Zilog Z80

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Z80)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Klon mikroprocesora Z80 firmy NEC na płycie ZX Spectrum
Klon Z80A firmy SHARP
Oryginalny Z80 firmy Zilog
Schemat wyprowadzeń Z80: A0÷A15 – jednokierunkowa trójstanowa 16-bitowa szyna adresowa służąca do adresowania zarówno pamięci, jak i portów wejścia/wyjścia, D0÷D7 – dwukierunkowa, trójstanowa 8-bitowa szyna danych pozostałe wyprowadzenia to sygnały sterujące pracą Z80
Radziecki T34BM1, klon procesora Z80
Oryginalny Zilog Z80A w 40-pinowej obudowie DIP
Zilog Z80 A.
44 pinowy procesor Z80 w obudowie LQFP
Architektura Z80

Zilog Z80mikroprocesor opracowany w firmie ZiLOG.

Mikroprocesor Z80 powstał na fali entuzjazmu wywołanego przez mikroprocesor Intel 8080. Wtedy to grupa pracowników Intela odeszła od firmy, by założyć własne przedsiębiorstwo o nazwie ZiLOG. W nowej firmie opracowano projekt mikroprocesora opartego na Intel 8080. Nowy układ o nazwie Z80 wszedł do sprzedaży w lipcu 1976 roku i natychmiast szturmem zdobył rynek.

Niemałą zasługę w zyskaniu popularności odegrała w Z80 zgodność programowa z 8080 – systemy oparte na Z80 bez większych problemów mogły korzystać z bogatej, istniejącej już, bazy oprogramowania (w tym systemu operacyjnego CP/M).

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

  • 8-bitowa magistrala danych;
  • 16-bitowa magistrala adresowa – możliwość zaadresowania 64kB pamięci RAM i obszaru 64kB przestrzeni in/out (większość rozkazów operuje na przestrzeni pamięci, stąd też pobierany jest kod i na ten obszar wskazują rejestry adresowe (w tym PC i ukryty WR), przestrzeń in/out można porównać do pamięci RAM w procesorach RISC – dozwolone są najprostsze operacje zapisu/odczytu); wybór pomiędzy RAM a przestrzenią wejścia/wyjścia dokonywany był poprzez jedną z linii sterujących procesora, jego ignorowanie powodowałoby, że przestrzeń pamięci byłaby tożsama z przestrzenią portów i/o;
  • zasilanie i poziomy logiczne zgodne ze standardem TTL (za wyłączeniem zegara taktującego): zero reprezentowane napięciem w przedziale 0-0,8 V, jedynka – 2-5 V;
  • dodatkowe rozkazy umożliwiały użycie nowych technik adresowania pamięci oraz przerzucania obszarów pamięci;
  • wszystkie sygnały sterujące i obie magistrale dostępne wprost (bez multipleksowania);
  • obudowa typu DIL 40;
  • wbudowany układ odświeżania pamięci dynamicznej;
  • 158 rozkazów, w tym 78 zgodnych z Intel 8080 (zachowana pełna wsteczna kompatybilność z 8080);
  • bardzo duży jak dla procesora 8-bitowego zestaw rejestrów wewnętrznych ogólnego przeznaczenia wraz z zestawem alternatywnych rejestrów (np. dla wygodnej obsługi przerwań) i rejestrami indeksowymi (np. dla wygodnej implementacji tablic) – A, F, A', F', B, C, D, E, H, L, B', C', D', E', H', L', IX, IY, SP, PC, WZ, IR;
  • zestaw rozkazów operujących na 16-bitowych danych (rejestry można było „sklejać” parami);
  • zegar (w zależności od wersji) do 8 MHz, podstawowy cykl rozkazowy 4 takty (teoretycznie zatem do 2 MIPS).

Dodatkową zaletą użycia Z80 była możliwość skorzystania z dobrze zaprojektowanych zewnętrznych układów ściśle współpracujących z jednostką centralną:

  • Z80 PIO – programowalny układ wejścia/wyjścia zawierający dwa 8-bitowe, niezależne, dwukierunkowe porty równoległe z priorytetową obsługą przerwań;
  • Z80 SIO – układ zawierający dwa niezależne porty szeregowe z priorytetową obsługą przerwań;
  • Z80 CTC – układ czasowy – zawierający dwa bloki, z których każdy może pracować jako licznik lub zegar z priorytetową obsługą przerwań;
  • Z80 DMA – układ zarządzający transmisją danych między urządzeniami wejścia/wyjścia a pamięcią;
  • Z80 DART – zubożona (i tańsza) wersja Z80 SIO;
  • Z80 COMBO – układ peryferyjny zawierający: pamięć RAM (256B), dwa układy czasowe, dwa porty szeregowe i układ kontroli przerwań.

Komputery używające procesora Z80[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]