Zabytki Jawora

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zabytki Jawora

Kościoły[edytuj | edytuj kod]

Ewangelicki Kościół Pokoju[edytuj | edytuj kod]

Jawor2.jpg
Ewangelicki Kościół Pokoju

Ewangelicki Kościół Pokoju wybudowany w latach 1654-1655 według projektu Albrechta Seabischa z zastosowaniem konstrukcji ryglowej. Budowla powstała z materiałów nietrwałych: drewna, słomy i gliny. Na uwagę zasługuje barokowe wyposażenie wnętrza: ołtarz, ambona i chrzcielnica. Po stronie północnej i południowej wzniesiono po cztery kondygnacje empor, których parapety zdobią obrazy ilustrujące Stary i Nowy Testament oraz pejzaże z zamkami i tarcze heraldyczne. Wszystkie elementy konstrukcyjne pokrywają polichromie o motywach fantazyjnie zwiniętych wici roślinnych. Ten wyjątkowo cenny obiekt wyróżnia się na tle historii sztuki europejskiej II połowy XVII w. ze względu na swą unikatowość i wysokie walory artystyczne. Jest jednym z trzech Kościołów Pokoju wybudowanych po wojnie XXX-letniej i jednym z dwóch zachowanych do dziś (drugi w Świdnicy).

Kościół z racji dużego znaczenia dla kultury i dziedzictwa ludzkości, wpisano w 2001 na prestiżową Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.

26 czerwca 2004, na "II Forum Polskich Miast i Miejsc UNESCO", miasta i obiekty w Polsce, znajdujące się na Liście Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO, w celu przekazywania informacji, współpracy i promocji skupiły się w Ligę Polskich Miast i Miejsc UNESCO. Siedzibą Ligi został Toruń, a jej pierwszym prezesem Marcin Zamoyski.

Kościół pw. św. Marcina[edytuj | edytuj kod]

Kościół pw. św. Marcina z XIII w. dominuje w panoramie Jawora swą geometryczną bryłą. Zbudowany z piaskowca, dwuwieżowy. Do kościoła prowadzą trzy portale: od południa z tympanonem zawierającym scenę ze św. Marcinem (XV w.), od zachodu z tympanonem maswerkowym z bordiurą postaci (XIV w.) i od zachodu renesansowy z płaskorzeźbami i kolumnami (I c. XVII w.). Wnętrze nakryte sklepieniem krzyżowo-żebrowym. Ołtarz główny architektoniczny z obrazem "Apoteoza św. Marcina" pędzla Feliksa Antona Schefflera. Wnętrze zostało bogato wyposażone w okresie barokizacji (lata 30. XVIII w.). Do najwcześniejszych powstałych elementów wystroju kościoła należą figura św. Marcina biskupa (XIV w.), płyta epitafijna ze sceną Ukrzyżowania (1362 r.), Madonna z Dzieciątkiem (XV w.), Matka Boska Bolesna (XVI w.).

Zespół poklasztorny oo. Bernardynów[edytuj | edytuj kod]

Zespół poklasztorny oo. Bernardynów, obecnie siedziba Muzeum Regionalnego w Jaworze. Wybudowany został pod koniec XV w. w stylu gotyckim. W części klasztornej zachowany są polichromie z początku XVI w.: "Upadek pod krzyżem" i "Stygmatyzacja św. Franciszka". Wnętrze kościoła zdobią również liczne malowidła ścienne. Sklepienia pokrywają barwne motywy roślinne. Nad łukiem tęczowym dominuje przedstawienie św. Bernardyna z 1503 roku, a na ścianie południowej jest cykl ośmiu przedstawień pasyjnych, ujętych w kwatery.

Budynki[edytuj | edytuj kod]

Ratusz[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Ratusz w Jaworze.
PL Jawor Ratusz.JPG
Ratusz

Ratusz wybudowany w połowie XIV w. Z pierwotnego założenia zachowała się tylko gotycka wieża. Zespół ratuszowy był wielokrotnie przebudowywany (XVII, XVIII, XIX w.). W 1799 roku powstał teatr, który w trzeciej ćwierci XIX w. otrzymał wystrój neobarokowy i należy dziś do najciekawszych wnętrz teatralnych Dolnego Śląska.

Sala rajców[edytuj | edytuj kod]

Sala rajców z zabytkowymi boazeriami, pozornym sklepieniem i największymi na Dolnym Śląsku witrażami o tematyce alegorycznej wykonanymi w Königliche Glasmalerei Institut w Berlinie, według projektu berlińskiego artysty Juliusa Jürsa.

Zamek Piastowski[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Zamek w Jaworze.

Zamek Piastowski – wzniesiony w XIII w. był siedzibą kasztelana, później Bolka I i jego następców. Od końca XIV w. do 1741 roku przejął go Fryderyk II Wielki i odtąd służył władzom pruskim jako więzienie i zakład pracy przymusowej. Po II wojnie światowej w zamku mieściło się więzienie.