Złocieniec alpejski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Złocieniec alpejski
Chrysanthemum alpinum a1.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj złocieniec
Gatunek złocieniec alpejski
Nazwa systematyczna
Leucanthemopsis alpina (L.) Heywood[2]
Anales Inst. Bot. Cavanilles 32(2): 182. 1975
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Leucanthemopsis alpina a4.jpg

Złocieniec alpejski (Leucanthemopsis alpina (L.) Heywood) – gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych. W Polsce występuje podgatunek złocieniec alpejski tatrzański (Leucanthemopsis alpina subsp. tatrae (Vierh.) Holub.)[3] i naturalnie rośnie wyłącznie w Tatrach[4].

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

  • Synonimy nazwy naukowej[2]:
    • Chamaemelum alpinum (L.) E.H.L.Krause,
    • Chrysanthemum alpinum L.,
    • Leucanthemum alpinum Lam.
    • Leucanthemum alpinum var. cuneifolium Murr
    • Pyrethrum alpinum (L.) Schrank,
    • Pyrethrum alpinum subsp. cuneifolium (Murr) Tzvelev
    • Tanacetum alpinum (L.) Sch.Bip.
  • Takson znany jest pod kilkoma nazwami polskimi: złocieniec alpejski, wrotycz alpejski, złocień alpejski. Według Krytycznej listy roślin naczyniowych Polski prawidłowa jest ta pierwsza nazwa[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Tworzy luźne kępki złożone z liści tworzących przyziemną rozetkę oraz pojedynczych łodyg kwiatowych.
Łodyga 
Wzniesione, walcowate i nierozgałęziające się łodygi o wysokości 5-15 cm. Są delikatnie omszone. Łodygi kwiatowe są bardzo słabo ulistnione, jedynie w dolnej części wyrastają na nich drobne listki.
Liście
Liście odziomkowe pierzasto-sieczne lub pierzasto-klapowane, o blaszce zbiegającej w ogonek. Są obustronnie owłosione, lub tylko na spodniej stronie.
Kwiaty
Na szczycie łodygi kwiatowej wyrasta jeden tylko koszyczek, swoim wyglądem niemal do złudzenia przypominający koszyczek stokrotki pospolitej. Ma średnicę 2-3,5 cm, a łuski jego okrywy są szeroko czarnobrunatno obrzeżone. Dno koszyczka jest prawie płaskie. Obrzeżenie koszyczka stanowi pojedynczy rząd kwiatów języczkowych o białych płatkach korony. Kielich w postaci błoniastego rąbka. Mają one 2-3 razy większą długość od szerokości. Przed rozkwitnięciem koszyczki są zwieszone, w czasie kwitnięcia łodyżka kwiatowa wyprostowuje się.
Owoc
Niełupki z 5 cienkimi żeberkami. Mają długość ok. 3 mm i posiadają błoniasty rąbek (pochodzący z kielicha).

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rozwój
Bylina. Kwitnie od lipca do sierpnia, jest owadopylna lub samopylna. Nasiona rozsiewane są przez wiatr.
Siedlisko
Prawdziwie wysokogórska roślina. Występuje od piętra kosówki aż po najwyższe szczyty Tatr (Gerlach 2655 m n.p.m.), głównie na granitowym podłożu.
Fitosocjologia
Gatunek charakterystyczny dla rzędu (O.) Salicetalia herbaceae[5].
Information icon.svg Zobacz też: Rośliny tatrzańskie.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. 2,0 2,1 The Plant List Leucanthemopsis alpina. [dostęp 2011-06-18].
  3. 3,0 3,1 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 2003. ISBN 83-7073-385-9.
  5. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.