Złoty Świt (Grecja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Złoty Świt
Skrót ΧΑ
Lider Nikolaos Michaloliakos
Data założenia 1 listopada 1993
Adres siedziby Ateny
Deklarowana
ideologia polityczna
nacjonalizm
Deklarowane
poglądy gospodarcze
korporacjonizm
Liczba członków brak danych
Członkostwo
międzynarodowe
Europejski Front Narodowy
Młodzieżówka Front Młodzieży
Obecni posłowie 18
Obecni senatorowie 0
Obecni eurodeputowani 0
www.xryshaygh.com

Złoty Świt[1] (gr. Χρυσή Αυγή [xriˈsi avˈʝi], Chrisi Awgi) – grecka skrajnie prawicowa partia i organizacja nacjonalistyczna kierowana przez Nikolaosa Michaloliakosa, zarejestrowana jako partia polityczna w 1993 roku. Symbolem partii jest meander.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Złoty Świt został założony przez Nikolaosa Michaloliakosa (matematyka i byłego komandosa). W 1980 roku Michaloliakos rozpoczął wydawanie nacjonalistycznego czasopisma pod tytułem „Złoty Świt”. W styczniu 1985 roku powstał nieoficjalny „Ruch Ludowy – Złoty Świt”. 1 listopada 1993 roku organizacja została zarejestrowana jako partia polityczna[2]. Partia uczestniczyła w demonstracjach antymacedońskich w 1993[3]. Kilku członków Złotego Świtu uczestniczyło po stronie serbskiej w wojnie w Bośni[4]. W 1994 Złoty Świt wziął udział w wyborach do Parlamentu Europejskiego, zdobywając 7264 głosy (0,11%)[5]. W wyborach parlamentarnych w 1996 roku Złoty Świt otrzymał 4487 głosów (0,07%). W 1997 roku partia zorganizowała pierwszą demonstrację w rocznicę śmierci greckich lotników w konflikcie o wyspy Imia. W 2005 roku Złoty Świt został współzałożycielem „Sojuszu Patriotycznego” – koalicji greckich partii nacjonalistycznych. W 2007 partia wznowiła samodzielną działalność.

W wyborach parlamentarnych, w maju 2012 partia uzyskała 21 miejsc na 300 w jednoizbowym parlamencie, najlepszy wynik wyborczy osiągając w tych obwodach wyborczych, w których mieszczą się koszary policyjnych sił szybkiego reagowania i specjalnych[6] (6,97% poparcia). Praktycznie partia powtórzyła ten wynik w kolejnych wyborach w czerwcu tego roku (6,92% poparcia i 18 mandatów).

Ideologia[edytuj | edytuj kod]

Złoty Świt określa się jako ruch narodowo-rewolucyjny. Partia za ideał państwa uważa starożytną Spartę. W sprawach ekonomicznych Złoty Świt występuje przeciwko komunizmowi i kapitalizmowi, opowiadając się za Trzecią Drogą. Partia postuluje całkowite powstrzymanie napływu imigrantów do Grecji i niezwłoczne usunięcie ponad 90% spośród już obecnych[7]. Początkowo Złoty Świt odwoływał się do starożytnych wierzeń greckich, obecnie partia akceptuje prawosławie jako „narodową religię” Greków[8].

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Nie przebierając w słowach i pogróżkach, partia atakuje „zdrajców Grecji”, co ma mieć związek z niewłaściwą polityką gospodarczą, zagraniczną i przestępstwami gospodarczymi. Politycznie i przemocą fizyczną występuje przeciw imigrantom – zorganizowaną przemoc dotychczas kierowano głównie przeciw przybyszom niebiałej rasy. Organizuje demonstracje upamiętniające wydarzenia z historii Grecji. W szczególności, od 1996, 31 stycznia partia organizuje demonstrację w rocznicę śmierci greckich żołnierzy w konflikcie granicznym z Turcją, o wyspy Imia przyznane Grecji Traktatem w Lozannie, obecnie odrzuconym, w części morskiej, przez Turcję[9]. Wydaje dwutygodnik „Złoty Świt”, kwartalnik o tej samej nazwie i emituje internetowy program radiowy. Propaguje w nich m.in. hasła „Tylko dla Greków”[10].

W niebezpiecznych częściach miast mieszkańcy, którzy boją się wyjść z domu z powodu dużej aktywności przestępców, mogą zadzwonić po członków Złotego Świtu, którzy przyjdą ich eskortować. Ci zbierają również odzież i żywność, którą potem rozdają ubogim Grekom[11].

