Zabierzów (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wsi w Małopolsce. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Zabierzów
Kościół w Zabierzowie.
Kościół w Zabierzowie.
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Zabierzów
Liczba ludności (2013) 5304
Strefa numeracyjna (+48) 12
Kod pocztowy 32-080
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0344024
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Zabierzów
Zabierzów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zabierzów
Zabierzów
Ziemia 50°07′05″N 19°46′47″E/50,118056 19,779722Na mapach: 50°07′05″N 19°46′47″E/50,118056 19,779722
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Położenie Zabierzowa na terenie Wolnego Miasta Kraków (1815-1846)
Most na rzece Rudawa w ciągu 79

Zabierzówwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów, nad Rudawą, ok. 3 km na zachód od granicy Krakowa oraz ok. 3 km na północ od portu lotniczego Kraków-Balice. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa krakowskiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Zabierzów oraz Nadleśnictwa Krzeszowice.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość znajduje się na terenie Rowu Krzeszowickiego (obniżenie terenu pomiędzy Wyżyną Olkuską a Garbem Tenczyńskim) a także Garbu Tenczyńskiego, po obu brzegach rzeki Rudawy, do której na terenie Zabierzowa uchodzą dwa potoki spływające z Wyżyny Olkuskiej: Kobylanka i Kluczwoda. Przez miejscowość przebiegają dwie główne drogi: 79 i 774 i linia kolejowa Kraków - Katowice.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1254 wzmiankowany jako Rogoźnik należał do klasztoru norbertanek. W XVI w. dzierżawcą dóbr Zabierzowa był Jakub Śladkowski. Od połowy owego wieku coraz bardziej popularna była przestronna, piaszczysta droga z Krakowa na Śląsk biegnąca przez wieś. Pod koniec XVIII w. przybrała kształt ulicówki. 13 października 1847 otwarto stację kolejową. W 1947 wieś została zelektryfikowana. Powstała nieistniejąca już Zabierzowska Fabryka Maszyn. W latach 70. XX w. powstał zespół pracowniczych ogrodów działkowych ówczesnej Huty im. Lenina na tzw. Latynodze, na której powstały osiedla domów jednorodzinnych. We wrześniu 2008 rozpoczęła się budowa nowego centrum miejscowości z ratuszem i centrum handlowo-usługowym na terenie byłego zakładu produkcyjnego (Kamex). Planowane otwarcie na 2010 nie doszło do skutku z powodu znikomej realizacji inwestycji.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Cała część miejscowości po południowej stronie rzeki Rudawy znajduje się na terenie Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego. Zbocza i płaszczyzna wierzchołkowa Grzbietu Tenczyńskiego porośnięte są dużym kompleksem leśnym zwanym Lasem Zabierzowskim, stanowiącym ulubione miejsce relaksu mieszkańców i turystów. Przebiega przez niego szlak turystyczny, wyznaczono w nim szereg ścieżek dydaktycznych i tras rowerowych, znajdują się liczne skałki, wąwozy, a z odkrytych miejsc wierzchołkowych roztacza się szeroka panorama. Na wschodnim zboczu tego lasu, w miejscu gdzie Rudawa przełamuje Garb Tenczyński znajduje się krajobrazowy rezerwat przyrody Skała Kmity. Trasa rowerowa umożliwia również zwiedzenie Dolinek Krakowskich. Pomiędzy Zabierzowem a Balicami znajduje się również Dolina Grzybowska. W południowo-wschodniej części miejscowości znajduje się wzgórze Pod Rokoszem, w południowej części Pozornia, a na zachód od owego wzgórza wąwóz Zapustny Dół.

Szlaki turystyczne 
szlak turystyczny niebieski - z Zabierzowa przez Las Zabierzowski, Kleszczów, Brzoskwinię, Dolinę Brzoskwinki, Chrosnę, Wąwóz Półrzeczki, Dolinę Mnikowską do Mnikowa.
Szlaki rowerowe
szlak rowerowy niebieski (rowerowy szlak brzozowy) - z Zabierzowa przez Bolechowice obok Bramy Bolechowickiej przez Karniowice, Dolinę Kobylańską, Las Krzemionka, Zelków i Gacki, skąd można do Zabierzowa powrócić dwoma wariantami: przez Bolechowice lub Ujazd.

