Złoczyńca
Złoczyńca w literaturze – negatywna postać będąca uosobieniem zła (czyniąca zło). Złoczyńcy stają na drodze bohaterów, którzy zmuszeni są podjąć z nimi walkę.
To w całości zła i podła natura złoczyńcy odróżnia go od antagonisty oraz antybohatera.
Złoczyńca w całości swoich działań dąży do osiągnięcia władzy, potęgi, pieniędzy, najczęściej nie zważając na koszty, potrzebne poświęcenie i skutki swoich działań. Często celem działań złoczyńcy jest kreacja zła w czystej formie: krzywdzenie, zadawanie bólu, szerzenie nienawiści.
Wyraz złoczyńca jest w pewnym sensie rzeczownikiem odczasownikowym od frazy czynić zło.
Stereotypy [edytuj]
Stereotypowy złoczyńca w opozycji do doskonałego bohatera bardzo często posiada odrzucające cechy wyglądu zewnętrznego, takie jak np. zdeformowane ciało, które może reprezentować również jego zdeformowaną mentalność.
W filmach bardzo często nieodłącznym elementem złoczyńcy jest śmiech, który jednocześnie reprezentuje szalone usposobienie jak i złą naturę.
- Antybohater jest niekoniecznie złoczyńcą, ma tylko trochę jego cech, walczy po stronie bohatera, ale ma często ukryte samolubne lub mroczne zamiary, przykładem może być Shadow the Hedgehog, Venom z serii komiksów Spider-Mana, czy Butch Cassidy i Sundance Kid. Jest czasem główną postacią, ale stanowi trochę kontrast dla bohatera. Zwykle jest w literaturze bądź filmie neutralną postacią.
- Antyzłoczyńca stanowi nawiązanie do antybohatera i jego odwrotność, pomaga złoczyńcom, ale ma na swój sposób szlachetne zamiary. Jest postacią bardziej heroiczną niż antybohater, ma swój honor. Zwykle jest w literaturze bądź filmie neutralną postacią.
- Arcywróg to odwieczny przeciwnik i wróg bohatera.
- Bestia pełni funkcję czarnego charakteru będącego dzikim zwierzęciem lub potworem, np. kosmita z filmu Obcy - ósmy pasażer Nostromo, rekin z filmu Szczęki, Godzilla, jej rywal King Kong czy ich wróg Mothra.
- Femme fatale jest kobiecym, zazwyczaj czarnym charakterem, którego uroda i zdolność uwodzenia są jej najsilniejszą bronią, przez którą bohaterowie płci męskiej wpadają w pułapki bądź kłopoty.
- Mroczny Władca stanowi prawie niemożliwego do pokonania złoczyńcę, którego marzeniem jest panowanie nad całym krajem, światem, galaktyką lub wszechświatem, w którym jego złe idee byłyby prawem. Poza jego żądzą panowania, charakteryzuje go posłuszna mu liczna i potężna armia gotowa na każdy jego rozkaz. Przykładami są Palpatine z sagi Gwiezdne Wojny, Sauron z Władcy Pierścieni oraz Lord Voldemort z serii książek Harry Potter.
- Psychopata to podstępna postać krzywdząca, a nawet zabijająca przypadkowe bądź celowe osoby z powodu swoich zaburzeń psychicznych, np. Hannibal Lecter, czy większość przestępców z serii komiksów Batman.
- Szalony naukowiec jest bardzo często przedstawiany jako złoczyńca. Jest to postać, której pogląd na otaczający ją świat jest zniszczony przez maniakalne podejście do nauki i która pracuje nad stworzeniem wynalazku albo odkryciem sposobu na uzyskanie władzy lub pokonanie bohatera. Typowym zakończeniem fabuły jest obrócenie się wynalazku wobec samego naukowca albo poprzez błąd w jego zamyśle lub przez wykorzystanie wynalazku przez bohatera. Przykładami szalonych naukowców są Dr Evil, Dr Frankenstein, Dr Eggman czy Dr Doom.
- Zły bliźniak stanowi postać identyczną lub uderzająco podobną do bohatera. Ich zdolności są do siebie zbliżone, ale jak sama nazwa wskazuje, jest to złoczyńca. Przykładem złego bliźniaka jest Liquid Snake z serii gier Metal Gear.