Partia aktywnie współpracuje z polskim Narodowym Odrodzeniem Polski, rumuńską Noua Dreapta, włoską Nową Siłą i niemiecką NPD.

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Partia reprezentuje poglądy neofaszystowskie. Członkowie organizacji oskarżani są także o udział w licznych starciach z grupami lewicowymi i pogromy dokonywane na imigrantach. Lider partii Nikolaos Michaloliakos był więziony w latach 80. za nielegalne posiadanie broni i materiałów wybuchowych[12].

W ostatniej minucie przygotowań do konferencji prasowej, w wieczór wyborów 6 maja 2012, członkowie ruchu wymusili na dziennikarzach powstanie z miejsc, na moment wejścia przewodniczącego partii. Uczynili to słowami: „Wszyscy powstać! Będzie mówić Wódz!” Przewodniczący partii powtórzył następnie, że przedstawiciele prasy winni przywyknąć do powstawania z miejsc na jego powitanie. Środowisko dziennikarskie wydało oświadczenie wskazujące na zastraszanie dziennikarzy przez kierownictwo i konkretnych członków partii Złoty Świt[13][14]. Okoliczności i dokumentację video publikowały kanały TV[15]. Ilias Kasidiaris, rzecznik prasowy partii Złoty Świt, od maja 2012 także jej poseł, wyjaśnił tę sytuację następująco: Powstań... tak, to jest konkretny wojskowy rozkaz, a dziennikarze muszą nauczyć się posłuszeństwa. Poinformował, że wyniki wyborów sfałszowano, by ukryć bardzo wysokie poparcie dla jego partii[16]. W innym wywiadzie Kasidiaris wyjaśnił: W przyszłości będziemy wymagać, by dziennikarze wykonywali także pady i skłony, jak w wojsku[17]. Na stronie internetowej partii pisemnie grożono śmiercią dziennikarce, uprzednio publikującej nieprzychylny tej partii artykuł, o ogólnokrajowym dzienniku[18][19]. W wywiadzie, udzielonym telewizji Alfa 9 maja 2012[20], rzecznik prasowy partii, wraz innym posłem zaprzeczają, by ich poglądy były nazistowskie czy faszystowskie. Rzecznik zaprzecza, by osoby z nożami, uchwycone kamerami w trakcie pogromów kolorowej ludności Aten, należały do ich organizacji. Podkreślają swój grecki patriotyzm i nacjonalizm. Podają, iż etycznie utożsamiają swą obecną rolę z walką bojowników greckiego ruchu oporu, z okresu II Wojny światowej. Podkreślają problem wielomilionowej, nielegalnej imigracji, „osób nigdy nie zaproszonych”, z których część dokonuje następnie legalizacji pobytu, reszta na taką okazję cierpliwie czeka. Żądają ochrony granic państwa przy pomocy wojskowych sił specjalnych, a nie tylko straży granicznej oraz założenia gęstych pól minowych, przeciw nielegalnym imigrantom.

Rzecznik prasowy partii wiązany jest z dokonanym przez 5 osób zasztyletowaniem wykładowcy akademickiego; przed mającą odbyć się rozprawą chroni go teraz immunitet poselski[21]. Grecka i zagraniczna prasa publikuje informacje o Stylianosie Wlamakisie, zamieszczającym na portalu Facebook swe uśmiechnięte fotografie z terenu KL Dachau. Uśmiechnięty także przy piecu krematoryjnym, z komentarzem do zdjęcia: „Ten piec piekł dobry chleb”. Wlamakis kandydował w wyborach parlamentarnych, z listy partii Złoty Świt, na Krecie[22][23].

Jeden z nowych posłów tej partii, Georgios Germenis, przychylnie wyrażał się o praktykowanym w starożytnej Sparcie zrzucaniu ze skały niemowląt[24], a przewodniczący partii wielokrotnie informował, że gdy „Złoty Świt” dojdzie do władzy, nie będzie okazywać litości[25].

Na początku czerwca 2012, dwóch nowo wybranych posłów Złotego Świtu został zatrzymanych przez policję pod zarzutem udziału w pobiciu imigranta z Pakistanu, z zarzutem udziału w napadzie zatrzymano też córkę lidera partii Nikolaosa Michaloliakosa[26].

W odwecie 1 listopada 2013 w Iraklionie zorganizowano zamach na dwóch członków Złotego Świtu[27].

Aresztowania działaczy i niezrealizowany projekt delegalizacji „Złotego Świtu”[edytuj | edytuj kod]

21 września 2013, lewicowy raper i działacz związkowy Pawlos Fyssas został zamordowany w zorganizowanej akcji około 30 członków Złotego Świtu i w obecności licznych postronnych świadków[28]. Prowadzone śledztwo potwierdziło stały kontakt grupy sprawców, w tym samego mordercy, z kilkoma członkami najwyższego kierownictwa partii, w tym z jej przywódcą, w godzinach bezpośrednio poprzedzających mord.

