Załogowa wyprawa na Marsa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Artystyczna wizja bazy marsjańskiej

Załogowa wyprawa na Marsa – element programu eksploracji planety Mars, polegający na wysłaniu na nią ludzi w celu lepszego jej zbadania. Wyjątkowość tej misji będzie polegać na tym, iż Mars jest odległy od Ziemi od 55 do nawet 400 milionów kilometrów[1].

Tło wyprawy[edytuj | edytuj kod]

Wielu ludzi uważa, że następnym logicznym krokiem po zbadaniu Księżyca jest załogowa wyprawa na Marsa. Zwolennicy takiej wyprawy twierdzą, że człowiek mógłby wykonać znacznie więcej zadań niż zdalnie sterowane roboty.

Z powodu dużej odległości między Ziemią a Marsem, misja taka będzie bardziej ryzykowna i kosztowna od odbywających się pod koniec lat 60. misji na Księżyc. Konieczne jest przygotowanie zapasów i paliwa na 2-3-letnią misję. Inne problemy to szkodliwe dla człowieka promieniowanie słoneczne i niekorzystne efekty długotrwałego przebywania załogi w odosobnieniu.

Pomimo związanego z misją ryzyka jej realizacja jest w dalszej przyszłości (po roku 2030) możliwa i osiągnięcie celu wydaje się być kwestią czasu.

Istniejące plany[edytuj | edytuj kod]

Obecnie wiele państw ma w swoich planach ekspedycję na Czerwoną Planetę.

W styczniu 2004 prezydent Stanów Zjednoczonych George W. Bush ogłosił inicjatywę eksploracji kosmosu przez człowieka. Zakłada ona ponowne wysłanie ludzi na Księżyc i sugeruje możliwość w dalszej przyszłości wysłania człowieka na Marsa[2]. W kwietniu 2010 roku prezydent Barack Obama w przemówieniu nakreślił nową wizję eksploracji kosmosu, w której rezygnuje się z lotu na Księżyc na rzecz lotu na planetoidę, na orbitę Marsa i wreszcie na Czerwoną Planetę[3].

W roku 2010 rozpoczął się w Rosji projekt MARS-500 polegający na symulacji na Ziemi warunków długotrwałej izolacji i pracy załogi. Wybranych zostało sześciu ochotników, którzy spędzili w odosobnieniu 520 dni[4].

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) planuje wysłać człowieka na Marsa ok. 2030 roku w ramach programu Aurora. Poprzedzi je powrót człowieka na Księżyc ok. 2020 r.[5]

Na pokładzie pojazdu bezzałogowej misji Mars Science Laboratory zostało umieszczone urządzenie mierzące poziom radiacji na powierzchni planety. Jest to pierwsze konkretne badanie związane z przygotowaniami do załogowej wyprawy na Marsa.

Historia proponowanych projektów[edytuj | edytuj kod]

Das Marsprojekt - pierwszy projekt autorstwa Wernera von Brauna z 1952 roku; 70-osobowa załoga na pokładzie 10 olbrzymich statków odbywa trwającą w sumie 3 lata podróż na Marsa [7]

MPK - pierwszy sowiecki projekt z lat 1956-1957 [8]

Mars Expedition - modyfikacja projektu von Brauna z 1952 roku powstała w roku 1956; dwa statki zabierają 12 osób, zaś masa tych statków zmniejszona została o połowę [9]

Raport 90 dniowy - raport wykonany z inicjatywy nowej polityki G. Busha; zakładał budowę całej orbitalnej infrastruktury i spotkał się z dezaprobatą kongresu USA ze względu na gigantyczne koszty przedsięwzięcia [10]

Mars Direct - projekt R. Zubrina i D. Bakera opisany w książce "The Case For Mars" (Czas Marsa); innowacyjnym pomysłem było wykorzystanie instalacji do produkcji paliwa na powrót z marsjańskich zasobów

Mars Semi-Direct - zmodyfikowana przez NASA wersja projektu Mars Direct [11]

Design Reference Mission - kolejne wersje stworzone przez NASA na bazie projektu Mars Direct pod koniec lat 90., oznaczane skrótem DRM; powstały 3 wersje oznaczane symbolami 1.0 (1994 rok) [12], 3.0 (1997) [13] oraz 4.0 (1998) [14] [15].

