Zabełków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zabełków
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat raciborski
Gmina Krzyżanowice
Liczba ludności (2008) 871
Strefa numeracyjna (+48) 32
Kod pocztowy 47-460
Tablice rejestracyjne SRC
SIMC 0215634
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Zabełków
Zabełków
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zabełków
Zabełków
Ziemia 49°56′28″N 18°18′51″E/49,941111 18,314167Na mapach: 49°56′28″N 18°18′51″E/49,941111 18,314167
Strona internetowa miejscowości

Zabełków (niem. Zabelkau) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Krzyżanowice.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wieś leży w pobliżu ujścia rzeki Olzy do Odry. Liczy ok. 750 mieszkańców (występuje stosunkowo liczna mniejszość niemiecka). Sąsiaduje z przygranicznymi wioskami: Chałupki i Rudyszwałd. Przez Zabełków przepływa potok Bełk.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka pochodzi z roku 1340, kiedy to wymieniany jest zamek Barutswerde, który należał prawdopodobnie do Sigfrieda von Barutha – posiadacza pobliskiego miasteczka Hlućin (obecnie w Czechach).

Kolejna wzmianka pochodzi z 6 stycznia 1373 roku, kiedy to książę Jan I Raciborski nadaje miasto Bogumin i wsie: Grunau (obecnie Slaczin? w Czechach) i Zabełków rycerzowi Pasco von Barutswerde. W 1420 roku wieś nabył Andreas von Tworkau (z Tworkowa) a w roku 1428 jego syn Ernst sprzedał wieś ówczesnemu posiadaczowi Bogumina – rycerzowi Bielikowi von Kornitz.

Od ok. 1490 do 1523 roku wieś należała do książąt raciborskich. Od roku 1623 aż do XVIII wieku Bogumin z Zabełkowem i innymi wsiami należał do rodziny Henckel von Donnersmarck. Do tego czasu zabełkowianie należeli do parafii Bogumin. Po zakończeniu wojen śląskich między Prusami a Austrią, nowa granica przecięła więź pomiędzy Boguminem a Zabełkowem. Bogumin został przy Austrii a Zabełków znalazł się w państwie pruskim. Do roku 1818 wieś należała do okręgu pszczyńskiego, a następnie do powiatu raciborskiego. Wieś należała w tym okresie m.in. do rodów Lichnowskich i Rotschildów.

Około roku 1799 zbudowano we wsi kapliczkę i założono cmentarz. W roku 1850 zabełkowianie doczekali się kościoła: zakupili zbudowany ok. 1657 roku przez majstra ciesielskiego Nowaka z Zakrzowa w Sławikowie kościół pw. św. męczenników Wojciecha i Jerzego, zabełkowianie natomiast poświęcili kościół Matce Bożej Anielskiej.

W latach 1936-1937, kiedy to wieś znajdowała się w granicach III Rzeszy, mieszkańcy budują drugi kościół, a patronką kościoła została św. Jadwiga Śląska. Konsekracji nowego kościoła dokonał wrocławski kardynał Adolf Bertram. Od roku 1945 wieś należy do Polski. Podczas akcji germanizacyjnej nazw miejscowych i fizjograficznych historyczna nazwa niemiecka Zabelkau została w 1936 r. zastąpiona przez administrację nazistowską nazwą Schurgersdorf.

W roku 1976 w niewyjaśnionych okolicznościach spłonął doszczętnie stary drewniany kościół. Dzisiaj na tym miejscu stoi dom przedpogrzebowy, a nieopodal znajdują się pomniki poległych mieszkańców wsi w I i II wojnie światowej. We wsi stoi również zabytkowa kaplica św. Floriana. W Zabełkowie działają Ochotnicza Straż Pożarna (założona w 1903 r.), Koło Gospodyń Wiejskich i LKS z sekcją piłki nożnej. We wsi znajduje się Szkoła Podstawowa im. Józefa Rymera, Przedszkole im. Kubusia Puchatka, oraz parafia rzymskokatolicka pw. św. Jadwigi Śląskiej, gdzie proboszczem do roku 2009 był ks. Hubert Mikołajec. Nowym proboszczem jest ks. dr Franciszek Grabelus.

W Zabełkowie urodził się Józef Rymer – pierwszy wojewoda śląski.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez Zabełków przebiega międzynarodowa trasa rowerowa EuroVelo 4 (Szlak Europy Centralnej) - w Polsce wyznakowana jako R-4 PL EuroVelo 4.svg, obecnie od granicy polsko-czeskiej do Krakowa. Trasa ta ma w gminie wspólny przebieg z szlak rowerowy czerwony czerwoną trasą rowerową nr 24, tzw. Pętlą rowerową Euroregionu Śląsk Cieszyński. Przez Zabełków przebiega także szlak rowerowy zielony zielona trasa rowerowa nr 355, która ma wspólny przebieg z edukacyjną ścieżką przyrodniczą Graniczne Meandry Odry.[1]


Przypisy