W dniach po przestępstwie i przy fali powszechnego wzburzenia przeciw „Złotemu Świtowi” przeprowadzono rozległe czystki w strukturach siłowych Grecji, w formie zawieszenia w obowiązkach osób znanych z sympatii wobec faszystów, jeśli uprzednio nie nastąpiła rezygnacja ze stanowiska, na wniosek zainteresowanego. 27 września taką rezygnację złożył m.in. szef greckiego kontrwywiadu. 28 września 2013 rano, z polecenia Sądu Najwyższego aresztowano 19 osób ścisłego kierownictwa partii, w tym przewodniczącego Nikolaosa Michaloliakosa i trwały poszukiwania kolejnych. Stało się tak w wyniku połączenia ponad 30 trwających już poprzednich śledztw i pod zarzutem organizacji lub osobistego dokonywania 900 ciężkich pobić i zranień, w tym 5 morderstw, z zarzutem tworzenia rozległej, kryminalnej organizacji przestępczej o strukturze typu wojskowego, jednocześnie zajmującej się klasycznymi działaniami gangsterskimi, w szczególności wymuszeniami haraczy. Po przeprowadzonych rewizjach, w tym w biurach partii w parlamencie, osobom z kierownictwa postawiono też zarzuty nielegalnego posiadania broni. Po złożeniu przez poszkodowanych nowych setek zawiadomień o przestępstwie, do zarzutów dołączono serię zastraszeń (przykład gróźb „poderżnięcia gardła”), nawet wobec posłów Parlamentu Grecji[29]. W myśl Artykułu 187 greckiego Kodeksu Karnego, zatrzymanym grożą kary od 10 lat więzienia do dożywocia[30].

Mimo blokady, redukującej do prawnego minimum dostęp partii do mediów, przy rosnącej popularności faszystów i po ich sukcesie w eurowyborach[31] – delegalizacja partii nie wydaje się już rozważaną opcją. Z więzień zwalniani są kolejni działacze, wróciła praktyka publicznych rękoczynów wobec niepożądanych przez partię dziennikarzy – przy bierności obecnych obok funkcjonariuszy policji[32] – a przewodniczącemu Partii więzienie zamieniono na areszt domowy[33]

Nazwa partii[edytuj | edytuj kod]