Mars Semi-Direct[edytuj | edytuj kod]

Projekt zakłada wysłanie w pierwszej kolejności pojazdu powrotnego (Earth Return Vehicle, ERV) oraz orbitera. ERV wyląduje w przygotowanym miejscu na Marsie i zacznie produkcję paliwa z substancji dostępnych na powierzchni. Po kilku miesiącach zostanie wystrzelony właściwy statek z załogą i drugi ERV z orbiterem, dla następnych ekspedycji. Lądownik wyląduje w pobliżu pierwszego ERV, a załoga przeprowadzi badania i położy podwaliny pod budowę przyszłej bazy. Po pewnym czasie drugi ERV powinien również wylądować w pobliżu bazy. Podczas drogi powrotnej pierwszy ERV połączy się na orbicie z orbiterem i rozpocznie lot na Ziemię. W odpowiednich odstępach czasu wysyłane będą kolejne lądowniki, które zostaną połączone przez astronautów w kompleks mieszkaniowy i produkcyjny.

Design Reference Architecture 5.0[edytuj | edytuj kod]

W 2007 roku NASA wyjawiła pewne szczegóły aktualnie opracowywanej załogowej misji na Marsa. Proponuje się użycie 6 rakiet Ares V oraz jednej rakiety Ares I. Plan wygląda następująco: Pierwsza rakieta leci z Habitatem (moduł mieszkalny), druga rakieta leci z modułem EDS i paliwem na wysłanie tej pierwszej do Marsa. Obie rakiety łączą się na niskiej orbicie okołoziemskiej (LEO). Trzecia rakieta leci z lądownikiem, który służy jedynie na przemieszczenie się załogi z orbity okołomarsjańskiej na powierzchnię planety i z powrotem. Czwarta rakieta ma moduł EDS i paliwo na wysłanie tej trzeciej na orbitę okołomarsjańską. Potem następuje 26 miesięcy przerwy. Następnie leci piąta rakieta ze statkiem transferowym (MTV - Mars Transfer Vehicle) i szósta rakieta z modułem EDS i paliwem na wysłanie tej piątej na Marsa. W końcu leci siódma ostatnia rakieta z załogą: Ares I. Łączą się na orbicie LEO i lecą około 200 dni w stronę Czerwonej planety. Na orbicie okołomarsjańskiej załoga przesiada się do lądownika, który tam od miesięcy czekał i pozostawia na orbicie MTV lądując w pobliżu Habitatu. Załoga pozostaje na powierzchni około 500 dni po czym startuje tym samym lądownikiem na orbitę, gdzie przesiada się do MTV, którym znów po 200 dniach podróży wraca bezpiecznie na Ziemię[6].

Krajobraz Marsa sfotografowany przez łazik Spirit

W 2009 roku dodano 7 rakietę Ares V potrzebną do zabrania paliwa dla MTV na drogę powrotną[7].

Przypisy

  1. Mars
  2. Treść przemówienia Busha z 14 stycznia 2004 roku [1]
  3. Poza Księżyc i dalej, kosmiczne plany Obamy (2010)[2]
  4. Oficjalna strona projektu Mars-500 [3]
  5. "Europa dołącza do wyścigu na Marsa" AstroNet (2004) [4]
  6. Prezentacja "From the Moon to Mars" (2007) [5]
  7. Prezentacja "Human Exploration of Mars Design Reference Architecture 5.0" (2009) [6]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Robert Zubrin, Richard Wagner: Czas Marsa. Warszawa, 1997.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]