Yossarian

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Yossarian (kapitan John Yossarian) – główny bohater powieści Paragraf 22 autorstwa Josepha Hellera, a także jej kontynuacji pt. Ostatni rozdział, czyli Paragraf 22 bis, pojawia się też w wyborze opowiadań pt. Paragraf 23. Bombardier 256. eskadry Korpusu Powietrznego Armii Stanów Zjednoczonych.

Głownym problemem Yossariana, przewijającym się przez cała powieść, był fakt, że, jak sam twierdził, wszyscy próbowali go zabić: albo bezpośrednio, atakując jego samolot, albo pośrednio, zmuszając go do latania. Życiowym mottem Yossariana było "żyć wiecznie albo umrzeć, próbując tego dokonać". Yossarian w trosce o ocalenie życia ubiegał się o zwolnienie z udziału w lotach bojowych. Zgodnie z tytułowym Paragrafem 22, zwolnienie takie było możliwe tylko w przypadku uznania lotnika przez lekarza wojskowego za chorego psychicznie. Chorym psychicznie był każdy lotnik, który wykonywał tak śmiertelnie niebezpieczne zadania, że tylko szaleniec mógłby się na to zdecydować. Niestety, by zostać zbadanym na okoliczność bycia aż tak "chorym", zainteresowany musiał osobiście wystąpić o przebadanie. Jednak taka prośba była uważana za przejaw zdrowia psychicznego, a zatem wykluczała uznanie lotnika za psychicznie chorego.

Tworząc postać Yossariana, Heller bazował na własnych doświadczeniach – w okresie II wojnej światowej służył jako bombardier na wyspie u wybrzeży Włoch i, tak jak Yossarian, stracił członków załogi, gdy jego samolot został zaatakowany w drodze do Awinionu.