W oryginalnej greckiej nazwie nie występują zdrobnienie i anachronizm. Tym samym, spotykana w Polsce nazwa „Złota Jutrzenka” nie odpowiada semantyce oryginału.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Nie stworzyli rządu, w parlamencie partia neonazistowska. „Szok i wstyd”. Co dalej z Grecją? tokfm.pl.
  2. Το κλούβιο «αβγό του φι διού» (The rotten „egg of the snake”) „To Vima” 11/9/2005.
  3. Eleftherotypia, 27/9/1998.
  4. Michas, Takis; Unholy Alliance, Texas A&M University Press: Eastern European Studies (College Station, Tex.) s. 22.
  5. Χρυσή Αυγή: Η Άρια φυλή της Ελλάδας.
  6. Informacja Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, przytoczona przez agencję informacyjną Newsbeast.gr, 11 maja 2012 – w obwodach wyborczych, w których głosowały jednostki policyjne i specjalne „Złoty Świt” uzyskiwał od 12,4 do 23,6% wszystkich oddanych głosów.
  7. Wywiad przewodniczącego N.Michaloliakosa, udzielony telewizji publicznej NET, 6 czerwca 2012.
  8. Η Νεα Ακροδεξια.
  9. W starciu o wysepki Imia poległa załoga greckiego śmigłowca, prawdopodobnie zestrzelona z bardzo małej odległości, przez zajmujące zachodnią z wysp tureckie komando. Grecy nie zareagowali dalej militarnie, choć w basenie Morza Egejskiego posiadali w tamtych dniach bardzo dużą przewagę wojskową. Okoliczność, która w miarę ujawniania danych, stała się przedmiotem ostrej krytyki nie tylko ze strony „Złotego Świtu”. Link do analitycznego programu SkaiTV, zawierającego wypowiedzi uczestników wydarzeń i opinie analityków wojskowych [1].
  10. Radio Antepithesh.
  11. Skrajnie prawicowa Złota Jutrzenka niespodzianką wyborów w Grecji?, Wiadomości z kraju i ze świata, „Gazeta Prawna”.
  12. Γράφει ο IΟΣ, „Eleftherotypia” 07/02/1998.
  13. serwis informacyjny newsbeast, 07 Maja 2012, 14:49.
  14. Oświadczenie Stowarzyszenia Wydawców Ateńskiej Prasy, z dnia 8 maja 2012, przytaczające próby zastraszania konkretnych osób, grożenie śmiercią, grożenie przez kierownictwo Złotego Świtu całemu środowisku strona stowarzyszenia, zawierająca oświadczenie Informacja na stronie internetowej ogólnokrajowego kanału SkaiTV.
  15. Przykład wiadomości Skai TV, wyd. z 8 maja 2012, 21:00, scenę wydawania rozkazu powstania na wejście „wodza” odtworzono kilkakrotnie, jako tło do przytaczanych komentarzy, mediów greckich i światowych, poczynając od 40 sekundy w migawce „Złoty Świt grozi demokracji”. (archiwum SkaiTV, Grecja).
  16. Nagranie wideo z tego wywiadu, prezentowane przez ogólnokrajowy kanał TV Alfa, 8 maja 2012.
  17. Cytat za internetową agencją informacyjną Newsbeast.gr.
  18. euractiv.com – „Neo-Nazi Greek party threatens journalist” – w opublikowanym na stronie internetowej „Złotego Świtu” artykule, stanowiącym odpowiedź na nieprzychylny artykuł w „Kathimerini”, użyto powiedzenia „Kommt Zeit, kommt Rat, kommt Attentat!”, oznaczającego ostrzeżenie przed śmiercią. Zastraszana Xena Kunalaki jest Greczynką, wychowaną w RFN.
  19. Newsbeast.gr – Η Χρυσή Αυγή απείλησε δημοσιογράφο στα γερμανικά – grożenie dziennikarce śmiercią, fragment greckiego serwisu wiadomości.
  20. Nagranie wywiad z 9 maja 2012 21:00 dla kanału TV Alfa [2], na stronie agencji Newsbeast.gr.
  21. Według informacji tegoż wydania „The Independent”, z materiałów śledztwa wynika użycie w przestępstwie samochodu oskarżonego.
  22. Przykład artykuł w NewsIt.gr z dn. 08.05.2012 19:35.
  23. Artykuł w internetowym wydaniu internetowego wydania „The Independent” z 8 maja 2012.
  24. Informacja z internetowego wydania „The Independent” z 8 maja 2012.
  25. Informację tę potwierdza m.in. wydanie „The Independent” z 8 maja 2012.
  26. Grecja: Posłowie skrajnej prawicy aresztowani.
  27. Two Golden Dawn members killed in drive-by shooting outside Athens office. , 02-11-2013. [dostęp 2 November 2013]. 
  28. Perspektywa delegalizacji Złotego Świtu po zuchwalym zamordowaniu rapera.
  29. Informacja w greckich mediach, z chwili, gdy liczba zatrzymanych wynosiła już 19 osób i ogłaszano dalsze nakazy.
  30. Informacje o grożących wyrokach zdaniem głównych greckich serwerów prasowych.
  31. Porównaj: wynik drugiej tury wyborów, na stronie MSW. W pierwszej, preselekcyjnej turze, kandydaci faszystowscy otrzymali jeszcze wyraźnie więcej głosów, co jednak nie jest wyświetlane teraz przez MSW
  32. Porównaj: Relacja prezesa stowarzyszenia dziennikarzy, składającego zawiadomienie o przestępstwie
  33. Porównaj: informacje w mediach

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Złoty Świt – strona oficjalna
  • Złoty Świt – Front Młodzieży
  • Artykuł w ogólnokrajowym dzienniku „To Wima”, ustami samych członków organizacji, opisujący przemoc, panującą także wewnątrz organizacji [3], cytowany, jako znaczący, także przez główne, on-line wydania greckich wiadomości (przykład Newsbeast)
  • Wypowiedź Nikolaosa Michaloliakosa, przewodniczącego partii Złoty Świt, w głównym kanale informacyjnym NET, greckiej telewizji publicznej ERT, 29 kwietnia 2012, czyli na 6 dni przed wyborami parlamentarnymi, wyjaśniająca, że „tak zwana Republika”, to „ideologiczny i polityczny terror” oraz „bankructwa, nielegalna imigracja i skandale”. Złoty Świt proponuje społeczeństwu ustrój wolny od tych wad. ‘Republika’ i ‘demokracja’ to w języku greckim to samo słowo, nie wiadomo więc precyzyjnie co przewodniczący ma na myśli – tylko Grecję, jako państwo, czy też formę ustrojową w ogólności.