Ulice[edytuj | edytuj kod]

  • Białych Brzóz – w południowej części wsi - Wielkie Pola, domy jednorodzinne;
  • Bociania - w północnej części wsi - Nadwodzie, domy jednorodzinne;
  • Boczna Leśna - w południowej części wsi - Pogorzany;
  • Brzozowa - w południowej części wsi - Kamieniec, na wzgórzu Pod Rokoszem, domy jednorodzinne;
  • Cmentarna - w południowo-centralnej części wsi, domy jednorodzinne, cmentarz, stadnina koni;
  • Dębowa - w centrum wsi - Nawsie, domy jednorodzinne;
  • Działkowa - w północno-zachodniej części wsi - Zamłynie;
  • Gazowa - w zachodniej części wsi - Pasieka, domy jednorodzinne i rozdzielnia gazu;
  • Jodłowa - w południowej części wsi - Wielkie Pola, domy jednorodzinne;
  • Kalwaryjska - w południowo-centralnej części wsi, domy jednorodzinne;
  • Kamienna - w południowej części wsi - Kamieniec, ciągnąca się na wzgórze Pod Rokoszem, domy jednorodzinne;
  • Kątowa - we wschodniej części wsi, budynki produkcyjne i domy jednorodzinne;
  • Kmity - droga nr 774, w południowej części wsi - domy jednorodzinne, pomnik Lotników Polskich, Skała Kmity;
  • Kolejowa - reprezentacyjna ulica w centrum Zabierzowa: Urząd Gminy, gimnazjum, Bank Spółdzielczy, Ośrodek Sportowo-Rekreacyjny, agencja pocztowa, apteka (wszystkie po południowej stronie linii kolejowej), a za wiaduktem kolejowym (po północnej stronie linii kolejowej): stacja kolejowa, budynki GS;
  • Konwaliowa - w zachodniej części wsi - Gaj, pod Lasem Zabierzowskim;
  • Krakowska - droga krajowa nr 79, biegnąca równoleżnikowo od centrum wsi na wschód, domy jednorodzinne, obiekty handlowe i produkcyjne, apteka, Kraków Business Park z przystankiem kolejowym o tej samej nazwie), oczyszczalnia ścieków, Biedronka, zabytkowa willa;
  • Krótka - w centrum wsi, domy jednorodzinne;
  • Krzyżowa - w południowej części wsi - Wielkie Pola, domy jednorodzinne, ogródki działkowe;
  • Leśna - w południowej części wsi - Pogorzany, Nadleśnictwo Krzeszowice, Tesco, stacja benzynowa, radar Zapałka, domy jednorodzinne i budynki mieszkalne;
  • os. Leśna Polana -w południowej części wsi - Wielkie Pola, domy jednorodzinne;
  • os. Lipowy Gaj - w zachodniej części wsi - Gaj - osiedle domów jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej;
  • Lotniskowa - w południowej części wsi - Wielkie Pola, domy jednorodzinne, ogródki działkowe;
  • Ładna - w południowej części wsi - Kamieniec, domy jednorodzinne;
  • Łąkowa - w zachodniej części wsi - Moczydło, domy jednorodzinne;
  • Malinowa - w południowej części wsi - Kamieniec, domy jednorodzinne;
  • Mostowa - w zachodniej części wsi - Gaj (koło mostu kolejowego na rzece Rudawa), domy jednorodzinne i magazyny;
  • Myszala - w centrum wsi, domy jednorodzinne;
  • Nad Wodą - w północnej części wsi - Zamłynie, nad rzeką Rudawa, domy jednorodzinne, hurtownia odzieży używanej;
  • Niecała - w północnej części wsi - Zamłynie, domy jednorodzinne;
  • Norbertanek - w centrum wsi - Nawsie, domy jednorodzinne;
  • Ogrodowa - w centrum wsi, domy jednorodzinne;
  • Parkowa - w centrum wsi, domy jednorodzinne;
  • Piaski - w zachodniej części wsi - Moczydło, domy jednorodzinne;
  • Polna - w południowej części wsi, domy jednorodzinne;
  • Południowa - w południowej części wsi - Wielkie Pola, domy jednorodzinne;
  • Poziomkowa - w zachodniej części wsi - Piaski, pod Lasem Zabierzowskim, przy południowym wylocie Zapustnego Dołu w Teńczyńskim Parku Krajobrazowym, domy jednorodzinne;
  • Przy Torze - w północno-zachodniej części wsi - Zamłynie, przy linii kolejowej, ogródki działkowe, domy jednorodzinne;
  • Radosna - w zachodniej części wsi - Pasieka, domy jednorodzinne;
  • Rodziny Poganów - w północnej części wsi, domy jednorodzinny, były młyn, pomnik żołnierzy AK;
  • Rzemieślnicza - we wschodniej części wsi - Zamoście, budynki produkcyjno-usługowe, domy jednorodzinne;
  • Sadowa - w centrum wsi, domy jednorodzinne;
  • os. Sienkiewicza - w północnej części wsi - pomiędzy stacją PKP a rzeką Rudawa, bloki mieszkalne;
  • Słoneczna - w zachodniej części wsi - Pasieka, domy jednorodzinne;
  • Spokojna - w zachodniej części wsi - Gaj, domy jednorodzinne i firma FoodCare (dawne Gellwe);
  • Sportowa - w centrum wsi - Nawsie, komisariat policji, stadion Kmita Zabierzów, domy jednorodzinne, przedszkole;
  • Szkolna - w centrum wsi, szkoła podstawowa, Gminny Ośrodek Kultury, biblioteka, OSP, domy jednorodzinne;
  • Śląska - droga krajowa nr 79, biegnąca równoleżnikowo od centrum wsi do Kochanowa (na zachodzie), domy jednorodzinne, ośrodek zdrowia, poczta, stacja benzynowa, restauracja, apteka;
  • Topolowa - w południowej części wsi - Kamieniec, domy jednorodzinne;
  • Wapienna- w centrum wsi Lewiatan, domy jednorodzinne
  • Wąska - w zachodniej części wsi - Pasieka, domy jednorodzinne;
  • Widokowa - w południowej części wsi - Kamieniec, ciągnąca się na wzgórze Pod Rokoszem, domy jednorodzinne;
  • Wielkie Pola - w południowej części wsi - Wielkie Pola, domy jednorodzinne, ogródki działkowe;
  • Willowa - we wschodniej części wsi - Pobabie, domy jednorodzinne;
  • Wrzosowa - w zachodniej części wsi - Gaj, domy jednorodzinne
  • Zachodnia - w zachodniej części wsi - Gaj, domy jednorodzinne i magazyny FoodCare;
  • Zacisze - w południowej części wsi - Wielkie Pola, domy jednorodzinne;
  • Zawiła - w południowo-centralnej części wsi, domy jednorodzinne;
  • Źródlana - w zachodniej części wsi - Moczydło, domy jednorodzinne.

