Yuri

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Yuri (jap. 百合 dosł. "lilia"?) – gatunek mangi i anime przedstawiający związki lesbijskie. Na Zachodzie nazwa ta stosowana jest zamiennie z Girls Love[1].

Analogiczny do mang yaoi podział na shōjo-ai (tytuły skoncentrowane na romantycznym uczuciu) oraz yuri (skoncentrowane na seksualności) został wprowadzony przez amerykańskich fanów, przy czym nie ma zgodności co do przyporządkowania poszczególnych tytułów do danych kategorii[1]. Warto zwrócić uwagę, iż wiele klasycznych tytułów yuri zalicza się do pierwszej kategorii, zaś nieliczne, zwłaszcza powstałe w latach 90. i później, można zaliczyć do drugiej.

Pierwszym tytułem yuri była manga Shiroi Heya no Futari. Według użytkowników listy dyskusyjnej Yuriconu do ważniejszych pozycji należą: Rewolucjonistka Utena, Czarodziejka z Księżyca, Maria-sama Ga Miteru i Oniisama e[2]. Inne tytuły to na przykład Strawberry Panic!, Kashimashi: Girl Meets Girl oraz Love My Life.


W yuri występuje podział głównych bohaterów na role, które są wobec siebie komplementarne: otoko - yaku lub tachi - Odpowiednik określenia „butch”, czy „tomboyish” w kulturze lesbijskiej. Innymi słowy zazwyczaj dominująca partnerka w związku. Bohaterki takie są zwykle szczupłe, wysokie, mają krótkie włosy, są silne fizycznie i ubierają się po męsku. musume - yaku lub neko - terminowi temu odpowiada określenie „femme”. Stosuje się go w odniesieniu do bardziej pasywnej partnerki w relacji lesbijskiej.

Należy jednak nadmienić, że w obrębie yuri oba typy: to jest otoko-yaku i musume-yaku cechuje duża elastyczność. Nie mamy tu do czynienia ze sztywnymi ramami przypisującymi określonym bohaterkom stricte „męskie” i „kobiece” zachowania, lecz raczej z płynnym przechodzeniem między tymi rolami. Nawet sama obecność tych typów nie jest w omawianym gatunku wymagana. Możemy mieć do czynienia z sytuacja kiedy związek lesbijski połączy dwie „kobiece” postacie. Określenia Tachi i Neko występują w amerykańskim fandomie przy związkach dwóch "femme".

Nazewnictwo Yuri w USA[edytuj | edytuj kod]

Na Zachodzie na określenie mangi lub anime opowiadających o miłości między dwiema kobietami albo dziewczynami używany jest termin Shōjo-ai lub shoujo-ai (jap. 少女愛, dziewczęca miłość). Określenie to nie funkcjonuje w Japonii jako określanie gatunku. Termin shōjo-ai, na wzór shōnen-ai, wymyślili Amerykanie, a używa się go w stosunku do mang i anime, które koncentrują się jedynie na uczuciowym związku dwóch dziewcząt i ograniczają się co najwyżej do pocałunków, a nie przedstawiają – w przeciwieństwie do yuri – scen erotycznych. W Japonii zarówno lesbijska erotyka, jak i romanse nazywane są yuri. Główną grupą czytelników tego typu mang są młode dziewczęta.

Elementy shōjo-ai są bardzo popularne we wszystkich rodzajach mang i anime, przede wszystkim shōjo (równie popularne są tam wątki shōnen-ai). Pojawiają się one m.in. w Czarodziejce z Księżyca (relacje pomiędzy Michiru Kaiō i Haruką Tenō, czyli czarodziejkami z Neptuna i Urana), Rewolucjonistce Utenie, czy Wojowniczkach z Krainy Marzeń.

W Polsce ukazało się kilka produkcji zaliczanych do shōjo-ai – wydawnictwo Waneko opublikowało mangę Rewolucjonistka Utena, zaś Anime Virtual film pełnometrażowy na jej podstawie. Chociaż w polskiej telewizji wyemitowano kilka seriali, w których znajdują się motywy homoseksualne, m.in. Czarodziejkę z Księżyca, zostały one odpowiednio ocenzurowane, np. poprzez zmianę płci postaci w warstwie dialogowej czy ugrzecznienie dialogów, które w wersji oryginalnej wskazywały na seksualne relacje między bohaterami tej samej płci (zobacz: cenzura polskiej wersji Czarodziejki z Księżyca).

Yuri w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Do tej pory w Polsce ukazały się dwa anime yuri – serial Kapłanki przeklętych dni wydany przez Anime Gate oraz film Utena la fillette révolutionnaire the Movie wydany przez Anime Virtual. Wątki yuri znajdziemy ponadto także w emitowanej w Polsce serii anime Czarodziejka z Księżyca (związek Haruki Tenō i Michiru Kaiō) oraz w mangach Ghost in the Shell i Chirality wydanych przez JPF, Rewolucjonistce Utenie wydanej przez Waneko oraz Gunsmith Cats wydanej przez Egmont Polska.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Erica Friedman: What are Yuri and Shoujoai, anyway? (ang.). W: Yuri Anime and Manga – Yuricon and ALC Publishing [on-line]. [dostęp 14 lutego 2009].
  2. Erica Friedman: Yuri 101 (ang.). W: Yuri Anime and Manga – Yuricon and ALC Publishing [on-line]. [dostęp 14 lutego 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]