Yoshinobu Tokugawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Yoshinobu Tokugawa
(徳川慶喜)

Czterdziesty dziewiąty siogun
piętnasty siogun siogunatu Tokugawa
Tokugawa yoshinobu.jpg
Mon-Tokugawa.png
Mon rodu Tokugawa
Siogun
Okres panowania od 1866
do 1867
Poprzednik Iemochi Tokugawa
Następca brak
(likwidacja siogunatu)[1]
Dane biograficzne
Urodziny 28 października 1837
Śmierć 22 listopada 1913

Yoshinobu Tokugawa (jap. 徳川慶喜 Tokugawa Yoshinobu?, ur. 28 października 1837, zm. 22 listopada 1913) – piętnasty i zarazem ostatni władca Siogunatu Tokugawa. Początkowo miał na celu reformę kraju, jednak po niepowodzeniach politycznych abdykował w 1867. Po oddaniu władzy cesarzowi usunął się w cień dożywając swoich dni w prefekturze Shizouka.

Wczesne życie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Mito, w prowincji Hitachi, jako siódmy syn Nariakiego Tokugawy, daimyō Mito. Byli oni jedną z trzech gałęzi klanu Tokugawa, które kwalifikowały się do wyboru na stanowisko sioguna. Początkowo nazywał się Shichirōma Matsudaira, dzięki staraniom ojca został on przyjęty do Hitotsubashi – głównej rodziny Tokugawa, dzięki czemu miał większe szanse by w przyszłości zostać siogunem.

W 1847 stał się głową rodu, wtedy też przybrał imię Yoshinobu. Po śmierci trzynastego sioguna, Tokugawy Iesady, w 1858 został mianowany dziedzicem. Wśród zaufanych podwładnych był chwalony za umiejętności zarządzania, jednak frakcja opozycyjna, przewodzona przez Ii Naosuke, wygrała wyścig o stanowisko sioguna. Ich kandydat, Yoshitomi Tokugawa, został mianowany na czternastego sioguna. Yoshinobu został poddany aresztowi oraz zabrano mu prawo do przewodzenia Hitotsubashi.

Yoshinobu Tokugawa podczas obrony cesarskiego pałacu w 1864, wraz z Matsudairą Katamorim, podczas Incydentu Kinmon

Czasy rządów Naosuke uważano za nieudolne przez konflikty i rozłam polityczny. Po jego zamordowaniu w 1860, Yoshinobu został ponownie mianowany głową rodu oraz został wyznaczony na Strażnika Sioguna (将軍後見職 shōgun atomi-shoku). W tym samym czasie, jego dwaj najbliżsi sojusznicy, Yoshinaga Matsudaira i Katamori Matsudaira, zostali powołani na wysokie stanowiska związane z bezpieczeństwem i zarządzaniem siłami porządkowymi. W 1864 roku, Yoshinobu, jako głównodowodzący obrony Cesarskiego Pałacu, udaremnił zdobycie Bramy Hamaguri (蛤御門 Hamaguri-Gomon) przez siły Chōshū. Wydarzenie to później nazwano Incydentem Kinmon. Zwycięstwo udało się dzięki koalicji sił Aizu i Satsumy.

Siogun Yoshinobu (1866)[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci sioguna Ieochi w 1866, Yoshinobu został ogłoszony piętnastym siogunem. Był pierwszym władcą tego rodu, który nigdy podczas panowania nie postawił stopy w zamku Edo. Zaraz po objęciu przez niego stanowiska Japonia stanęła w obliczu gwałtownych zmian. Podjęto działania które miały na celu zreformowanie i wzmocnienie rządu Tokugawów. Przy pomocy Cesarstwa Francuskiego rozpoczęto budowę arsenału Yokosuka oraz modernizację armii.

Dzięki pomocy francuskich specjalistów rozbudowywano armię oraz marynarkę, ponadto zakupiono nowoczesną broń ze Stanów Zjednoczonych.

Francuska misja wojskowa (1867-1868), zaproszona przez sioguna w celu stworzenia nowoczesnej armii, 1867 r.

Wojna Boshin (1867–1869)[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Wojna boshin.

Obawiając się wzrostu siły siogunatu, samurajowie z Satsumy, Chōshū oraz Tosy stworzyli sojusz wojskowy w myśl hasła sonnō jōi ("Czcić cesarza, wypędzić barbarzyńców"). Tosa, która była najlepiej zmodernizowana, zaproponowała kompromis, przez który Yoshinobu zrezygnowałby z tytułu sioguna lecz otrzymał by stanowisko w nowym rządzie. Ostatecznie Yamanouchi Toyonori, daimyō Tosy, wraz ze swoim doradcą, Gotō Shōjirō, domagali się niezwłocznej dymisji sioguna.