Sport[edytuj | edytuj kod]

  • Akademia Piłkarska 2011 Zabierzów[2];
  • Jura Basket Zabierzów[3];
  • Klub Sportowy Kmita Zabierzów[4]
  • Klub Sportowy „Power” Zabierzów[5];
  • Krakowski Klub Sportowy „Jura Moto Sport” [6];
  • Stowarzyszenie Wspierania Sportu Pływackiego w Zabierzowie[7];
  • Uczniowski Klub Pływacki „Kmita” Zabierzów[8];
  • Uczniowski Ludowy Klub Sportowy „Grot”[9];
  • Zabierzowski Klub Kajakowy „Wir” [10];

Stowarzyszenia[edytuj | edytuj kod]

  • Chorągiew Krakowska Związku Harcerstwa Polskiego 5 Zabierzowski Szczep Harcerski „Kolumbowie” im. Batalionu „Parasol”[11];
  • Homini et Terrae[12];
  • Jurajska Izba Gospodarcza [13];
  • Stowarzyszenie „Apetyt na Życie” [14];
  • Stowarzyszenie Integracji Ochrony Przyrody i Dziedzictwa Kultury Doliny Rudawy w Zabierzowie[15].

Struktury wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Kościół rzymskokatolicki[edytuj | edytuj kod]

Świadkowie Jehowy[edytuj | edytuj kod]

Grupa wyznawców należy do zboru Kraków-Bronowice.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]