Japon. Paryż: "Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland", 1834
  • Totman, Conrad. (1967). Politics in the Tokugawa bakufu, 1600-1843. Cambridge: Harvard University Press.
Poprzednik
Ietsugu Tokugawa
Siogun.jpg Siogun
(Okres siogunatu Tokugawa)

1716 - 1745
Siogun.jpg Następca
Ieshige Tokugawa