9 listopada 1867 Yoshinobu złożył rezygnację ze stanowiska i oficjalnie zrezygnował z urzędu dziesięć dni później, przekazując władzę cesarzowi. Później wycofał się do Osaki, jednak władcy Satsumy i Choshu byli temu przeciwni. Pozyskali tajny edykt cesarski, który upoważniał ich wojska do użycia siły wobec byłego sioguna (który, jak się okazało, był sfałszowany), po czym wprowadzili dużo oddziałów wojskowych do Kioto. Odbyło się tam spotkanie na dworze cesarskim, gdzie Yoshinobu został pozbawiony wszystkich tytułów i ziemi, mimo że nie podjął żadnych działań które mogłyby być interpretowane jako agresywne lub niezgodne z prawem. Decyzja została podjęta jednomyślnie, przez to że nie dopuszczono do obrad nikogo kto mógłby mieć inne zdanie.

Yoshinobu, za namową przedstawicieli domen Aizu i Kuwany, wysłał listowny protest do cesarza. W związku z obecnością dużej ilości wojsk Satsumy i Chōshū w stolicy, skierował on spore siły dla upewnienia się, że wiadomość dotrze do sądu.

Gdy siły sioguna znalazły się blisko Kyoto, odmówiono im możliwości wkroczenia do miasta, po czym zostały one zaatakowane przez siły Satsumy i Choshu. Rozpoczęła się bitwa pod Toba-Fushimi, pierwsze starcie wojny boshin. Choć siły siogunatu miały przewagę liczebną, Yoshinobu porzucił armię w środku walki i zbiegł do Edo. Po raz pierwszy siły popierające cesarza wystawiły oficjalne proporce z symbolem cesarstwa. Były siogun poddał się dobrowolnej izolacji oraz uznał zwierzchnictwo cesarza. 11 kwietnia zamek Edo został przekazany armii cesarskiej.

Późniejsze życie[edytuj | edytuj kod]

Tokugawa Yoshinobu w podeszłym wieku

Yoshinobu został przeniesiony do prefektury Shizuoka, miejsca zbudowanego przez jego przodka, Ieyasu Tokugawa. Dożywał swoich dni w spokoju, rozwijając hobby takie jak malarstwo, fotografia czy łucznictwo. Niektóre ze zdjęć Yoshinobu zostały upublicznione przez jego prawnuka, Yoshitomo.

W 1902 roku cesarz Meiji pozwolił Yoshinobu na odbudowanie rodu Tokugawa, byłemu siogunowi została nadana ranga księcia (kōshaku), za jego lojalną służbę cesarstwu. Tokugawa Yoshinobu zmarł 21 listopada 1913 roku. Został pochowany na tokijskim cmentarzu Yanaka.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Takano, Tokugawa Yoshinobu, p. 257.

Źródła[edytuj | edytuj kod]

  • Beasley, William G. (1963). The modern history of Japan. (New York: Praeger).
  • Borton, Hugh (1955). Japan's Modern Century. (New York: The Ronald Press Company).
  • Griffis, William Elliot. (1915). The Mikado: Institution and Person. (Princeton: Princeton University Press).
  • Kobiyama Rokurō (2003). Matsudaira Katamori no shōgai. (Tokyo: Shin Jinbutsu Ōraisha).
  • Murray, David (1905). Japan. (New York: G.P. Putnam's Sons).
  • Sasaki Suguru (1977). Boshin sensō. (Tokyo: Chūōkōron-shinsha).
  • Sims, Richard L. (1998). French Policy Towards the Bakufu and Meiji Japan, 1854–95. (London: Routledge).
  • Takano Kiyoshi 高野澄 (1997). Tokugawa Yoshinobu: kindai Nihon no enshutsusha 德川慶喜 : 近代日本の演出者. (Tokyo: Nihon Hōsō Shuppan Kyōkai 日本放送出版協会).
  • Tokugawa Munefusa 徳川宗英 (2004). Tokugawa Yonhyaku-nen no naisho-banashi 徳川四百年の内緒話 Vol. 1. (Tokyo: Bungei-shunju).
  • Tokugawa Munefusa 徳川宗英 (2004). Tokugawa Yonhyaku-nen no naisho-banashi 徳川四百年の内緒話 Vol. 2: Raibaru tekishō hen. (Tokyo: Bungei-shunju).
  • Tokugawa Yoshitomo 徳川慶朝 (2003). Tokugawa Yoshinobu-ke ni Yōkoso: Wagaya ni tsutawaru aisubeki "Saigo no Shogun" no Yokogao 徳川慶喜家にようこそ わが家に伝わる愛すべき「最後の将軍」の横顔. (Tokyo: Bungei-shunju). ISBN 4-16-765680-9
  • Totman, Conrad (1980). The Collapse of the Tokugawa Bakufu, 1862–1868. (Honolulu: University of Hawai'i Press)
  • Treat, Payson J. (1921). Japan and the United States: 1853–1921. (New York: Houghton Mifflin Company).
  • Yamakawa Kenjirō (1933). Aizu Boshin Senshi. (Tokyo: Tokyo Daigaku Shuppankai).