ypsilon Andromedae
Współrzędne: 
01h36m47,80s; +41°24'20,00"
| ypsilon Andromedae | |
| υ Andromedae | |
| Dane obserwacyjne (J2000) | |
| Gwiazdozbiór | Andromeda |
| Rektascensja | 01h 36m 47,8s |
| Deklinacja | +41° 24' 20" |
| Odległość | 43,9 ± 0,4 ly (13,5 ± 0,1 pc) |
| Charakterystyka fizyczna | |
| Typ widmowy | F8V |
| Masa | 1,28 M☉ |
| Promień | 1,6 R☉ |
| Jasność obserwowana | +4,09m |
| Jasność absolutna | +3,44 ± 0,02m |
| Temperatura | 6100 K |
| Alternatywne oznaczenia | |
| 50 Andromedae, Gl 61, TYC 2822-2210-1, HR 458, HD 9826, PPM 44216, BD+40°332, FK5 1045, HIP 7513, SAO 37362, GC 1948, CCDM 01367+4125 |
|
Ypsilon Andromedae (υ And) – gwiazda o typie widmowym F8V, położona w gwiazdozbiorze Andromedy, w odległości ok. 44 lat świetlnych od Ziemi, o jasności obserwowanej 4,09m. Masę gwiazdy szacuje się na 1,28 masy Słońca, barwa tej gwiazdy jest żółtobiała, a temperatura na powierzchni wynosi ok. 6100 K. Gwiazda ta ma towarzysza, którym jest czerwony karzeł ypsilon Andromedae B o rozmiarach mniejszych niż Słońce.
Spis treści |
Układ planetarny [edytuj]
.jpg)
Do 1999 roku astronomowie zidentyfikowali trzy planety krążące wokół tej gwiazdy: ypsilon Andromedae b, c i d. Był to pierwszy odkryty układ złożony z kilku planet krążących wokół gwiazdy ciągu głównego innej niż Słońce. Długofalowy trend zmian prędkości radialnej wykazał też istnienie czwartej planety, ypsilon Andromedae e, o ponad dziesięcioletnim okresie obiegu[1][2]. Wszystkie te ciała są gazowymi olbrzymami; ypsilon Andromedae d krąży w obrębie ekosfery gwiazdy i jeżeli posiada dostatecznie masywne księżyce, aby posiadały atmosferę, to na ich powierzchni woda może istnieć w stanie ciekłym.
Obserwacje tego układu wskazują, że płaszczyzny orbit planet c i d są nachylone pod kątem 30° jedna do drugiej[3]. Nachylenie to może być skutkiem silnych oddziaływań grawitacyjnych lub nawet zderzeń pomiędzy ciałami w układzie, które mogły być wywołane przez grawitację masywnych planet lub czerwonego karła[4]. Dzięki określeniu nachylenia orbity do osi obserwacji, możliwe stało się wyznaczenie rzeczywistej masy planet c i d.
| Towarzysz |
Masa (MJ) |
Okres orbitalny (dni) |
Półoś wielka (j.a.) |
Ekscentryczność |
|---|---|---|---|---|
| b | >0,69 ± 0,03 | 4,617136 ± 0,000047 | 0,0595 ± 0,0034 | 0,013 ± 0,016 |
| c | 13,98+2,3−5,3[1] | 237,7 ± 0,2 | 0,861 | 0,24 |
| d | 10,25+0,73−3,27[1] | 1302,61 | 2,55 | 0,274 |
| e | >1,059 ± 0,028 | 3848,86 ± 0,74 | 5,2456 ± 0,00067 | 0,00536 ± 0,00044 |
Zobacz też [edytuj]
- lista gwiazd w gwiazdozbiorze Andromedy
- lista gwiazd posiadających planety
- lista najjaśniejszych gwiazd w poszczególnych gwiazdozbiorach
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Barbara E. McArthur, et al.. New observational constraints on the υ Andromedae system with data from the Hubble Space Telescope and Hobby-Eberly Telescope. „Astrophysical Journal”. 715 (2). [dostęp 1.12.2010].
- ↑ S. Curiel, et al.. A fourth planet orbiting υ Andromedae. „Astronomy & Astrophysics”. 525, 2.12.2010. [dostęp 2.12.2010].
- ↑ Gwałtowna przeszłość układu ypsilon Andromedae
- ↑ Rory Barnes. Origin and Dynamics of the Mutually Inclined Orbits of Upsilon Andromedae c and d. „Astrophysical Journal”. [dostęp 1.12.2010].
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Ypsilon Andromedae w bazie SIMBAD (ang.)
